تهران/ حسینیهٔ بنی‌الزهرا/دههٔ سوم جمادی‌الاوّل/ زمستان1396ه‍.ش./ سخنرانی دوم 

به والدین به صورت مجسم و در قالب یک موجود مانع قبض روح آن شخص شد و ملک الموت را از قبض روح او بازداشت . این مباحث بیانگر آثار وضعی دنیوی احسان به والدین است که عبارت بود از طول عمر فراوانی مال و ثروت و محبوبیت در میان عشیره و فامیل . رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند بروا آباکم یبرکم ابناکم 393 . اگر کسی به پدر و مادر خود نیکی کند فرزندانش در آینده به او نیکی خواهند کرد . آثار اخروی احترام … به آنچه در روایت ها ذکر شده است مراد از مادر در این جا خاله او است چون مادرش از دنیا رفته بود یوسف آنها را در بغل گرفت و ایشان را با تکریم و احترام وارد شهر کرد. در این باره ابن ابی عمیر از امام صادق علیه السلام نقل می کند که حضرت فرمودند لما اقبل یعقوب علیه السلام الی مصر خرج یوسف علیه السلام لیستقبله فلما رآه یوسف هم بان یترجل لیعقوب ثم نظر الی ما هو فیه من الملک فلم یفعل فلما سلم علی یعقوب نزل علیه جبرئیل علیه السلام فقال له یا یوسف ان الله تبارک و تعالی یقول لک ما منعک ان تنزل الی عبدی الصالح ؟ ما انت فیه ؟ ابسط یدک فبسطها فخرج من بین اصابعه نور فقال ما هذا یا جبرئیل ؟ فقال هذا انه لا یخرج من صلبک نبی ابدا عقوبه لک بما صنعت بیعقوب اذ لم تنزل الیه 388 . وقتی که یعقوب به شهر مصر رسید یوسف برای استقبال او از دروازه شهر خارج شد وقتی که چشم یوسف به پدر افتاد تصمیم گرفت به احترام پدر از مرکب پیاده شود منتها توجه به این نکته که او سلطان و حاکم است و این مقدار خضوع شایسته مقام سلطنت او نیست او را از انجام وظیفه بازداشت . همان لحظه که نسبت به پدر احترام کرد و سلام کرد جبرئیل علیه السلام نازل شد و گفت خداوند می فرماید جایگاهی که تو به دست آوردی باعث شد که تو این بنده صالح خدا پدرت یعقوب را تکریم نکنی اکنون دستت را باز کن دستش را گشود از میان انگشتان او نوری خارج شد سؤ ال کرد این چه اتفاقی بود؟ جبرئیل علیه السلام گفت سزای قصور و بی احترامی تو به پدر این بود که تقدیر و سرنوشت تو عوض شد و بعد از این دیگر از فرزندان تو پیغمبری ظهور نخواهد کرد و سعادت دوام نبوت از تو گرفته شد . دلالت این روایت بر نکته مورد بحث ما بسیار واضح و روشن است . کم احترامی حتی از روی تقصیر و قصور و از روی کوتاهی و غفلت اثر وضعی خود را دارد. آثار وضعیه عبارت از عکس العمل طبیعی اعمالی است که انسان مرتکب می شود و خواه ناخواه آن اثر بر آن عمل مترتب می شود؛ چه انسان به آن عمل توجه داشته باشد چه از روی غفلت آن را انجام دهد. مثل انسانی که از مکان مرتفعی به طرف پایین پرتاب می شود. حالا یا متعمدا خود را به زیر اندازد یا از روی غفلت به پایین بیفتد نتیجه آن یکی است . آثار وضعیه اعمال بر مبنای تعمد نیست و در این جا هم با این که یوسف شاید تقصیری ندارد و تصور می کند پیاده شدن از اسب برای رعایت حشمت و حرمت جایگاه سلطنت لازم نیست در عین حال اثر وضعی کم احترامی به پدر این شد که تقدیر و سرنوشتی را که خدا برای او رقم زده بود که از نسل او رسولانی مبعوث شدند تغییر کرد. بنابراین یکی از آثار بدیهی و روشن بی احترامی به والدین … والدین را بدین سان قرار دهد؛ مثل بستر برای آدم کم خوابیده که نیاز به خواب دارد؛ یعنی خدایا چنان کن که برای خدمت گزاری به والدین ؛ و اطاعت آنها در خود احساس نیاز کنم . خدایا اطاعت والدین را برای من گوارا قرار بده چنان که آب خنک را برای یک انسان عطشان محبوب و گوارا قرار می دهی ؛ تا اطاعت و خواسته آنها را بر خواهش های نفس خود مقدم بدارم . خدایا چنان کن که کارهای خوب و خدمات آنها در چشم من زیاد جلوه کند؛ اگرچه آن کارها کم و کوچک باشد و خدمات و نیکی های زیاد و طولانی مدت من در نظرم ناچیز جلوه کند. نکات مهمی که در کلام حضرت آمده چند چیز است اولا فرزندان نمی توانند به عذر این که نمی توانیم چگونه با پدر و مادر معاشرت کنیم مرتکب خطا شوند. امام سجاد علیه السلام در قالب دعا می فرمایند که فرزند باید به وظایف خود نسبت به پدر و مادر علم پیدا کند. ثانیا فرزند باید از خدا بخواهد که به او قدرت بدهد تا به آموخته هایش دقیق و صحیح عمل کند؛ یعنی بتواند خود را در مسیر خدمت و اطاعت والدین قرار دهد؛ آن هم نه از روی کراهت و سختی و زحمت . یعنی طوری در خدمت گزاری به والدین بکوشد و رغبت نشان دهد که گویی تشنه کامی آب گوارای خنکی را یافته است یا انسان کم خوابیده و خسته و نزاری بستر راحتی یافته است . جالب این است که این تقاضای امام علیه السلام با همه موازین اخلاقی تطابق دارد. اگر در مکتب های اخلاقی مختلف مطالعه کنیم می بینیم در برخی موارد یک توصیه اخلاقی می شود که با بعضی از توصیه های دیگر همگونی همخوانی و هماهنگی کامل ندارد بلکه در تناقض و تنافر است در همه موازین اخلاقی دین مبین اسلام به خصوص در ادعیه امام سجاد علیه السلام که دریایی از معارف اخلاقی در آن نهفته است هماهنگی و همخوانی عجیبی دیده می شود؛ در روایتی از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است که می فرمایند ان المؤ من یری ذنوبه کانه قاعد تحت جبل یخاف ان یقع علیه و ان الفاجر یری ذنوبه کذباب مر علی انفه 400 . اگر انسان مؤ من گناه کند سنگینی این گناه را بر دوش خود مانند سنگینی کوه احساس می کند. همه تلاش انسانی که بار سنگینی روی دوش او می باشد این است که به صورتی خود را از این سنگینی خلاص کند و نجات دهد. مؤ من گناه را بزرگ می بیند بنابراین تلاش می کند خود را از گناه منزه بدارد. فاجر و گنهکار گناه خود را مانند حرکت مگسی می بیند که بر بینی او نشسته است و او با حرکت دادن دست آن مگس را از روی بینی خود بلند کرده خود را آسوده می سازد؛ - یعنی احیانا رنجش مختصری در روح آنها ایجاد می شود و بس - . بنابراین از فرمایش امام علیه السلام استفاده می کنیم که انسان خیر خود را در حق دیگران کم و خدمات دیگران را نسبت به خود بزرگ ببیند؛ اگرچه کوچک باشد. حضرت در ادامه می فرمایند اللهم خفض لهما صوتی و اطب لهما کلامی و الن لهما عریکتی و اعطف علیهما قلبی و صیرنی بهما رفیقا و علیهما شفیقا 401 . پروردگارا صدایم را در برابرشان آهسته و سخنم را خوشایند و خویم را نرم نما و دلم را بر آنان مهربان کن و مرا با ایشان سازگار و بر آنان رحیم گردان . شاید بیان خداوند متعال در سوره مبارکه لقمان که می فرماید واغضض من صوتک 402 ناظر به همین معنا باشد که انسان هنگام گفتگو با کسانی که احترام

« سألتُ ابا عبدالله عن قول الله » از امام صادق عليه‏السلام پرسيدم: اين آيه معنى‏اش چيست؟ جمله به جمله. « وَ بِالْوَ لِدَيْنِ إِحْسَانًا » « ما هذا الإحسان؟ » احسان به پدر و مادر يعنى چه؟ « فقال: الإحسان أن تحسن صحبتهم...

والدین در سیره پیامبر ص وائمه معصومین ع از سوی رایزنی فرهنگی ایران در سوریه برگزار شد.به گزارش خبرگزاری اهل بیت ع ـ ابنا ـ در ابتدای این نشست حجت الاسلام و المسلمین زهیر قوصان در سخنانی ضمن اشاره به موضوع تهاجم فرهنگی غرب اظهار داشت بسیاری از افکار جدید غربی در فرهنگ مسلمانان به مرور در حال نفوذ و گسترش می باشند این پدیده منجر به ایجاد تنش ها ومفاسد اجتماعی در خانواده های مسلمان بلحاظ نوع نگرش به روابط خانوادگی میان والدین و فرزندان شده است .قوصان با ارائه تصویری جامع از موضوع رابطه فرزندان ووالدین بر برقراری تعادل میان عقل و غریزه در روابط خانوادگی تاکید نمود.وی افزود انتخاب همسر صالح بمنظور تربیت صحیح فرزندان از مسائل مهم تشکیل خانواده بحساب می آید تا در مقابل مهر و محبت والدین به فرزندان در اوان کودکی فرزندان نیز محبت واحترام خویش را به والدین تقدیم نمایند. بنابراین نیکی ابتدا از والدین به فرزندان تزریق می گردد سپس والدین ثمره آن را بدست خواهند آورد. قوصان سپس به موضوع تهاجم فرهنگی واترات آن بر خانواده اشاره نمود و نتیجه گرفت که چنانچه به سیره و شرع مقدس اسلام بازگردیم خانواده سالم را بدست خواهیم آورد. خانواده سالم جامعه سالم را به وجود خواهد آورد.بنابرین هر فرد مسلمان باید نهایت احترام … به والدین خویش ارائه نموده و در جهت تامین خواسته های آنان از هر خدمت و تلاشی دریغ نورزد . صدای خودرا بالاتر از صدای آنان بالا نبرد و پیشاپیش آنان حرکت ننماید. حجت الاسلام و المسلمین زهیر قوصان افزود اما همانگونه که برای هر موضوعی حدود و چهارچوب وجود دارد اطاعت از والدین نیز دارای ضوابط و مقررات می باشد. چنانچه والدین به فرزندان توهین نموده خداوند سبحان می فرماید فقل لهما قولا معروفا در مقابل آنان باید به نیکی پاسخ داده شود و از انجام دستورات غیر شرعی آنان با نهایت خشوع و خضوع خوداری نمود. قوصان در ادامه خاطرنشان ساخت مکتب اهل بیت ع در راستای قرآن کریم واحادیث پیامبر اکرم ص توجه فراوانی نسبت به موضوع احترام

آیت الله انصاریان در حضور مردم اصفهان در مسجد حجتیه ابراز داشتند بر اساس روایتی از امام رضا علیه السلام عبادت خداوند بدون احترام به والدین مردود

معادن و تا بتوانند با آن مبارزه می کنند که مهمترین آن بحث علم و دانش است.ایشان به چهار نکته اساسی دیگر با این عناوین خسته نشدن در تحصیل احترام به والدین

بهرهای از کلام استاد 2 احترام و احسان به والدین با هر دینی واجب استدارالعرفان استاد انصاریان گفت بر فرزندان تمام پدر و مادرها با هر دینی و هر

و نیکی به پدر و مادر حتی اگر کافر و مشرک باشند نیز لازم است؛ بنا بر این نیکی و احترام به والدین … به تکریم والدین و کسب رضایت آنان است و نمی تواند مقابله به مثل نماید البته قطعا هر کسی باید پاسخگوی عملکرد خویش باشد؛ زیرا در اسلام حقوق فرزندان و والدین متقابل است؛ یعنی هم والدین بر فرزندان حقوقی دارند که باید فرزندان رعایت کنند و هم فرزندان بر والدین حقوقی دارند که والدین باید رعایت کنند قال علی علیه-السلام ان للولد علی الوالد حقا و ان للوالد علی الولد حقا 2 احترام

امور بین الملل مؤسسه علمی فرهنگی دارالعرفان دومین نشست از نمایش مجموعه سخنرانیهای استاد انصاریان به سخنرانی ایشان در دهه سوم ماه صفر اختصاص داشت که با موضوع ضرورت احترام فرزندان به والدین

دوستان او و نشانه های وی را دوست دارم؟واضح است که خداوند با انجام فرائض و اعمالی که به آنها امر فرموده مثل نماز روزه جهاد امر به معروف احترام به والدین

نیفکند بلکه به نظر رحمت و عطوفت بنگرد.جایگاه والدین در کنار خداوند استجایگاه پدر و مادر بسیار والاست تا جایی که انسان قادر به درک عظمت آن نمی باشد. پدر و مادر واسطه آفرینش فرزند و مسوول تربیت و پرورش او می باشند بدین سبب در دین مقدس اسلام بالاترین تاکید در اطاعت و احترام … شدن فرزندان؛امام صادق علیه السلام فرمود به پدر و مادر خود نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند...کلام پایانیتا وقتی رعایت ادب و احترام به والدین … به والدین خویش نیکی روا دارید بقره 83 و اعبدوا الله و لا تشرکو ا به شیئا و بالوالدین احسانا؛ خدا را بپرستید و شریکی برای او قائل نشده و به والدین مهربان باشید نسا 36 الا تشرکوا به شیئا و بالوالدین احسانا؛ چیزی را با او شریک قرار مدهید و به پدر و مادر احسان کنید انعام 151 و قضی ربک الا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احسانا؛ و پروردگار تو بر دو چیز حکم رانده است ترک عبادت غیر خدا و احسان کردن به والدین اسرا 23 .در چهار آیه اخیر احسان به والدین در کنار توحید عبادی ذکر شده و این حاکی از اهمیت و بزرگی حقوق پدر و مادر است.نیکی به پدر و مادر برترین وسیله قرب به خدانیکی به پدر و مادر شریف ترین سعادت هاست. هر مومنی سزاوار است که در گرامی داشتن ایشان اهتمام نماید و در خدمت آنها کوتاهی نکند و در معاشرت و مصاحبت با آنها رفتار نیکو داشته باشد نگاه تند به ایشان نیفکند بلکه به نظر رحمت و عطوفت بنگرد صدای خود را از صدای آنها بلندتر نکند و هر چه از فروتنی و خاکساری بر ایشان مبالغه نماید اجر و ثوابش بیشتر است در صورت اختلاف بین والدین فرزند باید در اصلاح و آشتی میان آنها به هر طریق ممکن بکوشد. حق پدر بر فرزند آنست که پدر را در هر چیز اطاعت و پیروی نماید مگر در نافرمانی از خداوند سبحان "که در نافرمانی خدا طاعت پدر واجب نیست. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله از مقام عظیم و والای پدر و مادر نزد خداوند خبر می دهد و می فرماید خداوند با خشنودی والدین خشنود می شود و با خشمگین شدن والدین خشمگین می گردد . و این نشان دهنده توجه و عنایت ویژه پروردگار نسبت به مقام و منزلت والدین می باشد.همچنین ایشان در بیان عظمت و شان والدین انسان می فرماید نگاه محبت آمیز فرزند به پدر و مادرش عبادت است. پدر را در هر چیز اطاعت کنامیرالمومنین علیه السلام در نهج البلاغه فرموده است فحق الوالد علی الولد ان یطیعه فی کل شی الا فی معصیه الله سبحانه؛ پس حق پدر بر فرزند آنست که پدر را در هر چیز اطاعت و پیروی نماید مگر در نافرمانی از خداوند سبحان "که در نافرمانی خدا طاعت پدر واجب نیست. امام علی علیه السلام درباره عاق والدین نیز هشدار می دهند و می فرمایند من احزن والدیه فقد عقهما. کسی که پدر و مادر خویش را غمگین سازد عاق والدین شده است. حق آنها را رعایت نکرده است. آثار تکریم والدیندر روایات فراوانی از معصومین علیهم السلام آثار دنیوی و اخروی نیکی به پدر و مادر ذکر شده است ؛ از جمله 1- طول عمر؛پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید کسی که طولانی شدن عمر و توسعه رزق را دوست دارد به پدر و مادر خود نیکی کند.2- فراوانی روزی؛امام صادق علیه السلام می فرماید هر کس نیکی به والدین نماید هرگز در زندگی به فقر مبتلا نخواهد شد.3- آسان شدن مرگ؛امام صادق علیه السلام فرمود کسی که دوست دارد خدای متعال سختی های مرگ را بر او آسان سازد به خویشان و نزدیکان و پدر و مادرش نیکوکار باشد و اگر چنین کند خدای متعال سختی های مرگ را بر او آسان می کند.پدر و مادر واسطه آفرینش فرزند و مسوول تربیت و پرورش او می باشند بدین سبب در دین مقدس اسلام بالاترین تاکید در اطاعت و احترام

قرآن کریم در موارد متعددی انسان ها را بعد از مسئله عبادت و اطاعت از خدا و نفی شرک به احسان و احترام به والدین دعوت می کند تا بدانند که احترام … علاوه بر این که احسان به والدین در ردیف توحید و خداشناسی قرار گرفته است; بنابر این رعایت احترام به والدین زمینه های لازم را برای انتقال ارزش … حلیمه داد و او آنها را برداشت و به سوی بادیه بازگشت و پس از ظهور اسلام با شوهرش به حضور پیامبر آمدند و قبول اسلام کردند.9 احسان به والدین غیر هم کیشاحسان و احترام

سلم به مدینه تشرف پیدا کردند فرمودند من از این جا بوی اویس قرنی را که بوی الهی است استشمام می کنم 335 .این بیانگر تاکید معارف ما نسبت به احترام والدین … به والدین و نیکوکاری به آنها علاوه بر آثار دنیوی آثار اخروی نیز دارد.مرحوم قطب راوندی روایتی را از رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل کرده است که حضرت فرمودند من احب ان یکون اطول الناس عمرا فلیبر والدیه 333 . اگر کسی دوست دارد عمر طولانی داشته باشد باید به پدر و مادر نیکی کند .یعنی اثر مستقیم خدمت احترام … والدین و احسان به آنها را بعد از توحید ذکر می فرماید؛ یعنی این گونه به نظر می رسد که در پیشگاه الهی مهم تر از همه مسائل توجه به توحید و یگانگی ذات اقدس پروردگار و بعد از آن حرمت گزاردن به والدین است ؛ اما همین والدین با این همه ارج و قرب اگر بخواهند در حریم الهی وارد شده فرزند را به شرک سفارش کنند یا او را به ترک واجبی یا ارتکاب حرامی وادار نمایند اطاعت پذیری مفهومی ندارد. بسیار جالب است که این دو آیه دنبال هم ذکر شده است و به توصیه این دو آیه خوب عنایت شود و وصینا الانسان بوالدیه حملته امه وهنا علی وهن و فصاله فی عامین ان اشکرلی و لوالدیک الی المصیر 328 . انسان را نسبت به پدر و مادرش توصیه می کنیم ؛ مخصوصا مادر که با سختی ضعف و مشکلات دوران بارداری را گذراند و دو سال فرزند را از شیره جانش سیراب کرد تا انسان شکر خدا و پدر و مادر را به جای آورد .در مکتب اسلام اهتمام به احترام

نهادینه کردن صفاتی چون صبر و شکیبایی تواضع و فروتنی آراستگی و نظافت پرهیز از غیبت و تکبر کمک به نیازمندان و یتیم نوازی سخاوت و انفاق احترام به والدین

والدین کافی است. ولی از آنجا که اسلام حتی در مسائلی که هم عقل در آن استقلال کامل دارد و هم عاطفه آن رابوضوح در مییابد سکوت روا نمیدارد و به عنوان تاکید در این گونه موارد هم دستورهای لازم را صادر میکند درباره احترام … والدین پدرو مادر بر انسان یکی از دقیقترین مسائلی که اسلام به آن پرداخته تقابل این دو حق است. نحوه تعامل این دو حق باعث بحثهای فراوانی میشود که البته این بحث در بررسی و تامل در مسئله حقوق پدر و مادر بر فرزند و وظیفهای که فرزند نسبت به والدین دارد اجتناب ناپذیر خواهد بود.اسلام در متن کتاب خود قرآن به صورت ویژهای به وظیفه فرد نسبت به والدین پرداخته است. همچنین به این مسئله در احادیث فراوان معصومان ع توجه شده است. همچنین قرآن در برخی آیات که درباره اطاعت از پدر و مادر و احسان به آنها سخن میگوید به تعامل و رابطه این اطاعت با پیروی از دستورهای خداوند به صراحت تاکید میکند و خطوط و مرزهای آن را مشخص مینماید.در این نوشتار سعی بر آن است که وظیفه فرد نسبت به خداوند و والدین از دیدگاه قرآن و نحوه ارتباط وتعامل آنها بررسی شود.احترام به پدر و مادر در منطق اسلاماگر چه عواطف انسانی و حق شناسی به تنهایی برای رعایت احترام … به والدین آنقدر تاکید کرده است که در کمتر مسئلهای دیده میشود به عنوان نمونه به چند قسمت اشاره میکنیم الف در چهار سوره قرآن مجید به نیکی به والدین بلافاصله بعد از مسئله توحید قرار گرفته است. این همردیف بودن بیانگر این است که اسلام تا چه حد برای پدر و مادر احترام

نیکی به والدین در قرآن در قرآن نیکی به والدین پس از مساله توحید قرار گرفته این هم ردیف بودن دو مساله بیانگر این است که اسلام تا چه حد برای پدر و مادر احترام … دارد و هم عاطفه آن را به وضوح در مییابد سکوت روا نمیدارد بلکه به عنوان تاکید در این گونه موارد هم دستورهای لازم را صادر میکند در مورد احترام به والدین … به آنچه در دل و جان شماست از شما آگاهتر است چرا که علم او در همه زمینهها حضوری و ثابت و ازلی و ابدی و خالی از هر گونه اشتباه است در حالی که علوم شما واجد این صفات نیست.بنابراین اگر بدون قصد طغیان و سرکشی در برابر فرمان خدا لغزشی در زمینه احترام و نیکی به پدر و مادر از شما سرزند بلافاصله پشیمان شوید و در مقام جبران برآیید به یقین مشمول عفو خواهید شد.گرچه عواطف انسانی و مساله حق شناسی به تنهایی برای رعایت احترام در برابر والدین

نشان می دهیم چیست؟ اگر توحید عبادی مستلزم این است که ما تنها در برابر خداوند متعال سر خم کرده و خشوع کنیم پس اعمالی چون احترام به والدین خشوع

به پدر و مادر در منطق اسلام اگر چه عواطف انسانی و حق شناسی به تنهایی برای رعایت احترام در برابر والدین کافی است. … کامل دارد و هم عاطفه آن رابوضوح در مییابد سکوت روا نمیدارد و به عنوان تاکید در این گونه موارد هم دستورهای لازم را صادر میکند درباره احترام به والدین … والدین پدرو مادر بر انسان یکی از دقیقترین مسائلی که اسلام به آن پرداخته تقابل این دو حق است. نحوه تعامل این دو حق باعث بحثهای فراوانی میشود که البته این بحث در بررسی و تامل در مسئله حقوق پدر و مادر بر فرزند و وظیفهای که فرزند نسبت به والدین دارد اجتناب ناپذیر خواهد بود. اسلام در متن کتاب خود قرآن به صورت ویژهای به وظیفه فرد نسبت به والدین پرداخته است. همچنین به این مسئله در احادیث فراوان معصومان علیه السلام توجه شده است. همچنین قرآن در برخی آیات که درباره اطاعت از پدر و مادر و احسان به آنها سخن میگوید به تعامل و رابطه این اطاعت با پیروی از دستورهای خداوند به صراحت تاکید میکند و خطوط و مرزهای آن را مشخص مینماید. در این نوشتار سعی بر آن است که وظیفه فرد نسبت به خداوند و والدین از دیدگاه قرآن و نحوه ارتباط وتعامل آنها بررسی شود. احترام