خطر به اندازه اى در اين زمينه سنگين است كه پروردگار مهربان كه جز خوشبختى انسان و رشد و كمال او را نمى خواهد ، در قرآن مجيد به صراحت و كنايه هشدار مى دهد كه از معاشران ناپاك بپرهيزيد و با آنان دوستى مكنيد و دل از علاقه به...

خطر به اندازه اى در این زمینه سنگین است که پروردگار مهربان که جز خوشبختى انسان و رشد و کمال او را نمى خواهد ، در قرآن مجید به صراحت و کنایه هشدار مى دهد که از معاشران ناپاک بپرهیزید و با آنان دوستى مکنید و دل از علاقه به...

خطر به اندازه‏اى در اين زمينه سنگين است كه پروردگار مهربان كه جز خوشبختى انسان و رشد و كمال او را نمى‏خواهد، در قرآن مجيد به صراحت و كنايه هشدار مى‏دهد كه از معاشران ناپاك بپرهيزيد و با آنان دوستى مكنيد و دل از علاقه به...

لازم است که قبل از ورود به مسالۀ حجاب در قرآن و روایات چون در همۀ آیات و روایات مورد بحث محور زنان هستند باید این مسالۀ مهم را عرض کنم که پروردگار … اگر من مهمترین آیات و روایات را خواندم نظرم به دختران و زنانی است که خداوند و قرآن به آنها نظر منفی دارد ولی زنانی که اهل ایمان و عمل صالح میباشند … آیات و روایاتمسالۀ حجاب در صریح آیات قرآن مطرح است. آیات صریح دربارۀ حکم حجاب در سورۀ مبارکۀ نور و احزاب و آیاتی که از الفاظ و واژگانش که به طور کنایه ذکر شده حد حجاب استفاده میشود و همچنین در متن روایات

  انسان را با اين واقعيت آشنا مى‏كند كه خداوند متعال، رسيدن به بخشى از اين خيرات و درجات را در گرو صبر قرار داده است؛ يعنى راه رسيدن به خيرات و درجات، صبر است. اگر كسى جاده صبر را به درستى طى كند و سالك اين مسلك باشد،...

كلمه شيعه در كلام الله مجيد سه نوبت ذكر شده: اول به معناى فرقه و گروه مانند ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمنِ عِتِيًّا: «1» دوم به معناى پيرو و دوست پيامبر، چنان كه در داستان مو...

  مجله:طوبی- شماره 4   نویسنده: حسنیه اعتماد    جایگاه اخلاص برای عبادت ها شرایطی تعیین شده است که مهم ترین آن، اخلاص در نیت است. اهمیت اخلاص در اعمال، تا آنجاست که عمل بی اخلاص، نه تنها مقرب نیست...

  نویسنده : حسنیه اعتماد    جایگاه اخلاص   برای عبادت ها شرایطی تعیین شده است که مهم ترین آن، اخلاص در نیت است. اهمیت اخلاص در اعمال، تا آنجاست که عمل بی اخلاص، نه تنها مقرب نیست، یعنی شخص را به خدا نزدیک نمی کند، ب...

  نویسنده : حسنیه اعتماد ،    جایگاه اخلاص برای عبادت ها شرایطی تعیین شده است که مهم ترین آن، اخلاص در نیت است. اهمیت اخلاص در اعمال، تا آنجاست که عمل بی اخلاص، نه تنها مقرب نیست، یعنی شخص را به خدا نزدی...

انسان را با اين واقعيت آشنا مى‏كند كه خداوند متعال، رسيدن به بخشى از اين خيرات و درجات را در گرو صبر قرار داده است؛ يعنى راه رسيدن به خيرات و درجات، صبر است.اگر كسى جاده صبر را به درستى طى كند و سالك اين مسلك باشد، ب...

و مؤمنان در حق برادران مؤمنی که در ایمان پیشی گرفتند دعا میکنند. 18 این آیات حاکی از آن است که دعا در حق دیگران امری مطلوب و مرغوب است. معالوصف توسل و درخواست دعا از برادر مؤمن دلیل لازم دارد.اینک دلیل آن عبدالله بن عمروعاص میگوید از پیامبر صلیاللهعلیهوآله شنیدم هرگاه صدای مؤذن شنیدید همان را تکرار کنید سپس بر من درود بفرستید. هر کس بر من درود بفرستد خدا ده برابر پاداش میدهد. آنگاه برای من از خدا وسیله بطلبید. آن مقامی است در بهشت که فقط شایسته یکی از بندگان خداست و من امیدوارم که همان بنده باشم. آن کس که برای من وسیله را بطلبد شفاعت من در حق او رواست. 19 در روایات … و اودرباره امر نخست کافی است که بدانیم قرآن میگوید شهیدان راه خدا به حکم آیات قرآن حیات برزخی دارند حتی روزی هم میخورند و به دوستانی که هنوز به آن نپیوستهاند مژده میدهند که برای آنان ترس و غمی نیست؛ 26 هرگاه شهیدان راه خدا زنده باشند پیامبر شهیدان شایستهتر است که مرگ او پایان زندگی نباشد. او هم حیاتی متناسب با خود در آن جهان داشته باشد.اصولا وجود حیات برزخی یکی از مسائل مسلم قرآنی است. خدا درباره مردی که فرستادگان رسول خدا را تصدیق کرد و به وسیله قوم خود کشته شد میفرماید قیل ادخل الجنه قال یا لیت قومی یعلمون بما غفر لی ربی و جعلنی من المکرمین ؛ 27 به او گفته شد وارد بهشت شو او گفت ای کاش مردم من میدانستند که پروردگار مرا بخشود و گرامی داشت. این کدام بهشت است که او بلافاصله پس از مرگ بدانجا راه یافت و گرامی داشته شد؟ و بعدا به قوم خود پیام فرستاد.این نه تنها شهیدانند که چنین زندگی برزخی دارند کافران نیز متناسب اعمال خود دارای چنین حیاتی هستند. در اینباره به یک آیه بسنده میکنیم النار یعرضون علیها غدوا و عشیا و یوم تقوم الساعه ادخلوا آل فرعون اشد العذاب ؛ 28 آنان پیش از رستاخیز هر بامداد و هر شامگاه به نزد آتش برده میشوند و روز قیامت - گفته میشود - خاندان فرعون را به سختترین عذابها وارد سازید.اندیشه فنای انسان با مرگ یک اندیشه مادی به تمام معنی است که هستی را مساوی با ماده دانسته و مرگ انسان را پایان زندگی میپندارد. و این نظریه در عصر رسالت نیز رواج داشت و مرگ را نوعی نابود شدن انسان در دل زمین میدانستند و از این طریق معاد را انکار میورزیدند قرآن در نقد این نظریه چنین میفرماید قل یتوفاکم ملک الموت الذی وکل بکم ثم الی ربکم ترجعون ؛ 29 بگو فرشته مرگی که بر شما مامور شده است روح شما را میگیرد سپس به سوی پروردگارتان باز میگردید. توضیح آیه این است که آنچه که نابود میشود تن انسان است ولی آنچه که میماند واقعیت انسان است و گم شدن تن و بدن نابودی لباس انسان است ولی آنچه که واقعیت انسان است فرشته آن را میگیرد یتوفاکم و در نزد خدا محفوظ است.بنابراین بقای روح و حیات برزخی از نظر آیات قرآنی روشن و ثابت است. از این گذشته فلاسفه الهی براهین محکم بر بقای روح پس از مرگ اقامه کردهاند که مجال بازگویی آنها نیست. 30 ارتباط با عالم ارواحآنچه مهم است همان مطلب دوم است یعنی وجود ارتباط زندگان با ارواح اولیای الهی در عالم برزخ است زیرا چه بسا آنان زنده باشند اما ارتباط ما با آنان امکانپذیر نباشد. ما این مساله را از نظر قرآنی و حدیثی پی میگیریم. از آیات قرآن استفاده میشود که انسان در این جایگاه دنیا میتواند با کسانی که حیات برزخی دارند ارتباط برقرار کند و آنان نیز سخن انسان را میشنوند. قرآن درباره مرگ دسته جمعی قوم صالح چنین میگوید فاخذتهم الرجفه فاصبحوا فی دارهم جاثمین ؛ 31 زمین لرزه آنان را به کام خود کشید و بامدادان تنهای بیجان آنان در خانههایشان بر جای ماند. در چنین حالتی که مرگ آنها قطعی شده بود و اجساد بیروح آنها روی زمین افتاده بود خداوند سخن گفتن صالح با آنان را در این حالت چنین نقل میکند فتولی عنهم و قال یا قوم لقد ابلغتکم رساله ربی و نصحت لکم ولکن لاتحبون الناصحین ؛ 32 از آنها روی برتافت و گفت ای قوم من رسالت پروردگارم را به شما ابلاغ کردم و خیرخواهی نمودم ولی چه کنم که شما خیرخواهان را دوست ندارید؟ این نوع سخن گفتن پس از هلاک قوم حاکی از وجود ارتباط میان انسان و ارواح مردگان است. این نوع سخن گفتن در قرآن در مورد شعیب نیز آمده است؛ 33 از نظر روایات … و در برخی از روایات ما انجام نوافل بهترین وسیله تقرب شمرده شده است. امام باقر علیهالسلام میفرماید ان الله جل جلاله قال ما یتقرب الی عبد من عبادی بشی احب الی مما افترضت علیه و انه لیتقرب الی بالنافله حتی احبه فاذا احببته کنت سمعه الذی یسمع به و بصره الذی یبصر به و لسانه الذی ینطق به و یده الذی یبطش بها ان دعانی اجبته وان سالنی اعطیته 6 خدای بزرگ میفرماید بنده من با هیچ چیز بهتر از واجباتی که برای او معین کردهام به من تقرب نمیجوید نیز او با انجام نوافل به من تقرب میجوید تا جایی که او را دوست میدارم. آنگاه که او را دوست داشتم گوش و چشم و زبان و دست او میشوم و اگر مرا بخواند او را پاسخ میگویم و اگر از من چیزی بخواهد به او میدهم.البته توسل به هر وسیلهای مایه تقرب نیست باید به چیزهایی توسل جست که در شریعت وارد شده باشد و در غیر این صورت بدعت و نوعی مداخله در دین خواهد بود.اینک بیان اقسام توسل 1. توسل به اسما و صفات خداخدا فرمان میدهد که او را به نامهای نیک بخوانند چنان که میفرماید ولله الاسما الحسنی فادعوه بها؛ 7 خدا را نامهای نیکی است او را به آنها بخوانید.از این جهت خدا را میتوان با نامهایی که در قرآن مجید و سنت نبوی وارد شده است خواند خواه نامی که ناظر به صفات ذاتی او باشد مانند عالم و قادر یا صفات فعل او مانند خالق و رازق و همچنین خواه ناظر به صفات کمال او مانند سمیع و بصیر باشد یا حاکی از پاکی او از نقص مانند قدوس مثلا انسان چنین بگوید یا الله یا رحمن یا رحیم یا خالق السماوات والارض ویا غافر الذنوب یا رازق الطفل الصغیر.خواندن خدا با این نامها که حاکی از جمال و جلال و رحمت و مغفرت است سبب میشود که رحمت الهی جلب شود و دعای انسان مستجاب شود.عبدالله بن بریده از پدرش نقل میکند که رسول خدا صدای مردی را شنید که خدا را با نامهای یاد شده در زیر میخواند و میگوید اللهم انی اسالک الا اله الا انت الاحد الصمد الذی لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفوا احد پیامبر به او فرمود خدا را به اسم اعظم وی خواندی که اگر به آن نام خوانده شود اجابت میکند و اگر سؤال شود عطا میفرماید 8 امام باقر و صادق علیهماالسلام دعای خود را چنین آغاز میکردند اللهم انی اسالک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجل الاکرم الذی اذا دعیت به علی مغالق ابواب السما للفتح بالرحمه انفتحت واذا دعیت به علی مضایق ابواب الارض للفرج انفرجت واذا دعیت به علی العسر للیسر تیسرت 9 خدایا من تو را به گرامیترین و بزرگترین و والاترین نامت میخوانم که اگر با آن نام تو را بخوانند که درهای آسمان برای رحمت گشوده شود باز میگردند و اگر آن نام بر راههای بسته زمین برای گشایش خوانده شود گشوده میشوند و اگر برای هر سختی خوانده شود آسان میگردد. از این جهت توسل به اسمای خدا و آنگاه خواستن حاجت مورد اتفاق همگان است.2. توسل به قرآن کریمقرآن کریم دارای مکانت و منزلت خاصی نزد خداست و یکی از وسایلی است که میتوان به آن توسل جست. احمد بن حنبل از عمران بن حصین نقل میکند که از رسول خدا صلیاللهعلیهوآله شنیدم که فرمود اقراوا القرآن واسالوا الله تبارک و تعالی به قبل ان یجی قوم یسالون به الناس 10 قرآن را بخوانید و به وسیله آن از خدا بخواهید پیش از آن که گروهی بیایند و به وسیله قرآن از مردم چیزی بخواهند حریز بن عبدالله سجستانی از امام باقر علیهالسلام نقل میکند که یکی از مستحبات شب قدر این است که انسان قرآن را به روی خود بگشاید و بگوید اللهم انی اسالک بکتابک المنزل و ما فیه و فیه اسمک الاکبر و اسماوک الحسنی و ما یخاف و یرجی ان تجعلنی من عتقائک من النار 11 3. توسل به اعمال نیک خود انسانهرگاه انسان در طول عمر خود عمل نیکی دور از هر نوع ریا و سمعه انجام داده باشد میتواند به آن توسل جوید و از خدا درخواست حاجت کند و به این نوع توسل در برخی از آیات

  پيامبر بزرگ اسلام صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در روايتى مى‏فرمايد : فجر صادق طلوع نمى‏كند و شفق پنهان نمى‏گردد ، مگر اين‏كه دو ملك چهار مسئله را فرياد مى‏كنند : يكى از آن‏ها مى‏گويد : اى كاش اين مردم خلق نمى‏شدند . ديگرى مى‏گو...

اگر براى ارزش تائبان، در همه قرآن تحقيق و جستجو شود، قوى‏تر از اين آيه پيدا نمى‏شود؛ «إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّ بِينَ» خدا توبه كنندگان را دوست دارد. «فَمَنْ احَبَّهُ اللّهُ لَمْ يُعَذِّبْهُ» كسى كه محبوب خدا شو...

   براى شناخت شيطان و تأكيد بر مباحث قبلى دوباره به سراغ آيات سوره اعراف مى‏رويم و نكات تفسيرى آيه را بيان مى‏كنيم.  نكته اول: اين آيه زيباترين نصيحت خداست .  »يَبَنِى‏ءَادَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطَنُ كَمَآ أَخ...

   از همين سوره اعراف آيه‏اى ديگر بيان مى‏كنم ، تا تأكيدى بر حرفم نسبت به اين قطعه اول آيه باشد و نكات تفسيرى آيه را توضيح مى‏دهم.  نكته اول: اين آيه زيباترين نصيحت خداست .   »يَبَنِى‏ءَادَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّ...

و مقامات آن آیات قرآنی را لسان مبین است و روایاتی در اسرار و آداب دعا از پیشوایان دین است که مشایخ علم را برانگیختند و بر آن داشتهاند تا در دعا کتابها نوشتهاند و صحیفهها گردآوردهاند و در پیرامون آن با تنویع موضوعات عدیده بحثها پیش کشیدهاند و درهایی از رحمت به سوی نفوس مستعده گشودهاند و به نامهای دل نشین و طربانگیز و جان فزا از قبیل مفتاح الفلاح عدهالداعی منهاج العارفین و منهاج النجاح و نظایر آنها نامیدهاند تا از این اسامی عطرآگین نیز مشام ارواح را معطر سازند و قلوب را به ریاض قدس سوق دهند و نفوس را به مجالس انس کشانند.ادعیه ماثوره هر یک مقامی از مقامات انشائی و علمی ائمه دین است.لطایف شوقی و عرفانی و مقامات ذوقی و شهودی که در ادعیه نهفتهاند و ازمستفاد میشوند در روایات … و دیده نمیشوند؛ زیرا در روایات مخاطب مردمند و به فراخور عقل و فهم و ادراک و معرفت آنان با آنان تکلم میکردند و سخن میگفتند نه به کنه عقل خودشان.امام صادق علیه السلام فرمود ما کلم رسول الله صلی الله علیه و آله العباد بکنه عقله قط. 1 رسول خدا هرگز با حقیقت عقلش با مردم سخن نگفتاما در ادعیه و مناجاتها با جمال و جلال و حسن مطلق و محبوب و معشوق حقیقی به راز و نیاز بودند لذا آنچه در نهانخانه سر و نگارخانه عشق و بیت المعمور ادب داشتند به زبان آوردند و به کنه عقل خودشان مناجات و دعا داشتند.عارفان عاشق عقیده دارند بعد از تلاوت قرآن مجید عبادتی که بر زبان جاری میشود همچون دعا نیست. 2 دعا یاد خدا با دل و جان و گفتگوی عاشق با معشوق به توسط زبان است.دعا اظهار حاجت و نیازمندی از جانب فقیر به محضر رب غنی و خداوند کریم است.خداوند متعال در آیات

   من يك مطلبى را از امام صادق  عليه‏السلام برايتان بگويم كه بحثش در علم اصول خيلى گسترده است. ريشه بحث هم در يك قطعه از آيه سوره بقره است؛ « لاَ يَنَالُ عَهْدِى الظَّــلِمِينَ  كلمه ظالم از نظر ادبيات عرب، جزء كلمات...

  توحيد به چه معناست؟ توحيدي که قرآن کريم، نهج‌البلاغه و روايات طرح کرده‌اند و اصرار هم دارند مردم بفهمند، چيست؟ کتابي داریم که هزار و دويست سال قبل نوشته شده است و نويسندة آن از شخصيت‌هاي کم‌نظير علم و دانش است؛ عالم...