عاطفه جانوران

حيوانات نه تنها به انواع خود انس مى‏ورزند و محبت مى‏كنند ، بلكه به انسان و حيواناتى كه دشمن آن‏ها به شمار مى‏روند محبت مى‏كنند . همه افراد كم و بيش از وفاى سگ و علاقه اسب و اطاعت گوسفند و انس گربه و علاقه كبوتر به انسان مطالبى شنيده و يا خود ديده‏اند ، ولى اين تنها انسان نيست كه حيوانات را رام خويش مى‏كند ، بلكه شير به بره كه طعمه اوست محبت مى‏ورزد و سگ با روباه يا گرگ در يك جا با مسالمت زندگى مى‏كنند و موش با گربه هم كاسه مى‏شود و . . . طرز رفتار و حركات درندگان دلالت دارد كه اين جانوران ذاتاً درنده و خونخوار نيستند ، بلكه تا سر حد احتياج براى نجات خود از مرگ شكار مى‏كنند .
مثلاً شير كه سلطان حيوانات نام گرفته ، جانورى است كه به هنگام سيرى به هيچ حيوانى ضرر نمى‏رساند ، به همين دليل حيواناتى كه از قبيل گوراسب ، آهو و گورخر كه شير از گوشت آن‏ها تغذيه مى‏كند داراى حسّ مخصوصى هستند و بر اثر غريزه يا عادت مى‏فهمند كه شير گرسنه است يا نه ، اگر گرسنه باشد فرار مى‏كنند و الا در اطراف شير به چرا مشغول مى‏شوند . رام شدن شير كه از قوى‏ترين حيوانات است به انسان ، خود دليل ديگرى است كه اگر اين درنده و ساير درندگان مهربانى ببينند از گربه هم رام‏تر خواهند شد و اگر اين نوع حيوانات به شكار مى‏پردازند براى بقاى نسل سالم جانوران مى‏باشد و ادامه حيات حيوانات ضرورى است .همان طور كه انسان زباله و اشياى زايد را از محيط زندگى خود دور مى‏كند حتى اگر دو سه روز رفتگر براى تحويل گرفتن زباله مراجعه ننمايد ، زبان به اعتراض مى‏گشايد ، اگر جانوران نيز كه رفتگران دنيا هستند از بين بروند يا وظيفه خود را انجام ندهند ، حيات از صفحه گيتى برداشته خواهد شد . مثلاً شيرى به گله گورخر حمله مى‏كند ، مسلماً گورخران همگى فرار مى‏كنند ، چون خداوند شير را طورى آفريده كه براى مدت طولانى نمى‏تواند به سرعت بدود ، هميشه حيوانى را انتخاب مى‏كند كه شكار و دسترسى به آنان آسانتر باشد . پس در گله گورخر آن كه از همه ضعيف‏تر و ناتوان‏تر است و در عقب گله مى‏دود نصيب شير مى‏شود . با اين ترتيب حيوان بيمار يا لنگ و يا ضعيف و ناتوان از بين همنوعانش جمع‏آورى مى‏گردد و از انتشار بيمارى و همه‏گيرى جلوگيرى مى‏شود و نسل حيوان مورد حمله ، سالم مى‏ماند .
بعد از شكار نيز موضوعات جالبى رخ مى‏دهد ، مثلاً پس‏مانده شير خوراك كفتار و شغال و روباه و نظاير آن‏ها مى‏شود ، بعد لاشخورها و كركس‏ها فرا مى‏رسند ، آن گاه نوبت به حشرات مى‏رسد كه حسابى اسكلت حيوانات را پاك و صاف مى‏كنند ، تنها استخوان‏ها باقى مى‏ماند كه كربنات كلسيم و فسفات‏هاى آن نصيب زمين مى‏شود ، بنابراين حتّى ذره‏اى از حيواناتى كه قربانى گشته‏اند به هدر نخواهد رفت !
علف‏ها در جايى كه خون آن‏ها ريخته است بهتر رشد مى‏كنند ، اين رفتگران ، طبيعت زمين را از آلودگى پاك كرده ، از شيوع بيمارى‏ها بين انسان و حيوان جلوگيرى مى‏كنند و ازدياد بى‏رويه نسل را هم كنترل مى‏نمايند . خلاصه همان طور كه انسان با كشتن مرغ و خروس كه بر سفره رنگين خود مى‏نهد ، خويش را بى‏عاطفه و فاقد محبت نمى‏داند و يا گاو و گوسفندى را كشته ، خود و همنوعان و حتى حيواناتى كه در دسترس او هستند سير مى‏كند و عمل خويش را منصفانه و عاطفى مى‏شمرد و در حقيقت صحيح هم هست ، اعمال جانورانى كه حيوانات يا حشرات را شكار مى‏كنند مانند اعمال انسان منطقى و درست مى‏باشد ، پس حيوانات را نمى‏توان فاقد عاطفه و محبت دانست ، به خصوص كه در بعضى موارد اعمال عاطفى و مهرورزى عجيب آن‏ها با عاطفه‏ترين انسان‏ها را به اعجاب وامى‏دارد . انس سگ به گربه ، شير به بره و مهر گربه به موش و پذيرايى كلاغ از سگ مجروح و نظاير آن‏ها از موضوعات تازه و نو نيست كه فقط بر اثر تربيت و تعليم جانورشناسان به وجود آمده باشد ، بلكه اين خوى و عادت در خلقت جانوران وجود داشته و دارد و به همين جهت در اثر تربيت زودتر نمايان مى‏گردد . در ميان حيوانات كمك به هم نوع زياد رايج است ، مثلاً گنجشك‏ها جوجه‏هاى گرسنه گنجشكان ديگر را كه به عللى پدر و مادر خود را از دست داده‏اند غذا مى‏دهند و پرواز مى‏آموزند و كلاغ‏ها با يكديگر همكارى و معاضدت شديد دارند ، لك‏لك‏ها نيز چنين‏اند . پنگوئن‏ها روى تخم‏هاى يكديگر خوابيده ، آن‏ها را شكوفانيده و از بچه‏هاى بيگانه دقيقاً پرستارى كرده و به آن‏ها شديداً عشق مى‏ورزند .
گوزن ، آهو و ميمون به صورت دسته‏جمعى و قبيله‏اى زندگى مى‏كنند ، حتى حشرات با هم زندگى مشترك دارند ، مانند پروانه‏ها كه گاهى اجتماع آن‏ها به قدرى زياد است كه مانند ابر متراكم در آسمان جلوه‏گرى مى‏كنند . همكارى و محبت به هم نوع در ميان جنبندگان موضوع روشن و غير قابل انكارى است ، اما آنچه بيشتر جالب است محبت‏ورزى به دشمن است . سگ ماده براى بچه شير مادر مهربانى است ، از او به اندازه بچه خود پرستارى مى‏كند و به او شير مى‏دهد و نوازشش مى‏دهد و بچه شير هم پس از اين كه بزرگ شد به سگ ماده كه برايش مادرى كرده احترام مى‏گذارد و هرگز او را نمى‏آزارد .
بين مرغ هوا و خرس جنگل تجانسى نيست ولى اين حيوان‏ها با همديگر به بازى و تفريح مى‏پردازند و محبت خود را به همديگر ابراز مى‏كنند و به اين وسيله به ما مى‏فهمانند كه خداوند مهربان بين همه جانوران مهر و الفت نهاده و هر دارنده دل را صاحب دل كرده و تمام موجودات را به يكديگر پيوند داده است .
     اى فروغ جمال تو خوبان
جلوه حسن تو كجاست كه نيست
همه ذرات مست عشق تواند
پاى كوبان زدست عشق تواند
    *
     پرتو خوبى تو محبوبان
جذبه عشق تو كراست كه نيست
پاى كوبان زدست عشق تواند