علماي اخلاق براي تهذيب اخلاق و سير الي الله و پرورش فضائل اخلاقي، گام هاي عملي پيشنهاد كرده اند كه عبارتند از:1ـ توبه: اولين گام براي تزكيه توبه است. مرحوم فيض كاشاني مي گويد: توبه از گناه و بازگشت به سوي ستار العيوب، آ...

و ترک گناهان ظاهر و باطن کسب کرده بودند تمام موانع راه سلوک را دفع میکردند. … اینها که نظروا الی باطن الدنیا اذا نظر الناس الی ظاهرها هستند نه اینکه شنیده باشم هم دیدم و هم در نوشتهها خواندهام میگویند راه فوز پیروزی سعادت و رسیدن به مقصد در سلوک … صادقین در سلوک الیالله-اهل دل شیفتگان باطن عالم هستیاهل دل اهل حال به کسانی میگویند که صادقانه سالک راه خدا بودند و با قدرتی که از طریق عبادت

مثل برخی دستورات اخلاقی مستحب که انسان را در قوس صعود سیری شتابان می دهد و صد البته که رفتگان راه سلوک در قوس صعود این امور را می دانند و ما … عاقله ی اوست چرا که ولی حق و ولایت الهی عقل کل است که عقول ناس را تحت تاثیر قرار می دهدعلاوه بر آن برخی دیگر از دستورات وجود دارند که در راه سلوک … راه رسیدن به حیات معنویبرای دستیابی به حقایق اشیا بایستی سیری صعود به سوی حق تعالی طی شود و آن میسر نمی شود مگر با رشد عاقله ی انسان که آن هم در سایه ی تقوای الهی رشد اصلی و واقعی خود را خواهد داشت. در نوشتار قبلی به بررسی احتمال عقلی این موضوع پرداختیم که انسان می تواند در حیات دنیوی خویش به حیات تجردی و روحانی دست یابد و از نظر عقلی و منطقی این موضوع قابل اثبات است ضمن آن که مصادیق بسیار و ملموس آن نیز در همه ی زمان ها و اعصار وجود داشته اند.معصومین علیهم السلام عرفا و اولیای الهی در هر دوره و عصری به عنوان مصادیق عینی این موضوع به شمار می روند. اکنون در این نوشتار می کوشیم برخی از راهکارهای عملیاتی را که برای طی این مسیر توسط اهل آن پیموده می شود بررسی نماییم. البته قطعا این مسیر سلوک

راه ظاهر راه استدلال است و راه باطن راه سلوک. … راه استدلال مقدم است بر راه سلوک چه تا کسی نداند که منزل هست طلب راهی که به منزل برد نتوان کرد 7 در جای دیگر گفته است پیش از استحکام علم حکمت

خواستههای معنوی خود خواهند رسید و هر کس که از این دستورها پیروی کرد به حقایقی که باید برسد رسید.در مسئله رهبانیت و سیر و سفر روحی و پختگی در راه سلوک

نمودی و لازم دانستی حضور قلب را که کلید گنج سعادت است تحصیل کنی راه تحصیل آن این است که اولا رفع موانع حضور قلب نمایی خارهای طریق را از سر راه سلوک … علاج قطعی حاصل شود.ب حب دنیا و تعلق خاطر به حیثیات دنیوی است که راس خطیئات و ام الامراض باطنه است که خار طریق اهل سلوک و سرچشمه مصیبات است؛ و تا دل متعلق به حب دنیاست راه

آنگاه با کمال گستاخی غوایت و گمراهیاش را به خدا نسبت میدهد و دوباره قسم یاد میکند که بر سر راه سلوک بندگانت خیمه میزنم و راه رستگاری را بر ایشان

آنان را از یاد خدا و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات باز نمیدارد.میشود.آری مردان راه حق با توجه به کمخوری و قناعت در امور مادی عاشقانه در راه سلوک

گاهی سوال میکنند که راه سیر و سلوک چیست؟ راه عارف شدن و عاشق شدن چیست؟ شما خیال میکنید راهی غیر از قرآن مجید دارد؟ فکر میکنید که عارف شدن استادی

جز او وجود ندارد کنار چیزی توقف نکنید دست از دامان اولیا برندارید و بدون خضر راه و مرشدی حکیم که صد در صد خدایی باشد و عالمی ربانی قدم در راه سلوک

و از آن جا به اسمای حسنای الهی نظر می افکنند.گاهی هفتاد گاهی هشتاد سال و گاهی هم کمتر و بیشتر طول می کشد تا سالکی همه وادی های سلوک را طی و به خانه دوست راه … نزدیکتر می شود کربلا کوته ترین راه است تا درگاه دوستبا که گویم این ره کوتاه را گم کرده اممرحوم حاج محمد اسماعیل دولابی یکی از هزاران مجذوب سالکی است که فاصله خودش و خدای خودش را در کمترین زمان طی کرد و به مقام نفس زکیه رسید. ایشان درباره سلوک … سخت است در نحوه چگونگی تشریع و کیفیت این سلوک؛ آسان است چون این مسیر با راهنمایی و هدایت عشق حسینی صورت می گیرد.با امام حسین علیه السلام راه سلوک

این تصدیق تربیت صورت باشد اهل دین را در راه دین و اهل سلوک را در راه سلوک تصدیق چندان باعث باشد که عمل صالح مؤثر آید چون عمل صالح مؤثر شد عمل

البته کسی موفق به تفکر میشود که خداوند متعال قلب او را به نور معرفت و توحید روشن کرده و در راه سلوک و عبودیت باشد.

بیابان پر از خار و خاشاک رفتهاید؟ گفتند آری گفت چگونه در آن خارستان راه را طی میکنید؟ گفتند دامن لباس برگیریم و بدن از آن باز داریم تا خاری دامن ما را نگیرد و در بدن ما فرو نرود گفت تقوا جز این نیست بیائید در حال سلوک

توجه تام به اصل ولایت و متابعت تام از امام معصوم ع ؛ آنگاه است که توفیق الهی رفیق راه می شود و راه را به همراه راهبر به ما می نمایاند؛ من جاهد فینا لنهدینهم سبلنا 8 و در هر صورت مقدمه سیر و سلوک … عرفان نظری علم به حقایق و معارف ناب است که همه آنها به شناخت حق سبحانه اسما و صفات باز می گردد و عرفان عملی سیر و سلوک در راه رسیدن به کمالات … از این دیدگاه راه عرفان راه عمل بی چون و چرا به همه دستورات شریعت بالا رفتن از نردبان سلوک ـ از ظاهر به باطن ـ و پاک کردن دل که حرم الهی است

چهره پاکان جهتدهی است چون آدم در کنار آن چهره حبس نمیشود عنوان کرد یعنی این چهرهها چهرههایی نیست که آدم را به اسارت بگیرند بلکه چراغ راه و خورشید سلوک … زحمتکشیدن برای خلق هستند به این معنا که خلق را با او آشتی بدهند اینها یک متنی دارند که این متن را از آیات قرآن و روایات ترکیب کردهاند و بهعنوان راه سلوک

عبادت حق و زحمتکشیدن برای خلق که خلق را با او آشتی بدهند اینها یک متنی دارند که این متن را از آیات قرآن و روایات ترکیب کردهاند و بهعنوان راه سلوک … است.ولی نظر به چهره پاکان جهتدهی است چون آدم در کنار آن چهره حبس نمیشود؛ یعنی این چهرهها چهرههایی نیست که آدم را به اسارت بگیرند بلکه چراغ راه و خورشید سلوک

به جماعت و سنن و آداب؛ پس اگر بی علتی و عذری از اول وقت تاخیر کند یا به جماعت حاضر نشود یا سنتی از سنن یا ادبی از آداب آن را فرو گذارد از سلوک راه … راه و مقصد بی خبرند و ایشان را هرگز ترقی نیست مساوی است. محافظت بر نماز جمعه و عیدین و آیات محافظت بر نماز جمعه و عیدین عید فطر و عید قربان و آیات با اجتماع شرایط و اگر سه جمعه متوالی پشت سرهم ترک نماز کند بی علتی دل او زنگ گیرد به حیثیتی که قابل اصلاح نباشد. محافظت بر نمازهای مستحبی محافظت بر نمازهای مستحبی یومیه که 34 رکعت است که ترک آن را معصیت شمرده اند الا چهار رکعت از نافله ی عصر و دو رکعت از نافله ی مغرب و نافله ی عشا که ترک آن بی عذری نیز جایز است. ـ محافظت بر روزه ماه رمضان محافظت بر صوم روزه ماه رمضان و تکمیل آن چنانچه زبان را از لغو و غیبت و دروغ و دشنام و نحو آن و سایر اعضا را از ظلم و خیانت و چیزهایی که روزه را باطل می کند و از حرام و شبهه بیشتر حفظ و نگهداری کند که در سایر ایام می کرد. تذکره المتقین این کتاب رهنمودهایی از پروا پیشگان و رهروان سیر و سلوک

در مقامات عرفانی یافته اید؟ راه عرفان عملی راه سلوک … مقام عندیت آخرین منزلگه راه سلوک است و در پایان سفر است که انسان به پیشگاه خدا می رسد و در جوار او سکونت می کند. … سلوک می کند تا این که حق در او به عنوان جمعیت اسما باطن تجلی کند و آنگاه اسما ظاهره را در عین بطون و اسما باطنه را در عین ظهور مشاهده می کند و آنگاه می تواند به نحو کامل حامل امانتهای الهی و خلافت وی باشد. آیا از مقامات مصطلح در عرفان عملی مقامی خاص برای زنان در قرآن ثابت شده است؟ قرآن مجید بحثهای عرفانی را به سبک عرفانی مطرح نمی کند و مباحث فلسفی و منطقی را به سبک فلسفی و منطقی بیان نمی نماید؛ همان طوری که ادبیات عرب را بصورتی که ادیبان عرب می گویند مطرح نمی کند؛ اگرچه در کتب ادبیات عرب می خوانید کل فاعل مرفوع ولی در قرآن هرگز مثال این قواعد دیده نمی شود. اما قرآن کریم زیباترین ادبیات را بکار می گیرد و استخدام می کند. همچنین مطالب منطقی را بصورت شکل اول و صنعت برهان بیان نمی کند ولی عالی تر شکل و صنعت را بکار می گیرد. قرآن در فلسفه و فقه هم همین شیوه را دارد. همچنین درباره عرفان مبادی و مبانی عرفان را به همان صورت که عرفا دارند مطرح نمی کند بلکه حاصل آن بحثها را بطور ضمنی می آورد. به عنوان مثال شما به چهره و سیمای حضرت مریم علیهاالسلام در سوره آل عمران و سوره مریم نگاه کنید می بینید این بانوی بزرگوار بعنوان همکلام فرشتگان مطرح شده است. مرحوم بوعلی سینا در نمط پایانی اشارات مبادی و مبانی را مطرح می کند و مقاماتی را تبیین می نماید که در آن مقام سالک فرشتگان را می بیند و هم کلام با آنها می شود که این را خداوند برای حضرت مریم علیهاالسلام ثابت کرده است. در مورد سارا همسر حضرت ابراهیم علیه السلام قرآن می فرماید وقتی فرشتگان به او خبر می دهند که صاحب فرزندی می شود او می گوید من چگونه صاحب فرزندی می شوم در حالی که پیرزنی هستم و همسرم پیرمرد است؟ آن دو فرشته در پاسخ او می گویند تو از فعل ابداعی حضرت حق در عجب هستی؟ باید دقت داشت که مقام گفتگو با فرشتگان مقام بلندی است به طوری که گاهی این گفتگو در صعق و عمق جان سالک واقع می شود. ملک در عرفان نظری دارای جوهری بسیط است و تجرد عقلانی دارد. از اینجا نتیجه گرفته می شود که وقتی مریم و سارا با فرشتگان سخن می گویند باید سنخیتی بین ذات مریم و سارا و آن دو فرشته وجود داشته باشد؛ به عبارت دیگر سالک در بعضی از مقامات عرفانی به تجرد عقلانی می رسد و بر وجود فرشتگان مشرف می شود و چون بین مجردات هیچ حجابی نیست به نحو اشراقی و الهامی با هم به گفتگو می نشینند و انسان به لطافتی می رسد که سخن و نفس فرشتگان را ادراک می نماید. آیا در قرآن کریم آخرین مقام از مقامات عرفانی فنا نیز در حق زنان ثابت شده است؟ در این مورد در قرآن تصریحی نشده و فقط بطور تلویحی و اشاره ذکری از این مطلب به میان آمده است. شماره منازل و مقامات راه

استاد انصاریان روضه سیدالشهدا و گریه در مصائب حسین ع یکی از بهترین راه ها برای سیر و سلوک و رسیدن به مقامات معنوی است.عزاداری حقیقی ومجالس حقیقی