بازگشت از چهچیزی؟ روایت بسیار مهمی از رسول خدا ص و جمله باارزشی از حکمای الهیمسلک برایتان میگویم تا معلوم شود توبهای که در قرآن بر ما واجب شده بازگشت از چهچیزی است توبه در قرآن با فعل امر آمده است و پروردگار میفرماید توبوا الی الله سوره تحریم آیه 8 امر در این آیه امر واجب است؛ چون هیچ قرینهای ندارد که دلالت بر مستحب داشته باشد. توبوا الی الله یعنی بهسوی خدا برگردید؛ از چهچیزی برگردیم؟ با روایت پیغمبر ص و آن سخن حکیمان الهی برای ما روشن میشود که از چهچیزی بهسوی خدا برگردیم. دشمنترین دشمنان در نظر رسول خدا ص رسول خدا ص میفرمایند اعدی عدوک نفسک التی بین جنبیک دشمنترین دشمنانت آن غریزهای است که بین دو پهلویت است. بین دو پهلوی هر انسانی یک شکم و یک عضو جنسی است. اگر کسی به دین خدا و حلال و حرام خدا مقید نباشد یا به فرموده پیغمبر ص اگر کسی پایبند حق نباشد این دشمن انسان را بهدنبال خودش میبرد و آرام هم نمیشود. کار دائمی اوست که صاحبش را بهدنبال خودش بکشد. امیرالمؤمنین ع در نهجالبلاغه میفرمایند وقتی آرام میشود که آدمی را تحویل آتش جهنم بدهد. آنجا دیگر میدان حرکتی ندارد و نمیتواند آدم را بکشد. مقصد نهایی شکم و شهوت آزاد دوزخ است. این دو عضو در دنیا هم دوزخ دارند ولی چون پرده دنیا روی ما کشیده است ما دوزخ را نمیبینیم و از آتشی که درجا ایجاد میکنند احساس سوزش نمیکنیم. الف شکماین آیه در سوره نسا است که خداوند میفرماید ان الذین یاکلون اموال الیتامی ظلما سوره نسا آیه 10 ای کاش همه مردم مثل شما به آیات قرآن یقین داشتند؛ ولی اینطور که قرآن میفرماید بیشتر مردم در طول زمان یقین نداشتهاند. این یک گناه
1,195 مطلب یافت شد
توبه در قرآن
هرگاه این کلمه به انسان نسبت داده شود منظور بازگشت انسان از گناه است و هرگاه به خداوند نسبت داده شود به معنی بازگشت رحمت الهی است.سه معنی از … هرگاه این کلمه به انسان نسبت داده شود منظور بازگشت انسان از گناه است و هرگاه به خداوند نسبت داده شود به معنی بازگشت رحمت الهی است. … توبه در یک آیه قرآن کریمتوبه در لغت به معنای رجوع و بازگشت از گناه است و در اصطلاح عبارت است از رجوع از طبیعت حیوانی به سوی روحانیت نفس بعد از
چرا ائمه با وجود عصمت، توبه و استغفار می کردند؟
از جمله ملا مهدی نراقی معتقدند پیامبر و امام با توبه و استغفار طریق بازگشت به خدا را به مردم آموخته اند. یعنی ادب بندگی و روش توبه و آداب آن موضوعی است که می توان از کلام و عمل معصومان فرا گرفت.2ـ بازگشت به خدا بعضی از بزرگان مانند مرحوم خواجه نصیر الدین طوسی توبه پیامبر ص و امامان ع را توبه از التفات به غیر خدا و اشتغال به امور دنیا دانسته اند.توضیح آن که پیامبر ص و امام ع تنها برای آموزش دیگران توبه نمی کردند بلکه واقعا با توبه به دنبال بازگشت به خدا بودند اما نه بازگشت از گناه
چرا ائمه با وجود عصمت، توبه و استغفار می کردند؟
از جمله ملا مهدی نراقی معتقدند پیامبر و امام با توبه و استغفار طریق بازگشت به خدا را به مردم آموخته اند. یعنی ادب بندگی و روش توبه و آداب آن موضوعی است که می توان از کلام و عمل معصومان فرا گرفت.2ـ بازگشت به خدا بعضی از بزرگان مانند مرحوم خواجه نصیر الدین طوسی توبه پیامبر ص و امامان ع را توبه از التفات به غیر خدا و اشتغال به امور دنیا دانسته اند.توضیح آن که پیامبر ص و امام ع تنها برای آموزش دیگران توبه نمی کردند بلکه واقعا با توبه به دنبال بازگشت به خدا بودند اما نه بازگشت از گناه
دعا هنگام دیدن مبتلایان به گناه
گناه می خوانده چنین آمده ― بار خداوندا ستایش مخصوص تو است در پرده پوشیت بر گناهان بعد از آنکه کاملا به آنها واقفی اللهم لک الحمد علی سترک بعد علمک . ― و ستایش مخصوص از آن تو است در عافیت بخشیدنت پس از وقوف و آگاهیت بر بدیهای ما و معافاتک بعد خبرک . ― زیرا مطمئنا هر یک از ما مرتکب عیب و بدی شده اما تو او را شهره ی بازار نساخته ای فکلنا قد اقترف العائبه فلم تشهره . ― دست به کارهای زشت زده اما تو او را رسوا نفرموده ای و ارتکب الفاحشه فلم تفضحه . ― و در پرده ی استتار خویشتن را به بدیهای آلوده ولی تو کسی را به راز او راهنمائی نکرده ای و تستر بالمساوی فلم تدلل علیه . ― به دنبال این قسمت باز به تقصیرات خود اعتراف کرده عرضه می دارد چه بسیار گناهانی که تو از آنها نهی نمودی ولی ما آنها را انجام دادیم کم نهی لک قد اتیناه . ― چه تعداد اوامری که ما را بر آن واقف ساختی ولی ما از آن تجاوز کردیم و بر انجام آن اقدام ننمودیم و امر قد وقفتنا علیه فتعدیناه . ― چه تعداد از سیئات که ما در کسب آن کوشیده ایم و سیئه اکتسبناها . ― و بسا خطاها که ما آنها را مرتکب شده ایم و خطیئه ارتکبناها . ― در حالی که تو بر عمق و سر همه ی آنها مطلع بودی نه ناظران و شاهدان کنت المطلع علیها دون الناظرین . ― و بیش از همه ی قدرتمندان تو قادر بر اعلان و افشای آن بودی و القادر علی اعلانها فوق القادرین . ― در همه ی این موارد عافیت تو برای ما در برابر چشمان دیگران حجاب و در برابر گوشهایمان سدی شده بود کانت عافیتک لنا حجابا دون ابصارهم و ردما دون اسماعهم . ― حال که چنین است این پرده پوشی عیوب و مخفی سازی بدیها را برای ما واعظ و پنددهنده ای قرار ده فاجعل ما سترت من العوره و اخفیت من الدخیله واعظا لنا . ― و زاجر و مانعی از بد خلقی و ارتکاب گناه گردان و زاجرا عن سو الخلق و اقتراف الخطیئه . ― آری از تو می خواهیم که آن را سعی و تلاشی در راه توبه ای که محوکننده ی گناهان است و راهی ستوده و پسندیده قرار دهی و سعیا الی التوبه الماحیه و الطریق المحموده . ― و از آنجا که انسان در راه توبه و بازگشت
تؤبه
گشوده و نام آن را توبه گذاشته ای و فرموده ای که به سوی خدا بازگشت کنیدلطف تو مگر پیش نهد پای وگرنه بخشیدن جرم چو منی کار محال استآری از باب همین لطف و مهر است که خداوند هم به بنده عصیانگر دستور توبه و بازگشت و پاک شدن از گناه … گناه و آلودگی گذشته بازگشت ننماید. بنابراین توبه صرفا یک لفظ نیست نخست باید قلب از گناه پشیمان شود بعد با زبان شعار ترک گناه را برای دیگران و تلقین به نفس را برای خویش استمرار … مینماید بیشتر است.مراحل توبه قرآن کریم از لغت توبه و مشتقات فعلی آن 107 مرتبه سخن به میان آورده و هفت بار با فرمان توبوا همگان را به بازگشت از گناه
بخش هجدهم- توبه در اسلام
و سپاس و ستایش خدایی راست که ما را به حقیقت و گوهر توبه و بازگشت از گناه ره نمود؛ توبه ای که جز در پرتو بخشش و احسان او آن را در نیافته ایم. … توبه و بازگشت از گناه و روی آوردن به خداوند و اصالت انسانی خویش نیز از جمله همین تکلیفهای هموار و آسانی است که خدای دانای مهربان بندگان گناهکارش … از شما آن گاه که به گمشده خود دست یافته است. و لو لا انکم تذنبون فتستغفرون الله لخلق الله خلقا حتی یذنبوا ثم یستغفروالله فیغفر الله لهم. الکافی ص 424. و اگر چنین نبود که شما گناه می کنید و از خدا آمرزش بخواهید هر آینه خداوند آفریدگانی را می آفرید تا گناه کنند سپس از خداوند آمرزش طلبند و خدا آنان را بیامرزد. نصیب ماست بهشت ای خداشناس برو که مستحق کرامت گناهکاران اند. حافظ در اندیشه دینی و آموزه های اسلامی گناه امری عارضی و جبران پذیر بلکه محو شدنی است که دستاورد بعد حیوانی و نیازهای شهوانی انسان است و به دنبال غفلت از خداوند و غفلت از منزلت انسانی انسان رخ می دهد و وجود او را آلوده می کند. بنا بر این یک وصف لازم و جدایی ناپذیر و گرهی ناگشودنی در ژرفای وجود آدمی نیست بلکه با هشدار هشدار دهنده ای و یادکرد خداوند و روی آوردن به او و توفیق الهی توبه امری ممکن می شود. از همین روست که امام سجاد ع در این بخش از ستایش خود توبه را اولا به دلالت و راهنمایی خداوند و ثانیا از نعمتهای بی بدیل و یگانه خداوند در مورد آدمیان دانسته است؛ چرا که توبه راه درست زندگی را به آدمی می آموزد و یگانه کیمیای خداوند است که عیبها و زشتی ها و پلشتی ها را از وجود آدمی می زداید و کاستی ها را جبران و نقص ها را به کمال تبدیل می کند کیما داری که تبدیلش کنی گرچه جوی خون بود نیلش کنی. مثنوی دفتر دوم بیت 694. به راستی که توبه و بازگشت
دعاى اشتیاق
. ― در نخستین فراز امام علیه السلام عرض می کند بار پروردگارا بر محمد و آلش درود فرست و ما را به سوی محبوب خود که توبه و بازگشت از گناه است رهسپار
استاد انصاریان: راه جبران گناه میان بنده و پروردگار/ جسوران به گناه هرگز به سوی خداوند باز نمی گردند
از گناه هستندوی با بیان اینکه عده ای غیر قابل بازگشت از گناه هستند اظهار کرد کسی که تاجر محرمات و گناه است؛ هر قدمی که … از وجود مقدس رسول خداست که می فرمایند لکل الامرا ما نوی همانی را برای انسان قرار میدهند که نیت کرده است؛ کسی نیت میکند نمازهای نخواندهاش را بخواند و روزهها را بگیرد وصیت هم کند که اگر تمام نشد برای او انجام بدهند؛ اما مرگش فرا میرسد این نیت تمام گذشته او را طبق روایت جبران میکند. البته درباره نیت همین یک روایت نیست و روایات دیگری هم در باب نیت داریم که این مطلب را تایید میکند. نویسنده کتاب ارزشمند گناه و سبب آن به فرجام دنیوی جسوران به گناه اشاره و اظهار کرد در کنار گنهکاری که مورد مغفرت و رحمت پروردگار قرار می گیرد؛ کسی هست که بر محرمات الهیه جرئت و جسارت دارد برای انجامش تکبر دارد حالت کینه و مخالفت با حلال و حرام دارد و اصلا ارتکاب محرمات کار اوست یعنی عادت و رسمش است؛ قرآن درباره این افراد می فرماید ثم کان عاقبه الذین اساؤا السوای سوره روم آیه 10 فرجام و پایان کار کسی که پیوسته شغلش در مال بدن اخلاق رفتار و کردار انجام حرام بوده مصیبت است. کسی که به طور پیوسته در ارتکاب گناه جسور است مطلقا به سوی خداوند برنمیگرددمبلغ عرصه بین الملل افزود کسی که به طور پیوسته در ارتکاب گناه جسور است مطلقا به سوی خداوند برنمیگردند اگر برگشتنی بودند ابلیس که از همه بهتر دانای به دوزخ است. هنوز هم جهنم را نچشیده بود یک درگیری با پروردگار سر سجده نکردن به آدم ع پیدا کرد و پروردگار به او فرمود لاملان جهنم منک و ممن تبعک منهم اجمعین سوره ص آیه 85 من جهنم را از تو و همه اقتداکننده به تو پر میکنم. ابلیس به جهنم آگاه بود و خدا هم جهنم را به رخ او کشید خدا را با ملائکه عبادت میکرد و به بهشت و جهنم علم داشت میدانست جهنم چه عذابهایی دارد تهدید با قسم قسم پروردگار که یقینا تو و یارانت را داخل جهنم میریزم و جهنم را از شما پر میکنم چرا با علم به عذابهای گوناگون جهنم توبه نکرد؟ حال جهنم را به ما نشان ندادهاند و ما عذابهایش را ندیدهایم اما او که خبر داشت چرا توبه نکرد؟ این همین است که پروردگار میفرماید ارتکاب گناه با جرات.وی به لغزش حضرت آدم ع نیز اشاره و اظهار کرد آدم ع میوه را خورد نه با جرئت بلکه لغزید. وقتی از آن باغ آباد بیرون آمد یا ابلیس بیرونش کرد خودش و همسرش چقدر زیبا با پروردگار حرف زدند قالا ربنا ظلمنا انفسنا سوره اعراف آیه 23 خدایا مقصر خودمان دوتا هستیم اراده تو بوده و این را از ازل خواستی؛ اگر ما نمیخوردیم برخلاف خواست تو بود. پروردگار فرمود و لا تقربا هذه الشجره سوره بقره آیه 35 از ازل اراده کرده من بخورم و بعد ضد اراده خودش میگوید نخور اگر اراده کرده است که بخورم تخلفی نمیتوانست صورت بگیرد و باید بخورم؛ اگر اراده نکرده است من خودم خوردهام و کاری به پروردگار عالم ندارد. خیلی باید در آیات قرآن دقت کرد اصلا مسئله را به خدا نسبت نداد که حالا فلسفهبافی کند من در این بهشتی که قرار داشتم و میوه خوردم این خواست ازلی پروردگار بود و اگر نمیخوردم در خواست ازلی تخلف ایجاد میشد. این مزخرفات را زمینیها ساختهاند و به قرآن ارتباطی ندارد. حرف قرآن اینقدر صاف و پاک است که آدم را راحت قانع میکند آدم و حوا گفتند ربنا ظلمنا انفسنا ما از حدود خودمان قدم جلوتر گذاشتیم حد ما همان میوههایی بود که به ما گفتند بخور ما نباید این میوه را میخوردیم و از حد خود خارج شدیم.استاد انصاریان گفت آدم و حوا اهل جسارت و جرئت نبودند و قرآن هم در سوره بقره میگوید آنها را بخشیدم انه هو التواب الرحیم سوره بقره آیه 37 ؛ اما ابلیس علم به دوزخ داشت چون خدا درباره دوزخ با او حرف زد و دوزخ برای او مجهول نبوده است. وقتی خدا به او قسم خورد که به خودم قسم لاملان جهنم منک و ممن تبعک منهم اجمعین سؤال نکرد این جهنمی که میگویی چیست و کجاست؟ عذابهایش را برایم شرح بده که ببینم اگر طاقتش را ندارم توبه کنم. همه اینها را بلد بود و توبه نکرد حال چرا به جهنم میرود؟ ممکن است یکی بگوید برای یک سجده نکردن؟ خدا می فرماید ابی و استکبر سوره بقرهآیه 34 برای این جرئتی که بر ضد خدا داشت. عده ای غیر قابل بازگشت
توبه چه شرایطی دارد؟
از گرفتاری به گناه به برکت توبه پاک شده و اهل نجات گردد. خوش بخت کسی است که از این باب رحمت قدردانی کرده و از آن استفاده کند. جالب این است که خداوند علاقه فوق العاده ای به توبه بندگانش دارد و فرموده است که توبه کننده گان را دوست می دارد . توبه آغاز تمام خوش بختی های انسان است . در حدیثی از امام باقر ع در مورد انسان توبه کننده می خوانیم خود را در بیابان خطرناکی در یک شب تاریک گم کرده و سپس آن را بیابد.لازمه توبه و پشیمانی از گناه تصمیم بر ترک معصیت در آینده و جبران مافات است ؛ یعنی اگر آن گناه حق الله بوده ؛ مانند ترک نماز روزه و... قضای آن ها را به جا آورد و اگر حق الناس بوده رضایت آنان را جلب کند حتی اگرکاری را که موجب قصاص است مرتکب شده خود را تسلیم کند تا صاحب حق قصاص یا عفو کند. شخصی درحضور حضرت علی ع گفت استغفرالله . حضرت فرمود مادرت عزادارت گردد آیا می دانی استغفار چیست ؟ چون استغفارش به زبان تنها بود و دلش از حقیقت آن خالی بود . پس فرمود استغفار درجه بلند مقامان و صدرنشینان عالم اعلا است و در معنای استغفار شش چیز لازم است 1 پشیمانی و حسرت از کردار گذشته ؛2 عزم بر ترک آن برای همیشه ؛3 ادا کردن حقوق مردم به طوری که هنگام مردن پاک باشد و رحمت خدا را ملاقات کند. در حالی که حق کسی بر عهده اش نباشد؛4 هر واجبی که ضایع کرده تدارک نماید؛5 آن چه گوشت بدنش از حرام روئیده با حزن بر آخرت آبش کند تا پوست به استخوان بچسبد و گوشت نو دربدنش پیدا شود؛6 زحمت عبادت را به بدن خود بچشاند چنان چه خوشی و شیرینی گناه را چشانیده است و هرگاه این شش چیز در تو پیدا شود آن گاه بگو استغفرالله .علمای اخلاق گفته اند که چهار شرط اول از شرایط قبولی توبه است و دو شرط آخر کمال توبه است یعنی دست یافتن به بالاترین مقام و مرتبه توبه کننده گان.نتیجه این که توبه واقعی پشیمانی و حسرت از کردار و گناه گذشته است که لازمه آن عزم بر ترک آن در آینده وجبران مافات اعم از حقوق الهی و حقوق مردمی می باشد و وقتی توبه واقعا انجام گرفت به نظر همه علمای اسلام درپیشگاه خداوند مقبول است . خداوند نه تنها به وسیله توبه گناه را از بین می برد بلکه آن را به حسنه و نیکی مبدل می کند.با تحقق شرایطی که ذکر شد توبه نیز مورد قبول حق تعالی قرار می گیرد.خداوند در آیات کثیری به گناهکاران و کسانی که به نفس خویش ستم کردند و آن را در معرض معصیت قرار دادند توصیه کرده است که توبه کنند ورابطه بین خود و خدا را اصلاح کنند. خداوند همه گناهان آنان را خواهد بخشید مانند آیه 160 بقره که می فرماید مگر کسانی که توبه کردند و به اصلاح کارهای فاسد خود پرداختند و آن چه را کتمان کرده بودند بیان کنند. در این صورت توبه آنها را می پذیرم و من بسیار عذرپذیر و قبول کننده توبه و مهربانم .چه کسی در وفای به عهد راستگوتر از خداوند است؟ قرآن مجید وعده داده که خداوند توبه را از بندگانش می پذیرد. بنابراین گناهکاری که به گناه خویش اعتراف دارد و از آن پشیمان است و عزم جدی بر ترک گناه و جبران گناهان گذشته از حق الناس و حق الله و حق النفس داردباید به قبولی توبه خویش و رحمت و مغفرت خداوند امیدوار باشد.تذکر یک نکته نکته مهمی که باید مورد توجه قرار گیرد این است که آیا ما توانستهایم همه شرایط لازم توبه را محقق سازیم؟ آیا حلاوت و شیرینی گناه از جان ما به طور کامل رخت بر بسته است؟ این مسئله است که ما را پیوسته در حال خوف و رجا نگه می دارد. هم امیدوار به لطف و رحمت الهی باشیم و هم خوف و واهمه از این که مبادا برخی از شرایط توبه را محقق نساخته باشیم. امام صادق ع فرمود بنده را وقتی می توان مؤمن دانست که هم از خدا بترسد و هم امیدوار به رحمت او باشد . امیرالمؤمینن ع می فرمود از پروردگارت بترس و به رحمتش امیدوار باش تا خدا تو را از آن چه می ترسی ایمنی بخشد و به آن چه امیدوار هستی تو را مورد لطف و عنایتش قرار دهد .توبه عبارت است از پشیمانی و بازگشت
ارزش روزه و روزه دار
از گناه و نافرمانی بپرهیزند تمام درهای برکات آسمان و زمین را برویشان میگشائیم 2 .رهبر اسلام ص میفرماید در رمضان چهار برنامه از خداوند بخواهید دو برنامه برای جلب عنایت حق و دو برنامههائیکه از آن بینیاز نیستید اما دو برنامه اول یکی قرار گرفتن در حصار توحید و دور شدن از شرک و دوم بازگشت … گناه و ورود بحوزه توبه و دو برنامهای که از آن بینیاز نیستید یکی طلب بهشت و دیگر آزادی از آتش جهنم.پیامبر عزیز میفرمود هر آنکس که ماه رمضان را درک کند و خود را در مسیر آمرزش حق قرار ندهد در کدام زمان میخواهد به جبران کمبودها برخیزد.و نیز فرمود اگر خداوند بآسمانها و زمین در چنان زمانی اجازه سخن گفتن دهد. به تمام روزهداران میگفتند برنامه شما به بهشت منتهی میگردد و باز فرمودند برای بهشت دری است به نام ریان و آن اختصاص بروزهداران دارد آخرین روزهداری که از آن وارد شود بسته میگردد.پیامبر بزرگ میفرمود روزهدار اگر غیبت نکند و بخوابد خوابش عبادت است.رسول گرامی صلی اله علیه و آله بمردم فرمود طرحی را به شما بیاموزم که انجامش شیطان را از شما دور خواهد کرد به دوری بین مشرق و مغرب پاسخ گفتند آری فرمودند روزه رویش را سیاه میکند دستگیری از تهیدستان پشتش را میشکند دوستی در راه خدا و تحمل رنج عمل شایسته ریشهاش را میکند و توبه و بازگشت
خطا بخشا، به شرمسارى، به گناه خویش معترفم، و در برابر تو پیشانى استغفار بر خاك مى سایم
گناه خویش معترفم و در برابر تو پیشانی استغفار بر خاک می سایم • حاجت پذیرا سه خوی من مانع درخواست به درگاه تو می شود و یک خوی من مرا به این درخواست می کشاند - امری که فرمانش از جانب تو رسیده و من در اجرای آن درنگ دارم. - نهی و پرهیزی که تو فرمان به دوری از آن داده ای و من به سویش شتابانم. - نعمت و برکتی که به من عنایت فرموده ای و من در شکر و سپاس از تو کوتاه آمده ام. • اما آن دیگری تفضل تو باشد که من حریصانه از تو آنرا می خواهم و می جویم. و تو این تفضل به آنکس می بخشی که رو به سوی تو کند و با اندیشه ای پاک به تو مشغول شود. زیرا که همه ی احسانت از روی تفضل است و همه نعمتهای تو ابتداست. • بی نیازا پس اینک این منم که به درگاه کرمت به خواری و خاکساری و در کمال فرمانبرداری ایستاده ام و بسان بینوای عیالمند دست نیاز به سوی تو بی نیاز پیش می آورم. • قادرا اعتراف دارم که در احسانت راه معصیت نپوئیده ام و جز از تو از دیگری فرمان نبرده ام و در همه احوال بذل و بخششت بر من تمام بوده است. • مهربانا اینک آیا اعتراف من به گناهان و بدیها نزد تو فایده دارد؟ اینک آیا اقرار من به درگاهت بر زشتی اعمال و رفتارم موجب کاهش از عذاب و رهائی از آن می گردد؟ یا اینکه ای خدای من من گرفتار خشم تو هستم؟ • اینک که به سوی تو دعای من است و تنها تو را می خوانم آیا خشم تو بر من همچنان است؟ • برترا تو از عیب و بدی پاک و مبرائی. من هرگز از درگاهت نومید نگردم و می بینم که در توبه و بازگشت
توبه
بازگشت کنید. لطف تو مگر پیش نهد پای وگرنه بخشیدن جرم چو منی کار محال است آری از باب همین لطف و مهر است که خداوند هم به بنده عصیانگر دستور توبه و بازگشت و پاک شدن از گناه … گناه و آلودگی گذشته بازگشت ننماید. بنابراین توبه صرفا یک لفظ نیست نخست باید قلب از گناه پشیمان و متنفر شود بعد با زبان شعار ترک گناه را برای دیگران و تلقین به نفس را برای خویش … مراحل توبه قرآن کریم از لغت توبه و مشتقات فعلی آن 107 مرتبه سخن به میان آورده و هفت بار با فرمان توبوا همگان را به بازگشت از گناه و آشتی و اطاعت
غفلت در قرآن
قرآن مجید در آیات متعددی به مسئله غفلت بشر از حقایق الهیه اشاره کرده و اهل غفلت را اهل عذاب و خسران و در صورت عدم بازگشت از این گناه بزرگ مستعد
تضرع و زارى به خاطر گناهان
از گناه در آن نهی فرمودی ̶ به معصیت تمام کردم و چه کسی از من فرورونده تر در باطل و در انجام کارهای زشت جدی تر است. خدایا وقتی سر دو راهی دعوت تو و دعوت شیطان قرار می گیرم دعوت شیطان را می پذیرم البته نه از روی نابینایی و یا از روی فراموشی ̶ و من هم اینک یقین دارم که پایان و نتیجه قبول دعوت تو بهشت است و ثمره پذیرفتن دعوت شیطان آتش و دوزخ است. خدایا تو منزهی ̶ الها چه شگفت آور است آنچه را که درباره ی خود اعتراف می کنم و کارهای مخفی خویش را فاش می سازم. ̶ و از این عجیب تر بردباری تو درباره ی من و تاخیر عقوبت تو نسبت به من است و این نه به خاطر گرامی بودن من نزد توست بلکه به خاطر تحمل و مدارای تو و فضلی است که از جانب تو شامل حالم شده تا شاید وسیله ای شود از گناه خشم آورت دست بکشم. زیرا که عفوت نزد من از عقوبتت محبوبتر است. ̶ بلکه خدای من این منم که بیشترین گناهان را مرتکب شده و بدترین آثار را از خود بجای گذاشته و دارای شنیع ترین اعمال است و از همه بیشتر در باطل فرورفته و بیدرای ام هنگام طاعت تو سست تر و آگاهی و مراقبتم به ترساندن تو از عذاب کمتر از آن است که بدیهایم را برایت شمارش کنم و یا بر یادآوری گناهانم توانا باشم. ̶ و اگر خود را با این حرفها سرزنش می کنم به خاطر طمعی است که در رافت تو دارم و اصلاح وضع گنهکاران بدان ارتباط دارد و به خاطر امید به رحمت آنچنانی توست که رهایی خطاکاران بدان وابسته است. ̶ خدایا این گردن من است که گناهان آن را باریک کرده پس بر محمد و آل او درود فرست و به عفو خود آن را آزاد کن و این پشت من است که بار لغزشها بر آن سنگینی می کند پس بر محمد و آل او درود فرست و با لطف و کرمت آن را سبک کن. ̶ خدایا اگر آن قدر گریه کنم که پلک های چشمانم بیفتد و به صدای بلند ناله کنم تا آوازم قطع شود و آن قدر بایستم تا اینکه پاهایم ورم کند و برایت رکوع کنم تا استخوان پشتم بشکند و ترا سجده کنم تا چشمانم گود شود و همه عمر خاک زمین بخورم و آب آلوده بیاشامم و در این بین آنقدر ذکرت را بگویم که زبانم از کار بیفتد و از شرمندگی سرم را بلند نکنم و به آسمان ننگرم با این حالات سزاوار از بین بردن گناهی از گناهانم نمی باشم. ̶ پروردگارا اگر مرا ببخشی زمانی که استحقاق عفوت را پیدا کنم نه برای آن است که من سزاوار چنین لطفی هستم بلکه پاداش من در اولین بار مخالفت با دستوراتت آتش جهنم بوده و اگر عذابم کنی در حقم ظلم نکرده ای. ̶ خدایا تو بودی که با پرده پوشی ات لغزشهایم را پوشاندی و رسوایم نکردی و با بخشش خود با من خوشرفتاری نمودی و در کیفر دادنم شتاب نکردی و درباره من بردباری نمودی و نعمت هایت را تغییر ندادی و احسانت را به غم و اندوه تیره نساختی. پس بر بسیاری تضرع و زاری ام و شدت بیچارگی ام و بدی جایگاهم رحم کن. ̶ الها بر محمد و آل او درود فرست و از گناهان مرا حفظ کن و به بندگی موفقم بدار و نیکی بازگشت
از دعاى آن حضرت در هنگام دعا، ابتدا به حمد و ستایش خداوند متعال مى پرداختند
در انتقام گرفتن از ما عجله نکرد؛ بلکه به رحمت و کرامت خود با ما مدارا کرد و به مهربانی خویش از روی حلم و بردباری بازگشت ما را انتظار کشید. ̶ سپاس خداوندی را که ما را به توبه و بازگشت از گناه
معناى واقعى توبه چیست؟ چگونه مى توانیم خود را از گناهان پاک کنیم و موفق به توبه شویم؟
توبه در لغت به معنای دست کشیدن از گناه بازگشتن بر طریق حق پشیمان شدن از گناه است.توبه را می توان از الطاف و محبتهای الهی دانست پس از گناه جاده و راهی برای بازگشت … از بدی گناه از آن راه باز گردد. توبه نعمت بزرگی است که بر بشر ارزانی شده است.حقیقت توبه ندامت و پشیمانی از گناه است که لازمه آن تصمیم بر ترک در آینده است. اگر کاری بوده که قابل جبران است در صدد جبران بر آید. گفتن استغفار بیانگر همین معنا است به این ترتیب ارکان توبه را می توان در پنج چیز خلاصه کرد. ترک گناه ندامت و پشیمانی تصمیم بر ترک در آینده جبران گذشته و استغفار.خدا در قرآن از توبه واقعی به نام توبه نصوح نام برده است ای کسانی که ایمان آوردهاید به سوی خدا بازگردید و توبه کنید توبه خالصانه.شخصی از پیامبر سؤال کرد که توبه نصوح چیست حضرت فرمود شخص توبه کننده به هیچ وجه بازگشت
معناي واقعي توبه چيست و چگونه مي توانيم خود را از گناهان پاك كنيم و موفق به توبه شويم؟
از گناه بازگشتن بر طریق حق پشیمان شدن از گناه است. توبه را می توان از الطاف و محبتهای الهی دانست پس از گناه جاده و راهی برای بازگشت ایجاد میشود تا بنده خطاکار به محض آگاهی از بدی گناه از آن راه … از گناه است که لازمه آن تصمیم بر ترک در آینده است. اگر کاری بوده که قابل جبران است در صدد جبران بر آید. گفتن استغفار بیانگر همین معنا است به این ترتیب ارکان توبه را می توان در پنج چیز خلاصه کرد. ترک گناه ندامت و پشیمانی تصمیم بر ترک در آینده جبران گذشته و استغفار. خدا در قرآن از توبه واقعی به نام توبه نصوح نام برده است ای کسانی که ایمان آوردهاید به سوی خدا بازگردید و توبه کنید توبه خالصانه. شخصی از پیامبر سؤال کرد که توبه نصوح چیست حضرت فرمود شخص توبه کننده به هیچ وجه بازگشت
آمرزش خواهی از درگاه خدا
توبه به معنی بازگشت از گناه و سرکشی و پشیمان شدن از کردار ناپسند قبل است که دارای دو شرط اساسی است شرط اول پشیمانی از عمل و ندامت از کار سابق … از اصرار بر گناه که مبغوض تو است برهان. خدایا هرگاه یکی از دو نقصان یکی در دین و یکی در دنیا به ما روی کند آن را که زودتر مرتفع شود نصیب ما گردان و از بلیه ای که بقای بیشتری دارد توفیق توبه عنایت بفرما. توبه به معنی بازگشت … بازگشت از امور ناخوشایند و ناهنجاری ها و غفلت ها و ... به سوی خدا از او طلب بازگشت و توبه می کند و می خواهد که خدا او را به سوی خود بازگرداند. امام سجاد علیه السلام در این دعا ضمن اظهار اشتیاق به آمرزش الهی به نکاتی توجه می دهد که هر چه بیشتر و بهتر موجب جلب رحمت الهی می شود تا بنده هر چه زودتر و در همه ی زمینه ها مورد بخشش الهی قرار گیرد. اللهم صل علی محمد و آله و صیرنا الی محبوبک من التوبه و ازلنا عن مکروهک من الاصرار. اللهم و متی وقفنا بین نقصین فی دین اودنیا فاوقع النقص باسرعهما فنآ و اجعل التوبه فی اطولهما بقا. خدایا بر محمد و آلش درود فرست و ما را به توبه که مرتبه محبوب در نزد تو است برسان و از اصرار بر گناه
از دعاهاى امام علیه السلام است هنگامى كه از گناهان گذشت مى طلبید یا در درخواست عفو از بدیها تضرع مى نمود
از این رو صدای تضرع و زاریم به درگاهت گرفته و زبان راز و نیاز با توام کند گردیده است ̶ ای خدای من سپاس تو را است که چه بسیار عیب مرا پوشاندی و پیش مردم رسوایم نکردی و چه بسیار گناه مرا پنهان نمودی و به آن نزد دیگران معروفم ننمودی و چه بسا زشتی گناه که بجا آوردم و پرده ی مرا ندریدی و طوق ناپسندی و زشتی آن را به گردنم نیانداختی و بدیهای آن را بر همسایگانم که در جستجوی عیبهایم هستند و بر رشگ بران نعمتی که به من داده ای آشکار نساختی ̶ پس آن همه مهربانی ها مرا از دنبال کردن به بدی آنچه تو از من می دانی بازنداشت ̶ ای خدای من کیست به رستگاری خود از من نادان تر و از بهره ی خود فراموشکارتر و از اصلاح و سازگار نمودن نفس دورتر در حالی که روزی را که بر من رسانده ای در نافرمانیت که مرا از آن بازداشتی صرف می کنم؟ و کیست از من در نادرستی فرورونده تر و بر اقدام به بدی سخت تر هنگامی که بین دعوت تو به سعادت و دعوت شیطان به شقاوت می ایستم پس دعوت شیطان را نه از روی نابینائی در شناختن او و نه از روی فراموشی گمراه کردن او می پذیرم؟ ̶ و من در این هنگام باور دارم که سرانجام دعوت تو بهشت و انجام دعوت او شیطان آتش است ̶ منزه و پاکی شگفتا چه شگفت آور است آنچه درباره ی خود به آن گواهی می دهم و کار پنهانی خویش را شمارش می نمایم ̶ و شگفت تر از آن بردباری تو درباره ی من و درنگ تو از زود به کیفر رسانیدن من است و این نه برای گرامی بودن من نزد تو است بلکه برای مدارا و خوشرفتاری و احسان تو است بر من تا از معصیت خشم آور تو دست بردارم و از گناهان خوارکننده خود را بازدارم و برای آن است که گذشتن از من نزد تو از به کیفر رسانیدن من خوشایندتر است ̶ و من ای خدای من گناهانم بیشتر و نشانه هایم زشت تر و کردارهایم بدتر و بی باکیم در نادرستی سخت تر و بیداریم هنگام طاعت تو سست تر و آگاهی و مراقبتم به تهدید و ترساندن تو از کیفرت کمتر از آنست که زشتیهای خود را برای تو بشمارم یا بر یادآوری گناهانم توانا باشم ̶ و اینکه خود را به این سخنان سرزنش می نمایم برای طمع در مهربانی تو است که اصلاح کار گناهکاران به آنست و برای امید به رحمت تو است که رهائی گردنهای خطاکاران به آنست ̶ بار خدایا این گردن من است که اندوه گناهان آن را باریک کرده پس بر محمد و آل او درود فرست و به عفو خود آن را از کیفرت آزاد کن و این پشت من است که خطاها آن را سنگین کرده پس بر محمد و آل او درود فرست و به انعام خود آن را سبک نما ̶ ای خدای من اگر در پیشگاه تو بگریم تا پلکهای چشمانم بیافتد و به آواز بلند بنالم تا صدایم قطع گردد و در برابر تو بیایستم تا پاهایم ورم کند و برای تو رکوع کنم خم شوم تا استخوان پشتم از جا کنده شود و تو را سجده کنم تا اینکه سیاهی چشمهایم پنهان شود به گودی رود و همه ی عمر خاک زمین بخورم و تا پایان زندگی آب خاکسترآلود بیاشامم و در بین اینها به ذکر تو گویا باشم تا زبانم کند شود سپس از شرمندگی تو چشم به اطراف آسمان نیاندازم با این رفتارها سزاوار از بین بردن گناهی از گناهانم نمی گردم ̶ و اگر مرا بیامرزی هنگامی که آمرزش تو را سزاوار گردم و ببخشی آنگاه که شایسته ی عفو تو شوم پس آن آمرزش و بخشیدن از روی شایستگی من لازم نگشته بلکه از فضل تو بوده زیرا جزای من از تو در نخستین بار که تو را معصیت کردم آتش بوده پس اگر مرا کیفر نمائی درباره ی من ستم ننموده ای ̶ ای خدای من چون گناهان مرا به پرده ی عفو خود پوشاندی و رسوایم نکردی و با بخشش خود با من خوشرفتاری نمودی و در کیفرم شتاب نکردی و از فضل و احسان خویش درباره ی من بردباری نمودی و نعمت را از من نگرفتی و احسانت را به من با غم تیره نساختی پس بر بسیاری زاری و سختی فقر و بی چیزی و بدی جایگاهم رحم فرما ̶ بار خدایا بر محمد و آل او درود فرست و مرا از گناهان نگهدار و به فرمانبری بدار و نیکی بازگشت
English