در حرم حضرت رضا (ع) يک کسي نامه‌اي به عالم کم‏نظير، شخصيت فرهيخته حاج شيخ مرتضي آشتياني داد. ايشان روي پاکت را خواند كه نوشته است: محضر حضرت آيت الله العظمي عالم بزرگ، انديشمند و تکيه‏گاه اهل دانش، آقاي حاج شيخ مرتضي...

می باشد آیا در این صورت جای شک و تردید وجود دارد که توسل به ایشان عین توحید و عبودیت خداوند است و در واقع کسی که توسل را نمی پذیرد در معرفت توحیدی … عرفان عالم هستی تجلی و ظهور اسما و صفات خداوند است.و این نیز روشن است که کسانیکه نتوانند این مرزهای دقیق میان ایمان و کفر را تشخیص دهند در معرفت توحیدی

توحیدی وارد جهان کنونی می شوند. فطری بودن دین در اعمال و عبادات معرفت خدا و توحید که اساس دین اسلام است فطری اعتقادی همه انسانهاست. … براساس آیات و احادیث سابقه این معرفت توحیدی و فطری به پیش از جهان کنونی برمی گردد و خداوند همه انسانها را در عالم یا عوالمی بیش از این جهان جمع

سفر را نرو آقا از این سفر بوی خون میآید شما چهکارهاید که به امام زمان خود اعتراض میکنید یا تعیین تکلیف میکنید؟ شما اگر امامشناس بودید و معرفت توحیدی … -امامشناسی و معرفت توحیدی عامل حرکت 72تنشما شنیدهاید این 72نفر یک بار در این هشت روزی که در کربلا بودند تا شهید شدند یک چونوچرا گفته باشند؟ نشنیدهاید

در دل کارزار نماز عاشقانه و موحدانه را برپا داشتن و از الله اکبر و بسم الله و بالله و علی مله رسول الله 11 سخن گفتن اوج توحید معرفتی و معرفت توحیدی … معرفت و معنویت و تربیت و عدالت خواهد شد و گفتمان عاشورایی فرا زمانی فرا زمینی و فرا زبانی می تواند نقش احیاگرانه و اصلاح طلبانه در حیات انسانی داشته باشد و فرمول کل ارض کربلا کل شهر محرم و کل یوم عاشورا را فرمول انسانیت و تکامل علم و عقلانیت ایدئولوژی و تکنولوژی و تعالی و توسعه و الگوی عدالت فکری اخلاقی و عملی و قسط فردی و اجتماعی قرار دهد و شاید یکی از رازهای ذکر امام حسین علیه السلام از سوی همه ی پیامبران الهی و یادسپاری امامان معصوم علیه السلام در همین نکته نهفته باشد که قیام کربلا سنت و مکانیسم تحول و تکامل و گفتمان تفکر اصیل دینی و اخلاق ناب اسلامی و دکترین مدیریت و حکومت مبتنی بر عدالت اجتماعی است و انسان منهای عاشورا انسان منهای انسانیت و حریت و عدالت است؛ لذا در نوشتار حاضر به یکی از وجوه قیام کربلا که راز ماندگاری و اسرار جاودانگی و فلسفه ابدیت پایانی و مانایی آن است با رویکردهای تاریخی کلامی فلسفی عرفانی و اجتماعی می پردازیم و البته به صورت مجمل و فهرست وار به رازها و اسرار ماندگاری و گسترش امواج نهضت کربلا در دو بخش نظری- علمی و عملی- عینی اشاراتی خواهد شد و به همین دلیل با مقدمه حاضر در دو جنبه یاد شده بحث را به پیش می بریم و نتیجه گیری می کنیم 1. راز مانایی و گسترش امواج قیام کربلا از جنبه ی نظری- معرفتی؛2. اسرار جاودانگی نهضت عاشورا از حیث عملی- عینی؛3. نتیجه گیری.1. عوامل مانایی و پایانی نظری- علمی ناگفته نماند که تحلیل ماهوی قیام کربلا و بررسی عقلانی- واقعی چرایی و چگونگی نهضت عاشورا ما را به سوی عوامل علمی و نظری ماندگاری قیام اباعبدالله الحسین علیه السلام رهنمون می کند که به برخی از آنها در ادامه اشاره می کنیم.1-1. توحید بودن قیام کربلا امام حسین علیه السلام انسان کامل و مظهر ولایت مطلقه و تجلی توحید علمی و عینی است که دعای عرفه آن امام همام آکنده از معرفه الله و توحید الهی داشتن و عبدالله بودن اوست و حادثه ی کربلا ظهور عینی انگیزه اندیشه بینش و گرایش توحیدی … توحیدی و عدالت محورانه نشات گرفته است و با فطرت انسان و سرشت او گره خورده است؛ چنان که در جریان خلافت الهی از آدم ابوالبشر علیه السلام براساس فتلقی آدم من ربه کلمات 1 ؛ ظهور یافت و در این سیر خلقت و خلافت نوع انسان با امام حسین علیه السلام عجین شد؛ زیرا چه مقصود از کلمات اسمای الهی باشد و علم آدم الاسما کلها 2 ؛ و چه اسمای قدسی و نوری پنج تن آل عبا 3 همه ناظر بر موقعیت حسین بن علی علیه السلام در هندسه ی هستی و حدوث و بقای عالم وجود و علت غایی آفرینش است؛ آنچنان که علامه جوادی آملی فرمودند مراد از کلمات چیزی جز اسمایی که به آدم علیه السلام تعلیم شد نبود؛ یعنی کلمات تلقی شده ظاهرا جز همان اسما بود... 4 .امام حسین علیه السلام از رهگذر اینکه مظهر اسما جمال و جلال است آینه دار طلعت دلبر و دلدار و از کلمات وجودی و تامه ی الهیه است؛ 5 چه اینکه در جریان آفرینش نقش آفرین و دارای موقعیت راهبردی است و از منظر تاریخ و جغرافیای فرهنگ و تمدن اصیل اسلامی یا تاریخ به عنوان ظرف زمان و به عنوان ظرف معرفتی و جغرافیای اسلامی- انسانی و اطلس معارف و آموزه های ناب اسلامی و بر مبنای حدیث نبوی حسین منی و انا من حسین 6 امام حسین علیه السلام در بقا و استمرار اسلام اصیل و ابدیت و جاودانگی تفکر ناب دینی و اندیشه ی زلال اسلامی نقش محوری و برجسته داشته اند؛ به گونه ای که برخی از متفکران اسلام را محمدی ص الحدوث و حسین البقا دانسته و انا من حسین در آموزه ی نبوی را به همین نکته ی بسیار لطیف و عمیق تفسیر کرده اند؛ زیرا در قیام کربلا و نهضت عاشورا که حلقه ی وصل بعثت غدیر و ظهور امام مهدی عج است 7 دو جنبه ی اثبات و سلب در احیای اسلام ناب و اصلاح اندیشه ی مسلمین نسبت به اسلام نبوت و امامت و بعثت و ولایت ظهور یافت الف نفی و نقد آنچه به نام اسلام مطرح بود؛ ب اثبات و احیای آنچه از اسلام به نسیان و فراموشی سپرده شده بود؛ چه اینکه در خطبه ها و نامه های امام حسین علیه السلام چنین جنبش و جهشی نیز احیای سنت اصیل اسلامی ایجابی- آرایشی و اماته و میراندن بدعت ها سلبی- پیرایشی کاملا مشهود است و از رازهای قیام کربلا و فلسفه های نهضت حسینی به شمار می رود که فرمود ... انا خرجت طلب الاصلاح فی امه جدی... 8 یا فان السنه قد امیت و ان البدعه قد احییت 9 ؛ پس تاریخ و جغرافیای طبیعی و معرفتی اسلام ناب وابسته و همبسته به نهضت حسینی است و نگاه ژرف و آگاهانه به چنین قیام جاودانه ای یک ضرورت علمی عقلی و تاریخی است و بایسته و شایسته است که اصحاب فکر و ارباب اندیشه از منظرهای گوناگون و با رهیافت های معرفت

براساس آیات و احادیث سابقه این معرفت توحیدی و فطری به پیش از جهان کنونی بر می گردد و خداوند همه انسانها را در عالم یا عوالمی پیش از این جهان … توحیدی وارد جهان کنونی می شوند. فطری بودن دین در اعمال و عباداتمعرفت خدا و توحید که اساس دین اسلام است فطرت اعتقادی همه انسانهاست. اما گذشته از فطرت اعتقادی انسانها دارای فطرتهای عملی نیز هستند. در احادیث نقل شده از پیامبر نماز و عبادت خدا از مصادیق فطرت ذکر شده است "الصلاه و هی الفطره" المعجم الکبیر طبرانی ج 11 ص 272 انسان پس از شناخت خدا و ایمان به او و با عقل فطری در می یابد که باید خدای خویش را پرستش کند هر چند نوع پرستش را نمی داند. از همین روست که وقتی به مدعی پیامبری و رسالت برخورد می نماید در سخنان او دقت می کند تا اگر حقانیتش اثبات شد نوع پرستش خدا را از او بپرسد. بنابراین اصل پرستش امری فطری است و جزو فطریات عقل انسان است و آدمی با استفاده از عقل فطری لزوم پرستش خدای اثبات شده را ادراک می کند. در برخی از احادیث پیامبر ص بعضی از امور مربوط به نظافت و پاکی همچون کوتاه کردن ناخنها و شارب و نیز مسواک کردن از فطریات برشمرده شده است مسند احمدبن حنبل ج 3 ص 6 بحارالانوار ج 76 ص 68 این امور از فطریات عقل است زیرا انسان با عقل فطری خود خوبی نظافت را درک می کند. در برخی احادیث نقل شده از پیامبر ص کارهایی مثل غسل جمعه کوتاه کردن شارب بلندکردن محاسن و نیز برخی عبادات مثل زکات از فطریات اسلام برشمرده شده است کنزالعمال ج 7 ص 763 مستدرک الوسایل ج 7 ص 12 منظور از فطریات اسلام احکام و عباداتی است که از اسلام جدا نمی شود و از ویژگیهای ذاتی اسلام هستند به گونه ای که علامتهای یک مسلمان شمرده می شوند. نقل شده است که زن عثمان بن مظعون از شوهرش نزد پیامبر ص شکایت برد که او دایم در حال نماز و روزه است و به خانواده توجهی نمی کند. پیامبر اکرم ص ناراحت شد و به عثمان فرمود "لم یرسلنی ا... تعالی بالرهبانیه و لکن بعثنی بالحنیفیه السهله السمحه... فمن احب فطرتی فیستن بسنتی و من سنتی النکاح کافی کلینی ج 5 ص 494 در این حدیث و احادیث مشابه دین حنیف سهل و ساده و به دور از رهبانیت فطرت پیامبر یا فطرت دین پیامبر ص برشمرده شده است. حاصل آن که اساس دین اسلام یعنی معرفت

خرما باغ و جنگل پر درخت انواع میوه های دیگر و علف ها و مرتع ها پدید آوردیم.اینها همه هشدار قرآن به انسان هاست تا با دقتی منصفانه در آن معرفت توحیدی

این گونه گره گشایی از معضل دیرینه ی جبر و تفویض امام سجاد ع را درخور است که هم راز آشنای خلقت است و هم بر اوج قله های معرفت توحیدی جای دارد.

توضیح این که معرفت توحیدی اقتضا می کند که ما هر چیزی را از طرف خدا بدانیم. هر حادثه و مکافاتی که اتفاق می افتد منسوب به خداست.

از نظر علوم حصولی نادان به دنیا آمده است و الله اخرجکم من بطون امهاتکم لا تعلمون شیئا 1 در علوم حضوری و شهودی مانند معرفت حق و اسما و تعینات او با سرمایه فطرت توحیدی

یعنی در فطرت هر کسی این معرفت هست که خداوند آفریننده اوست.امام علی علیه السلام در نهجالبلاغه هم فرموده کار پیامبران شکوفا ساختن فطرتها و به یادآوردن نعمتهای فراموش شده الهی از جمله سرشت توحیدی

از این جهت حضرت علی بن ابی طالب علیه السلام درباره معرفت توحیدی فرمود التوحید حیاه النفس 29 از صاحب چنین حیات والای سزد که صلای سلونی قبل ان … معرفت خدا نیست . از این رو هیچ حیاتی همتای حیات توحیدی نخواهد بود . … توحیدی اوست کاملا معلوم است و طرح آن خارج از حوزه رسالت این رساله است که عهده دار شهود علمی و حیات عارفانه آن حضرت علیه السلام است . 5- معادشناسی شاهدانه چون معاد به معنای عود به قرب مبدا است نه رجوع به دنیا به نحو تناسخ یا غیر آن کسی که مبدا فاعلی جهان امکان را به خوبی شناخته باشد نقصی در معرفت

مناجات به نام صحیفه سجادیه باقی مانده که به حق به زبور آل محمد علیهم السلام معروف است که نابترین معارف توحیدی و اخلاقی در خلال این دعاها به وجود دارد.همچنین درمباحث عقائد و معرفت

زنده اند و از نیروی مرموز حیات بهره مندند... 2 .نهضت کربلا یک نهضت دینی یک نهضت دینی و جنبش جامع اسلامی با دل مایه های توحیدی عدالت خواهانه و با عناصری از عقلانیت و معرفت … معرفت و محبت صائب و صادق و به دور از تفرقه و تشتت افکنی در جامعه ی مسلمانان خواندن توام با تانی و تامل زیارت اربعین و مانند آن؛ 1 4. نشر کتب مجلات و محصولات فرهنگی- هنری سازماندهی شده عالمانه و با ادبیات نوآمد و جذاب و به دور از سطحی نگری زواید و تحریفات لفظی و معنوی؛5. مدیریت جامع فرهنگی در متن جامعه نسبت به محرم و صفر و منشورات علمی - فرهنگی به خصوص لغت نامه ها و دانشنامه هایی که نوشته و منتشر می شوند و همچنین واعظان مبلغان مداحان مرثیه سرایان تعزیه خوانان و ...و حتی مجالس و محافل خانگی و شخصی که بایسته است مدیریت شوند.در فرجام و انجام این مقاله شایسته است به نکته ای محتوایی در راز ماندگاری و گسترش دائمی امواج نهضت کربلا اشارتی نماییم که راز اصلی در محتوا و پیام شکل منطقی و مدیریت شده ی قیام کربلا و روح الهی- توحیدی

حداقل آزادگی و معرفت پیشگی را رعایت کنید هیچ گاه تازگی خود را از دست نمیدهد چرا که ریشه در فطرت انسانی دارد و همه انسانها با هر فرهنگ و اعتقادی این منطق را درک میکنند و با آن همدلی دارند. بر این اساس عجیب نیست که در ایام محرم به وفور میبینیم که حتی پیروان ادیان توحیدی

و لکن اکثر الناس لا یعلمون 1.با همه وجودت به سوی این دین توحیدی روی آور پایبند و استوار بر سرشت خدا که مردم را بر آن سرشته است باش برای آفرینش خدا هیچگونه تغییر و تبدیلی نیست . این است دین درست و استوار ؛ ولی بیشتر مردم معرفت

همچنین؛ حقایقی توحیدی از امام حسین ع حقایقی مهم در مورد سیدالشهدا ع ؛ حقیقت اول دعاهای عارفانه از امام حسین ع ؛ تجلی اوج معرفت الهی در دعای عرفه

مجموعه ۱۸ جلدی تفسیر موضوعی قرآن کریم با عنوان هایی چون توحید در قرآن معرفت شناسی در قرآن مبانی اخلاق در قرآن وحی و نبوت در قرآن صورت و سیر انسان در قرآن ادب فنای مقربان فطرت در قرآن سیره پیامبران در قرآن ادب توحیدی

شعر فارسی را موضوعا به دو مقوله مناقبی و ماتمی محدود کنند به خاطر ارتباط تنگاتنگی که موضوعات توحیدی نیایشی پرستشی عرفانی اخلاقی حکمی تربیتی اجتماعی پندی اعتراض مقاومت قیام جهاد شهادت معرفت