بى‏ مهرى به دوزخيان و مهرورزى با بهشتيان‏

عصيان و ياغى‏گرى و طغيان، از اوصاف اهل دوزخ و عبادت و متانت و آرامش، از اوصاف اهل بهشت است؛ بخل و كينه و حسد و نفاق و دورويى از اوصاف دوزخيان و جود و نرمى‏دل و يك‏رنگى و يك‏دلى، از اوصاف بهشتيان است.
امور منفى و شيطانى- كه در دنيا گريبان‏گير برخى از مردم است- در قيامت به صورت انواع عذاب‏ها، گريبان‏گير آنان است و امور مثبت و الهى- كه در دنيا زينت گروهى از مردم است كه حسنات اخلاقى و مهرورزى است- در آخرت به شكل انواع نعمت‏ها جلوه مى‏كند.
نظام هستى بر اين پايه مقرر شده كه همه بدى‏ها در قيامت به صورت عذاب ظهور كند و همه خوبى‏ها در محشر به صورت بهشت درآيد و به عبارت ديگر در نظام استوار هستى، بدى‏ها آتش و عذاب و خوبى‏ها نعمت و آسايش است.
پس كسى كه آلوده به گناه است نسبت به خود در بى‏رحمى و بى‏مهرى است و كسى كه آراسته به حسنات است نسبت به خود در محبّت و مهرورزى است.
خداوند در قيامت با دوزخيان در كمال بى‏مهرى و با درشتى و خشونت سخن مى‏گويد چنان كه در قرآن مجيد آمده:
دوزخيان به خدا مى‏گويند:
[رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْها فَإِنْ عُدْنا فَإِنَّا ظالِمُونَ* قالَ اخْسَؤُا فِيها وَ لا تُكَلِّمُونِ‏] .
پروردگارا! ما را از دوزخ بيرون آر، پس اگر [به بدى‏ها و گمراهى‏ها] بازگشتيم، بى‏ترديد ستمكار خواهيم بود.* [خدا] مى‏گويد: [اى سگان!] در دوزخ گم شويد و با من سخن مگوييد!
و با بهشتيان در كمال مهر و محبّت و نرمى و عاطفه سخن مى‏گويد تا جايى كه در قرآن مجيد آمده:
[سَلامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ‏] .
با سلام [ى پرارزش و سلامت‏بخش‏] كه گفتارى از پروردگارى مهربان است.
و فرشتگان از هر جانب به آنان وارد شوند و گويند:
[سَلامٌ عَلَيْكُمْ بِما صَبَرْتُمْ...] .
[و به آنان گويند:] سلام بر شما به پاس استقامت و صبرتان [در برابر عبادت، معصيت و مصيبت‏]...
و خود نيز با يكديگر با مهر و محبّت سخن مى‏گويند و از گذشته مثبت و خوب خود با هم حرف مى‏زنند:
[وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ* قالُوا إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِي أَهْلِنا مُشْفِقِينَ* فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْنا وَ وَقانا عَذابَ السَّمُومِ* إِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلُ نَدْعُوهُ إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ‏] .
و به يكديگر روى مى‏كنند [و از احوالات گذشته‏] از هم مى‏پرسند.*
مى‏گويند: ما پيش تر [در دنيا] در ميان كسان خود [از عذاب امروز] ترسان بوديم؛* ولى خدا بر ما منت نهاد و ما را از عذاب مرگبار حفظ كرد.* از پيش او را [براى نجات از عذاب‏] مى‏خوانديم؛ زيرا كه او نيكوكار و مهربان است.
دوزخيان در دوزخ با يكديگر به خشونت و بدزبانى سخن مى‏گويند و يكديگر را به شدت طرد مى‏كنند:
[... كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها...] .
... هرگاه گروهى وارد شوند، هم مسلكان خود را لعنت كنند...
گروهى از دوزخيان از خدا براى دوزخيان ديگر كه در دنيا سبب گمراهى آنان شدند عذاب دو چندان درخواست مى‏كنند،
[... فَآتِهِمْ عَذاباً ضِعْفاً مِنَ النَّارِ...] .
... پروردگارا! اينان ما را به گمراهى كشيدند، پس عذابشان را از آتش دو چندان گردان...

منبع: فرهنگ مهرورزى