الف. علم آینده اميرالمؤمنين، عليه‌السلام، مى‏فرمايند: قرآن انسان را در جریان چهار علم قرار می‌دهد: «ذلك القرآن فاستنطقوه ولن ينطق ولكن أخبركم عنه. ألا إن فيه علم ما يأتي، والحديث عن الماضي، ودواء دائكم، ونظم ما بينك...

اگر انسان خدا را گواه اعمال خود بداند حق میگوید و از مرز عدالت در سخن خارج نمیشود.ابن عباس به او گفت دریا را دیدهای؟ گفت بله.گفت علم امیرالمؤمنین ع … امیرالمؤمنین ع و آدم باانصافی بود. بسیاری از معانی قرآن از او نقل شده است. یک بار کسی به او گفت ابن عباس با این قدرت علمی و فهمی که از آیات قرآن داری آیا در علم به مقام و فضل حضرت علی ع رسیدهای؟ آدمی که اهل خدا باشد

علم معرفت عبادت و رحمت؛ جلوههای کمال انسانی در وجود امیرالمؤمنین ع انسان همانند دیگر اجزای عالم هستی بیهوده و بدون هدف آفریده نشده است. … بهترین ما پس از پیامبر ص است 1 در روایت دیگری امام صادق ع با اشاره به همین آیه تاکید میکنند که علم کتاب در نزد اهلبیت ع قرار دارد 2 از سوی دیگر در منابع روایی نقل شده است که رسول خدا ص ابواب گستردهای از علم را به امیرالمؤمنین … او در امتداد تعلیم مستقیم رسول خدا ص قرار دارد و روایات اهلبیت ع آیه ومن عنده علم الکتاب را با وجود او مرتبط دانستهاند. امیرالمؤمنین

اصلا عقل در آنجا دیوانه میشود این نگاه اهلتسنن به علم امیرالمؤمنین ع است. … شما محبت کنید و به کلمه به کلمه دقت بفرمایید تا بعد از این مقدمه من روایات بزرگان اهلسنت را درباره بخشی از علم امیرالمؤمنین ع به قرآن برایتان … امیرالمؤمنین ع میفرمایند که اگر این هفت آیه را تفسیر کنم و روی کاغذ بنویسم تا بدانید در این هفت آیه سوره مبارکه حمد چهچیزی هست؛ بعد از تفسیر ولا الضآلین اگر بخواهم این نوشتهها را جابهجا کنم باید هفتاد شتر را بار کنم. -امیرالمؤمنین ع متخصصترین انسان بعد از رسول خدا ص ما چه میدانیم علی ع کیست و از چه علمی برخوردار است این علم

امیرالمؤمنین ع فرمودند هر وقت این اتفاق افتاد و جبرئیل شروع به گفتن کرد به من بگو تا گفتههای جبرئیل را که به شما منتقل میشود بنویسم. این اتصال صدیقه کبری س به عالم ملکوت است و امیرالمؤمنین ع کاتب علم … کامل و علم جامع است؛ کلام کسی است که امام صادق ع به نقل از اصول کافی در باب حجت میفرمایند بعد از درگذشت پیغمبر ص بهوسیله جبرئیل با عالم الهی در ارتباط بوده است. جبرئیل به او نازل میشد و مطالبی را درباره آینده برای صدیقه کبری س بیان میکرد که آن حضرت خبر این مسئله را به امیرالمؤمنین

و علم علی من علم النبی دانش امیرالمؤمنین ع از پیغمبر ص است. و علمی من علم علی هرچه من ابنعباس بلد هستم از علم علی ع گرفتهام. … اندک صحابه در برابر دریای بیکران علم امیرالمؤمنین ع نویسنده کتاب ینابیعالموده مطلبی را از ابنعباس در جلد اول صفحه 215 کتاب خود نقل میکند … ما علمی و علم اصحاب محمد فی علم علی اما بدانید که علم من و تمام اصحاب پیغمبر ص مثل سلمان مقداد عمار ابوالهیثمبنتیهان و بلال در برابر علم امیرالمؤمنین ع

امیرالمؤمنین ع اما علم امیرالمؤمنین ع به چه کیفیتی بود آنچه که داشتند واقعا فرصت نیست که من برایتان توضیح بدهم. … علم کتاب پیش اوست. آیا برای شما بس نیست که خدا و علیبنابیطالب ع شاهد نبوت من باشد که کل علم کتاب پیش اوست؟ این برای علم زمان هفدههجده سالگی امیرالمؤمنین ع است که … -اتصال امیرالمؤمنین ع به علماللهبعد از دفن پیغمبر ص به حضرت گفتند پیغمبر ص در آن لحظه چه گفتند؟ فرمودند یکمیلیون در علم به روی من باز کردند.

شیعه یعنی کسی که بهدنبال امیرالمؤمنین ع زندگی و حرکت میکند.بعضی از روشنفکرهای ایرانی که اسمشان را نمیبرم و بعضی از غیرشیعه که مدعی علم هستند … امیرالمؤمنین ع به گذشتۀ عالم بود؛ حالا این که خطبۀ اول نهجالبلاغه است حضرت روایاتی دارد که یکیاش خیلی مفصل است. این روایت را روز بیستم ماه رمضان در بستر در مورد گذشتگان عالم بیان کرد. خیلی داستان فوقالعادهای است اما راجعبه آیندۀ عالم هم هر حادثهای که در این زمان در شرق غرب شمال و جنوب کرۀ زمین میبینید امیرالمؤمنین ع در روایاتش بیان کرده که در کتابهای قدیمیمان است. این چیزها آن زمان که نبوده ولی بیان کرده؛ معلوم میشود که علم … امیرالمؤمنین ع انتقال داد. اگر در کتب شیعه و غیرشیعه روایتی نداشتیم که امیرالمؤمنین ع به گذشته و آیندۀ عالم آگاه بود بس بود که ما خبرهای امیرالمؤمنین ع از گذشته و حتی از شروع تا آیندۀ جهان را در فرمایشات سخنرانیها نوشتهها و روایاتشان ببینیم. بخش اول خطبۀ اول نهجالبلاغه نشاندهندۀ آگاهی امیرالمؤمنین ع از نقطۀ شروع جهان و از معجزات علمی حضرت مولیالموحدین است. اخبار امیرمؤمنان ع از ابتدای هستیدوسه سال دهۀ دوم محرم و دهۀ آخر صفر در انگلستان منبر میرفتم. آنجا به من گفتند که یک مرکز علمی در حدود دو ساعت فیلم بهوجودآمدن جهان را نشان میدهد. اولین مادۀ جهان گازی به نام سدیم بود که این گاز متراکم را معارف الهی شیعه طبق قرآن دخان میگویند ثم استوی الی السما وهی دخان فقال لها وللارض ائتیا طوعا او کرها قالتا اتینا طائعین . 1 تحقق این آیه چندمیلیارد سال طول کشیده که از بهوجودآمدن گاز سدیم شروع شده تا بنای هفت آسمان و کرۀ زمین و جهان.وجود مبارک امیرالمؤمنین ع در خطبۀ اول بخش اول ریزبهریز پدیدۀ اول را که گاز چه شد چه منازل مراتب و زمانهایی را طی کرد تا آسمانها و زمین برپا شد بیان فرموده است. من وقتی در آن مرکز علمی رفتم بیش از هزار نفر شرکت داشتند؛ سالن هم دایرهای و سقف سالن هم گنبد بسیار بزرگی بود که این فیلم را روی گنبد انداخته بودند و آدم واقعا حس میکرد که خلقت جهان شروع میشود. اگر به من ایراد و اشکال نمیگرفتند و اعتراض نمیکردند لحظات آخر فیلم بر مظلومیت امیرالمؤمنین ع با صدای بلند گریه میکردم؛ چون عین این فیلمی که دانشمندان جهانشناس ساخته بودند و نمایش آن دو ساعت طول کشید کمترین تفاوتی با خطبۀ امیرالمؤمنین ع نداشت گفتم بیانصافها را ببین که در کتابخانۀ بریتیش صد شکل نهجالبلاغۀ خطی دارند و خبر هم دارند از نهجالبلاغه است اما نگفتند علیبنابیطالب ع بهوجودآمدن عالم در مرحلههای مختلف را بیان کرده و ما به حرفهای او چیزی اضافه نکردیم. واقعا هم گریه داشت این خبر امیرالمؤمنین ع از ابتدای جهان است. معنای لغوی و اصطلاحی شیعه میخواهم خدمتتان عرض کنم این علم

علم را در زمان بهاندازه یک آری و خیر به من انتقال داد؛ این مساله نشان می دهد مغز ایشان بسیار فعال بوده است.علم و اندیشه امام علی ع نسبت به قرآنمفسر قرآن کریم ادامه داد از علم بی منتهای حضرت علی ع فقط نهج البلاغه و چند صد روایت به دست ما رسیده است چرا که بعد از رحلت پیامبر ص به حضرت علی ع اجازه نشر علم را ندادند.ابنعباس میگوید ما شاگرد تفسیر قرآن امیرالمؤمنین … ع به مردم خطاب میکنند و میگویند فاستنطقوه؛ تک تک شما را میگویم بیایید این قرآن را به زبان بیاورید که با شما مستقیم حرف بزند؛ سپس میفرمایند و لن ینطق؛ قرآن مجید با شما حرف نمیزند و زبان قرآن در قیامت گویاست اما در این دنیا کسی دیگر باید از جانب قرآن با شما حرف بزند و آن شخص خود من هستم ؛ ولکن اخبرکم عنه؛ من کاملا شما را از قرآن خبر میدهم .انتقال علوم توسط پیغمبر ص به امیرالمؤمنین علی ع وی با اشاره به اینکه امیرالمؤمنین علی ع چهار خبر از قرآن را برای جهانیان بیان کردند گفت اول علی ان فیه علم … ع را آفرید و از اضافه گل آنان ما شیعیان را آفرید. در واقع خداوند با علم خود میدانست تا قیامت چه کسی رغبت دارد که شیعه اهلبیت ع باشد و چه کسی هم رغبت دارد شیعه فرعونیان تاریخ شود؛ لذا شیعه از نظر روحی و معنوی ارتباط عمیقی با اهل بیت ع دارد؛ ما این مسئله را در دهه عاشورا بیشتر حس میکنیم؛ در آن دهه همه از اول محرم تا عاشورا یک قلب مجروح و ناراحتی داریم.استاد انصاریان تصریح کرد امیرالمؤمنین

در قرآن میخوانیم لا الشمس ینبغی لها ان تدرک القمر و لا اللیل سابق النهار و کل فی فلک یسبحون . 6 علم امیرالمؤمنین ع به راههای آسمانهاحیف که امیرالمؤمنین … امیرالمؤمنین ع خودشان پیشنهاد کردند و کسی بهدنبال این پیشنهاد نرفت حضرت روی منبر کوفه فرمودند من به جادههای همه آسمانها آگاهتر از جادههای زمین هستم. 7 هیچکس بلند نشد که بپرسد در عالم بالا چه خبر است خودشان فقط در نهجالبلاغه بهاندازه سه صفحه از عالم بالا خبر دادهاند که خبرهای ایشان از عالم بالا از علوم نجومی آمریکا اروپا و روسیه جلوتر است و اینها با تلسکوپهای قوی هنوز به علم

شریف نهجالبلاغه مستدرک نهجالبلاغه بحارالانوار و برخی از کتب دیگر که برگرفته از سخنان نامه ها و روایت های حضرت علی ع است نشان میدهد که علم امیرالمؤمنین ع … علم کل صلاته و تسبیحه هم تسبیح میگویند و هم میفهمند که دارند تسبیح میگویند؛ هم نماز دارند و هم میفهمند که نماز دارند؛ یعنی مجموعه حیوانات و ما فی الارض و ما فی السما به پروردگار توجه دارند یعنی نمکساز را لحظهای از او غفلت ندارند؛ ولی جنس انسان بدنه اعظمش نمک را میخورد نمکدان هم میشکند و خانه نمکساز را هم تخریب میکند که حیات وجودی خودش است آتشافروزی در دنیا و در قیامت برای خودش میکند یکبار هم به پروردگار عالم نگاه نمیکند که چهکسی بوده و چهکار کرده است؟وی درباره وجود قدرت پروردگار در آفرینش انسان گفت خداوند می فرماید و من فی انفسکم؛ به خودتان هم نگاهی کنید دندان دهان آرواره متحرک عصب غضروف حلق مری معده روده بزرگ و کوچک دستگاه تنفس کلیه مثانه محل خروج فضولات غذا و کاربرد مهم هر یک از این اعضا نشانه قدرت خداوند است؛ در قرآن عناصر نباتات معادن حشرات حیوانات سبزیجات و باغها و نام چند میوه را میبرد و مطلب را با آیه یا آیاتی مبنی بر اینکه رحمت قدرت اراده و محبت پروردگار خود را ببینید تمام میکند.وی ادامه داد این زمین نعمتالله است پس نسبت به این نعمت ادب داشته باشیم روی این بستر نعمت رختخواب زنا نیندازید سفره عرق و شراب نیندازید روی این بستر نعمت بیشکر و بیسپاس بینماز بیعبادت بی خدمت به خلق راه نروید روی این بستر نعمت دروغ نگویید تهمت نزنید غیبت و چشمچرانی نکنید؛ انسان باید نسبت به همه اینها دقت داشته باشد و با فهم و شعور برخورد کند.استاد انصاریان در بخش دیگری از سخنان خود به استجابت دعای انسان های پاک اشاره و تصریح کرد دعای پاکان مستجاب است و ما هم اگر پاک شویم دعایمان مستجاب می شود؛ ما هم اگر زبانمان چشممان گوشمان دستمان شکممان و حالاتمان پاک شود یقینا دعایمان مستجاب است.وی درخصوص استجابت دعای انسان های پاک نمونه ای را بیان کرد و گفت زکریای پاک میبیند که مریم چهارده-پانزدهساله بدون اینکه شوهر داشته باشد حامله شد؛ میبیند که قدرت قدرت خداست پس میگوید من هم به این قدرت و رحمت متوسل شوم لذا از زبان خودش در اول سوره مریم بیان میکند و اشتعل الراس شیبا خدایا من یک موی سیاه برایم نمانده و وهن العظم پوکی استخوان گرفتهام. و امراتی عاقرا خدایا خانم من هم به کل نازاست؛ چون یک زن هشتادساله دیگر رحم آماده برای حاملگی ندارد با توجه به وضع خودش و خانمش بالاخره دست گدایی را بهطرف پروردگار دراز میکند رب یعنی ای قدرت ربوبی هستی ای مالک ای مدبر ای آن که هرچه اراده کنی تحقق پیدا میکند هب لی من لدنک یرثنی و یرث من آل یعقوب خدایا یک اولاد به من بده که از من و آل یعقوب ارث مادی و معنوی ببرد این دعا وقتی مستجاب شد که تمام اسباب و علل مادی برای بچهدارشدن تعطیل است؛ یعنی تنها یک وجود مقدس است که میتواند به این پیرمرد نزدیک نودساله و زن 85 ساله فرزند دهد. دعای زکریا مستجاب شد و پروردگار عالم و وهبنا له یحیی فرزندی به نام یحیی به او عنایت کرد. پروردگار میفرماید قبل از این اسم تا زمان آدم هیچ بچهای سابقه این اسم را نداشته است. استاد انصاریان به سه جمله از متن نهجالبلاغه که بسیار مهم است اشاره و تصریح کرد امیرالمؤمنین ع

علم من هستم. ما هزار سال هم که درس بخوانیم به یک جز دانش امیرالمؤمنین نیز نمی‎رسیم. علم امیرمؤمنان ع ابن عباس شاگرد امیرالمؤمنین ع و آدم باانصافی بود. … علم به مقام و فضل حضرت علی ع رسیدهای؟ آدمی که اهل خدا باشد راست میگوید؛ و آدمی که خدا را حاضر بداند انصاف به خرج میدهد. اگر انسان خدا را گواه اعمال خود بداند حق میگوید و از مرز عدالت در سخن خارج نمیشود.ابن عباس به او گفت دریا را دیدهای؟ گفت بله.گفت علم امیرالمؤمنین … علم علی ابن ابی‎طالب ع است.به ما گفته‎اند برای فهم قرآن از پیامبر و ائمه کمک بگیرید. دروغ بزرگی است که بگوییم من در حوزه درس خوانده‎ام و مجتهد شده‎ام و خودم قرآن را میفهمم یا من در دانشگاههای آمریکا تحصیل کردهام و خودم قرآن را میفهمم. فیض کاشانی و محاسبۀ عملمرحوم فیض کاشانی 5 چهارصد سال پیش در گرمای 50 درجه کاشان در خانههای گنبد گلی محاسبهای کرده که بسیار جالب توجه است. میگوید اگر خدا بخواهد در قیامت به شصت سال نماز ما مزدی ندهد خیلی راحت میتواند این کار را بکند. بگوید هیچ طلبی از من ندارید. این گونه که بگوید بدن سالم در نماز برای کیست؟ از تو. چون بدن را که من نساختهام. من نمی‎توانم یک دانه مویرگ بسازم. جان برای کیست؟ از تو. غذایی که خوردی و انرژی گرفتی از چه کسی است؟ از تو. مفاصل بدن که سبب شده دست را بالا بیاورد از چه کسی است؟ از تو. مفاصل کمر برای رکوع و سجود از چه کسی است؟ از تو. زبان گویای حمد و سوره را چه کسی داده است؟ تو داده‎ای. همه آنها از تو است؛ پس من چه طلبی میتوانم از تو داشته باشم؟ بقیه عبادات هم همین‎طور. اگر فردا بهشت به ما میدهد از باب لطف او است. دوست دارد به بهشت ببرد و این کار را میکند.اما آیات قرآن بدون پیامبر و اهل بیت ابدا نمیشود. کفرآمیزترین جملهای که در طول خلقت عالم از یک دهان آلوده در آمده و این است حسبنا کتاب الله 6 این تاریکترین گفتار است. با همین کلام تاکنون میلیاردها نفر گمراه شده‎اند. اما خدا در قرآن می‎فرماید لا اله الا هو 7 معبودی شایسته اطاعت و عبادت و رجوع غیر او معنا ندارد. لا اله یعنی معبود دیگری نیست. هرچه را در کنار خدا مرده و زنده و بیجان و جاندار به عنوان بت تراشیدیم معبود باطل است.رسول خدا ص در دورۀ عمرشان در غدیر خم به حسان بن ثابت فرمود غدیر را به شعر در بیاور یک بار هم در مدینه به شخصی فرمودند شعر لبید بن زیاد را بخواند که راستترین گفتار است که سرود الا کل شی ماخلا الله باطل و کل نعیم لا محالـه زائـل 8 به ذات هر چه غیر از پروردگار است مهر باطل خورده است. یعنی معبود نیست مخلوق است. ثروتمند نیست گداست. هرچه هم به عنوان نعمت پیش شماست ماندنی نیست. بندگان خالص پروردگاراما داراترین انسان در این عالم که داراییاش را نمیگیرند آن است که خداوند به پیامبر میفرماید بند کفن را باز میکنند در قبر را میبندند و همه میروند. آن‎گاه جبرئیل به پروردگار میگوید بندۀ تو را تنها گذاشتند و رفتند؛ آیا اجازه میدهی مونسش شوم. خطاب میرسد آیا بندۀ من در دنیا در خانۀ تو را زد؟ میگوید خدایا خیر. میگوید تو چه کاره هستی؟ اسرافیل میگوید؛ همین جواب را میدهد. بعد خود پروردگار به آن بندهاش میگوید همه رفتند. نترس تنها نیستی. تا قیامت خودم با تو هستم. 9 آن که خدا دارد شیرینترین زندگی را دارد؛ زیباترین مرگ را هم دارد. شما مرگی از این زیباتر در این عالم پیدا میکنید که آدم وقتی میخواهد بمیرد صدای خود پروردگار را بشنود که یا ایتها النفس المطمئنه * ارجعی الی ربک راضیه مرضیه * فادخلی فی عبادی * و ادخلی جنتی 10 شیرینتر از این هم چیزی وجود دارد. لا اله الا هو خالق کل شی 11 اوتمام آسمانها و زمین و تمام موجودات بین آسمانها و زمین را آفریده است؛ اما کیفیت آفرینش به فرمودۀ امیرالمؤمنین

امیرالمؤمنین ع درباره حضرت علیبنموسیالرضا ع نقل میکنم. این روایت نشانگر این معناست که خداوند مهربان امیرالمؤمنین ع را بعد از پیغمبر ص از علم غیب بهرهمند کرده بود. … کتاب خدا میفرماید علم غیب ویژه خداست اما به هرکس از بندگانش که او را بپسندد علم غیب عطا میکند. امیرالمؤمنین ع … امیرالمؤمنین ع خبر داده و این نشانگر عظمت خاص امام هشتم ع است. ما در یک مکان معمولی نیامدهایم و اینجا انعکاسی از عرش خداست انعکاسی از ملکوت عالم است انعکاسی از نور پروردگار عالمیان است. توفیق عظیم ویژه و خاصی به ما داده شده است که ما را در این حریم در این حرم در این محل مبارک و مقدس پذیرفتهاند. از آمدن ما به اینجا معلوم میشود که خدا به ما هم نظر لطف محبت و عنایت دارد. بر این اساس ما باید قدردان خودمان باشیم و قدردانی از خودمان به این است که ارزشهایی را که به ما عنایت شده است حفظ کنیم تا غارتگران ارزشها و شیاطین روزگار این ارزشها را از ما غارت نکنند و ما را از حریم محبت خدا و عنایت پروردگار دور نکنند. استاد اخلاق حوزه علمیه به سخنی از حضرت علی ع در مورد امام رضا ع اشاره و تصریح کرد امیرالمؤمنین ع ننوشتهاند که چه زمانی این خبر را دادهاند؛ ایام جوانیشان بوده ایام میانسالیشان بوده یا روزگاری بوده است که در کوفه زندگی میکردند و اواخر عمرشان بوده است؛ فقط در کتابهای مهم ما نوشتهاند که حضرت فرمودند ستدفن بضعه منی فی ارض توس من زاره عارفا بحقه حرم الله جسده علی النار پاره وجود من در آینده نزدیک در سرزمین توس دفن میشود. شخصیتی باعظمتتر از وجود مقدس امیرالمؤمنین ع در تمام عالم هستی وجود ندارداستاد انصاریان به شخصیت امیرمؤمنان ع در آیات و روایات اشاره و خاطرنشان کرد برای اینکه معنی پاره وجود من را بدانید لازم است شخصیت امیرالمؤمنین ع را بشناسید باید ببینیم علی ع کیست تا بفهمیم پاره وجود او چیست؟ ما طبق روایات و آیات قرآن مجید میدانیم که بعد از خدا و پیغمبر اکرم ص شخصیتی باعظمتتر از وجود مقدس امیرالمؤمنین ع در تمام عالم هستی وجود ندارد. امیرالمؤمنین ع طبق روایات آیات و دعاها نور است و طبق قرآن مجید وجود پیغمبر ص است انفسنا وانفسکم سوره آلعمران آیه 61 . امیرالمؤمنین ع چشمه زلال علم

علم دانش و کتابخانههای عریض و طویل خودشان یهودی مسیحی گوشت خوکخور ماندند. اینها در راه توحید علامتگذاری است که انسان او را با این علامتگذاریها گم نکند و بتواند او را پیدا کند. آیات کبرای پروردگار در زمین-امیرالمؤمنین ع … امیرالمؤمنین ع است. اینها نشانههای خدا در راه توحید هستند که دوهزار سال پیش از خلقت عالم با توحید بیگانه نبودهاند و وقتی هم که خدا آنها را در دنیا آورد سفرشان من الحق الی الحق ادامه داشت. لذا کسی زبان خدا را مثل اینها در این عالم نمیفهمد.آشنا داند صدای آشنا ××××××× آری آری جان فدای آشنا -پاکسازی شرط اصلی فهم آیات الهیمن وقتی بیگانه باشم چهچیزی از قرآن میفهمم؟ من باید در این حوزه و عرصه وارد شوم خودم را پاکسازی بکنم تا یک کلمه بفهمم. پروردگار عالم دراینزمینه جدیدا واقعا به من لطف خاصی کرد و توفیق ویژهای داد تا رسالهای نوشتم. این رسالهام تازه تمام شده و سلوک بهسوی خدا نام دارد. موضوع رساله این است که اگر بخواهیم این جاده را برویم و به قرب و لقای او برسیم باید چهکار بکنیم؟ این رساله غیر از رسالههای سلوکی است که تاکنون نوشته شده است. بعضی از این رسالهها خیلی علمی بعضی هم کاربردی نیست و فقط نظری است. درحالیکه همه این رساله قابلعمل است؛ هم علل کمکدهنده به حرکت در این رساله هست و هم علل مانع بودن در حرکت در این راه است. -پربارترین و عظیمترین سفرهاسیر اینها من الله الی الله من الرب الی الرب من الرحیم الی الرحیم و من الحق الی الحق بود؛ یعنی هیچ سفری در این عالم پربارتر و عظیمتر از این سفر نبود. چنان به او ایمان داشتند که بهخاطر آشنا بودنشان از او به او سفر میکردند. لذا امیرالمؤمنین ع برای اینکه خدا را با دلیل نشان بدهند و بگویند این دلیل نشانه و علامت بر وجود توست بههیچعنوان بهسراغ میلیاردها نشانه نرفتهاند و نگفتهاند بنا دلیل بر بنا درخت دلیل بر کشاورز یا صنعت دلیل بر صنعتکار است. اصلا در طول عمرشان بهسراغ این دلایل نرفتند دلیل حضرت بر وجود خدا این بود یا من دل علی ذاته بذاته ای کسی که خودت دلیل بر وجود خودت هستی. فهم این هم خیلی مشکل است من که اصلا نمیفهمم تعارف و شکستهنفسی هم نمیکنم. یکی از دوستانم میگفت که برای چه به من میگویی شکستهنفسی نکن؟ نفس من پیش من نیست از اولی که من وارد زندگی شدهام نفس من پیش شیطان است؛ من چطوری او را بشکنم؟ اگر دست خودم بود آن را میشکستم. -خداوند دلیل بر وجود خودشحضرت میفرمایند ای کسی که دلیل بر تو خودت هستی؛ این یعنی چه؟ درک آن خیلی مشکل یا محال است کسی به امیرالمؤمنین ع بگوید که دلیل بر وجود خدا چیست؟ ایشان هم بگویند خود خدا دلیل بر وجودش است. شما ببینید امیرالمؤمنین ع چه فهمی از توحید داشتهاند که میفرمایند دلیل او خود اوست. دلیل آفتاب چیست که آفتاب است؟ خود آفتاب دلیل آفتاب است؛ آفتاب آمد دلیل آفتاب . این ایمان یقین فهم و علم … امیرالمؤمنین ع و یکی وجود مقدس صدیقه کبری س است. این دو نشانه نشانههای بزرگتر پروردگار هستند؛ چون وجود اینها ایمان رفتار و کردار اخلاق و سخنشان انسان را به پروردگار دلالت میکند. قرآن مجید میگوید در آیات خدا تدبر و دقت کنید؛ یعنی فقط به اسم علی ع اکتفا نکنید چیزی گیر شما نمیآید. خارجیها هم اسم علی ع را هم بلد هستند و میگویند. به اسم فاطمه زهرا س هم اکتفا نکنید عظیمترین کارها از دست این دو نفر برمیآید؛ آنها میتوانند شما را به خدا برسانند خدا را به شما بشناسانند و همچنین زمینه رضایت و رحمت خدا را در شما ایجاد کنند. عظیمترین کار از اینها برمیآید. یکبار هم بهجای اینکه خانه و پول یا شفای بیمار از اینها بخواهیم بخواهیم که خدا را به قلب و چشم باطن ما نشان بدهند؛ نه به چشم سر ما. چشم سر ما که خیلی محدود است. ما الآن اینجا نشستهایم نمیتوانیم جای دیگر را ببینیم؛ مثلا پشت دیوار را نمیبینیم. وجود نامحدود در چشم محدود ما جا نمیگیرد. از آنها بخواهیم که او را به چشم قلب ما نشان بدهند و اگر من در این خواستهام جدی باشم برای من تحقق پیدا میکند جواب میدهند و استجابت پیدا میکند؛ چون خودشان دوتایی حالا آیاتش را میخوانم مسافر بهسوی توحید جلال جمال و کمال حق بودند. -مسافران سفر توحید در توحیددر اینجا مطلبی را بگویم که خودم هم این مطلب را بهدرستی نمیفهمم و درک نمیکنم؛ حتی با قلب و عقل هم حس نمیکنم. مطلب این است مبدا سفر این دو نفر توحید بوده و مقصدش هم توحید است؛ یعنی سفر توحید در توحید. سفر خارجی مثل ما نبود؛ ما از خارج سفر میکنیم خدا را نمیشناسیم و نمیدانیم بعد در نشانهها دقت میکنیم و تا این حد میفهمیم که این نشانهها سازنده صاحب و مالک دارد. باطن ما این را درک میکند ولی نمیدانیم اوصاف این مالک چیست انبیا و کتب آسمانی اوصاف را برای ما بیان میکنند و میگویند آنچه که با دقت در آیهای یا دقت در آیاتش پیدا کردهای ولی نمیدانی که چه صفاتی دارد صفاتش این است. این صفات هم در آیات بیان شده است غفور رحیم کریم عفو حلیم علیم سمیع و بصیر؛ هم کتاب کامل صفاتش بعد از قرآن دعای جوشنکبیر است که فقط در ماه رمضانها خوانده میشود و به خواننده هم میگویند وقت کم است بزن و برو یعنی درکی از این دعا در ماه رمضان نیست. درحالیکه چه خوب است در جلسات ماه رمضان هر شب یک بند از آن را که بیانکننده ده صفت از اوصاف محبوب ازل و ابد است برای مردم توضیح بدهند. -ظرفیت محدود دنیا برای درک کامل اولیای الهیما بیگانه هستیم و از بیرون سفر میکنیم تا آشنا بشویم؛ اما آنها دوهزار سال قبل از خلقت عالم آشنا بودهاند. از پیغمبر ص پرسید یا پیغمبر ص گزارش دادند که فاطمه س دوهزار سال قبل از ارواح تسبیح میگفت و تقدیس تمجید و تحمید داشت؛ وجودش هم نشان میدهد که اینگونه بوده است. اگر بخواهید زهرا س را در حدی بشناسید کتاب ملکه اسلام را بخوانید که اصل آن حدود هفتاد هشتاد سال پیش نوشته شده و یکی از بهترین کتابها درباره صدیقه کبری س است. اصل این کتاب دویست صفحه بود و من آن را به نهصد صفحه تبدیل کردم؛ مخصوصا دو خطبه حکیمانه عارفانه و عالمانه او را شرح دادهام. با خواندن این کتاب تنها گوشهای از عظمت این خورشید ملکوتی را درک میکنید و درک همه آن برای قیامت میماند. این دنیا ظرف درک کامل اولیای خدا نیست و ظرفیت آن کوچک است. دوربین دنیا نمیتواند اینها را نشان بدهد. چشم دوربین دنیا و علم

عظمت خاص امام رضا ع -عطای علم غیب به بندگان ویژه و خالصبرای اینکه بدانیم کجا هستیم و برای چه آمدهایم روایتی را از وجود مبارک امیرالمؤمنین ع درباره … این روایت نشانگر این معناست که خداوند مهربان امیرالمؤمنین ع را بعد از پیغمبر ص از علم غیب بهرهمند کرده بود. … کتاب خدا میفرماید علم غیب ویژه خداست اما به هرکس از بندگانش که او را بپسندد علم غیب عطا میکند. امیرالمؤمنین ع

است نه عالم؛ عالم به افرادی گفته میشود که چند سالی زحمت میکشند و مطالبی را از قرآن و روایات یاد میگیرند و بین مردم بیان میکنند؛ اما امیرالمؤمنین ع علم … علیا بابا یفتح منه الف باب شیعیان میگویند پیغمبر ص حقیقتی را به امیرالمؤمنین ع تعلیم داد که از این حقیقت هزار رشته حقیقت تلالؤ میکرد. امام صادق ع فرمود یا ابا محمد علم … وجود مبارک امیرالمؤمنین ع امت و انسانها را تا روز قیامت هدایت میکند نور است؛ نوری که از زمان بودن در رحم مادر تا روز شهادتش تاریکی به آن حمله نکرد؛ چون قدرت حمله نداشت. برعکس امیرالمؤمنین ع به هر ظلمت و تاریکیای که تابید آن را از بین برد. وجود مقدسی که ما را هدایت میکند علم

امیرالمؤمنین ع برای شناخت وجود مبارک امیرالمؤمنین ع که در تاویل آیه شریفه مرج البحرین از او به دریا تعبیر شده دریا جایی است که هنوز کسی به اسرار اعماق و کثرت موجوداتش پی نبرده است. حضرت زینالعابدین ع در یکی از دعاهایشان فرمودهاند یا من فی البحار عجائبه ای خداوندی که شگفتیهای آفریدههای تو در دریاست. ما نمیتوانیم به عظمت دریای وجود مبارک امیرالمؤمنین ع و شگفتیهایی پی ببریم که خدا در این دریا قرار داده است. اگر مستقلا بخواهیم وارد شناخت یا شناساندن حضرت بشویم یقینا کار ما نیست؛ چون اهل منطق قاعدهای دارند و میگویند معرف باید اجلای از معرف باشد. کسی که میخواهد حقیقتی را بیان کند خودش باید قدرت عقلی و علمی خیلی بالاتری داشته باشد تا آن حقیقت را معرفی کند. منابع مورد نیاز برای شناخت امیرالمؤمنین ع ما برای شناخت امیرالمؤمنین ع باید به چند منبع مراجعه کنیم -قرآن کریماول قرآن است؛ یقینی است که بخش مهمی از آیات علم … امیرالمؤمنین ع نازل شده است. تا جایی که دانشمندان اهلسنت کتاب مستقلی بهنام الآیات نازله فی علی دراینزمینه دارند. -روایات اهلبیت علیهمالسلام بعد از قرآن هم باید به روایاتی مراجعه کنیم که از رسول خدا ص و ائمه طاهرین علیهمالسلام درباره ایشان رسیده است. -زیارات نظامدادۀ ائمه علیهمالسلام بعد از روایات باید به زیارتهایی مراجعه کنیم که ائمه ما برای حضرت نظام دادهاند. -مراجعه به آثار رسیده از امیرالمؤمنین ع بعد از زیارتها هم برای شناخت علم

و ولایت امیرالمؤمنین ع میرود. علاوهبر اتصال به علم … امیرالمؤمنین ع از بتهای جانداری که بسیار بدتر از بتهای بیجان بتخانههای دنیا هستند. سه هجرت آیتاللهالعظمی بروجردیمرحوم آیتاللهالعظمی بروجردی سه هجرت داشتند؛ این سه هجرت جامع همه هجرتهایی است که از قرآن و روایات شنیدید. -هجرت از بروجرد به اصفهان یخرج من بیته مهاجرا الی الله و رسوله هجرت از بروجرد به اصفهان برای خدا و رسولش. این هجرت که در دل ومن یهاجر فی سبیل الله یجد فی الارض مراغما کثیرا وسعه قرار داشت به چهار سرزمین و سکونتگاه روحی برخورد میکند و از این چهار سرزمین آرامشدهنده و مراغما کثیرا به قول مرحوم علیبنابراهیم خیر کثیر بهدست میآورد. یک سرزمینش سرزمین فقه عظیم مرحوم آیتاللهالعظمی درچهای سرزمین اصول عبدالمعالی کلباسی سرزمین حکمت و عرفان شیعی ملامحمد کاشانی و مرحوم جهانگیرخان قشقایی. -هجرت به شهر نجفسالهایی که در این هجرت در اصفهان بود در چهره ملکوتیاش به مراغما کثیرا وسعه دست پیدا کرد. از آنجا به بروجرد میآید و از پدر بزرگوارش مرحوم حاج سید علی اجازه میگیرد که به نجف هجرت کند. پدر با کمال میل به ایشان اجازه میدهد و تشویقش هم میکند. ایشان حرکت میکند و کنار اقیانوس بیساحل علم … علم و تجربه از کمیتها آگاه بشویم؛ ولی آگاهی از کیفیتها غیرممکن یا بسیار مشکل است. این سه موضوع ایمان هجرت و جهاد است. گاهی در بعضی از آیات قرآن هر سه با هم ذکر شده است؛ مثل آیه 218 سوره بقره ان الذین آمنوا والذین هاجروا وجاهدوا هر سه فعل ماضی هستند اما این آمنوا هاجروا و جاهدوا در فی سبیل الله تحقق پیدا کرده است؛ یعنی جلب رضایت پروردگار مهربان عالم برای خاطر خدا بوده است. -امیدواری به رحمت پروردگار با این سرمایهها ان الذین آمنوا والذین هاجروا وجاهدوا فی سبیل الله که این قید در اکثر مسائل عملی بهکار گرفته شده است؛ چنین کسانی اولئک یرجون رحمت الله به رحمت پروردگار امیدوارند و امیدشان هم امید مثبت است. چرا مثبت است؟ چون وقتی ایمان را در سرزمین قلب خود کاشتند هجرت را به معنای جامع انتخاب کردند و جهاد را هم به معنای جامع انجام دادند. امیرالمؤمنین ع

در ادامه از منظری قرآنی و روایی به مساله اندیشه و تفکر پرداخته شده و اقسام علم در قرآن براساس سخنان امیرالمؤمنین علی ع مانند علم به آینده علم

دریای علم امیرالمؤمنین ع دانش حقایق قرآن به امیرالمؤمنین ع منتقل شد. … حالا که امیرالمؤمنین ع میخواهد از دنیا برود هر چه علم آسمان و زمین و قرآن بود بهصورت نور انتقال به قلب حضرت مجتبی ع داد. … امیرالمؤمنین ع میفرماید صفات حد ندارد یعنی شما نمیتوانی یک چهار خط دورش بکشی و بگویی صفت این است. معنی صفت در وجود مقدس او بینهایت است یعنی هیچکس نمیتواند بگوید رحمت خدا این مقدار است. اگر کسی صفتی را محدود بکند کافر میشود حدود ندارد. ترجمۀ واقعی الله را اگر بخواهید تفصیلا باید دعای جوشن کبیر را ببینید. هزار وصف برای پروردگار عالم بیان شده بیان هم برای کسی نیست دعای جوشن کبیر یک حقیقت نازل شده است یعنی هیچکس ننشسته بسازد از جانب خود او آمده است. این هزار صفت هر صفتش بینهایت است حالا شما بنشین بینهایت بودن هر دانه از این هزار تا را چشمانداز برایش درست کن میشود الله این یک کلمۀ قرآن است. بقیه را باید چه کار کرد؟ عجایب سورۀ حمدقرن هفتم یک کسی آمده در همین شهر ری که اکنون معلوم نیست قبرش کجاست چهل جلد تفسیر برای قرآن به نام تفسیر کبیر نوشته است. اولین سورهای که معمولا مفسران تفسیر میکنند سورۀ حمد است ایشان فقط راهنمایی کرده که این برنامه را شما به این شکل حساب کن به حساب انسانی نه به حساب خدا یعنی با قدرت مغز خودت؛ الحمد لله رب العالمین شما را به یک میلیون معنا میرساند. شما میدانید نمازی که میخوانید چه بار عظیم معنوی دارد؟ نماز هم یک حقیقت ناشناخته است. در نماز ما در هر رکعتی سورۀ حمد را میخوانیم واجب است نمیشود سوره را حذف کرد و به جای سورۀ حمد نمیشود سورۀ یس یا واقعه یا تبارک یا صافات یا آلعمران را خواند نماز باطل است. این حرف این مفسر قرن هفتم است اما از قول شیخ سلیمان بلخی حنفی مذهب در چهار جلد کتاب ینابیع الموده بشنوید این را دیگر نمیتوانند به من ببندند که شما شیعهها به امیرالمؤمنین ع تعصب دارید این حرفها را ساختید. این حرف ما نیست درکتابهای ما هم نیست این در کتابهای شماست شما مجبور به اقرار به این حقایق هستید نمیتوانید پنهانکاری بکنید. شیخ سلیمان در جلد اول این کتاب معروف مهم از قول راویان متعدد نقل میکند که امیرالمؤمنین ع به شاگردان درس تفسیرش چون تفسیر قرآن از ایشان شروع شده بعد از پیغمبر فرمودند اگر من این هفت آیۀ سوره حمد را از بسم الله تا و لا الضالین را تفسیر کنم شما هم بنویسید و بعد به شما بگویم در حد و اندازۀ شما تفسیر کردم بیشترش در حد و اندازۀ عقلتان نیست اگر بخواهید این نوشتههایی که من برای حمد گفتم انتقال به جای دیگر بدهید هفتاد شتر باید بیاورید که این نوشتهها را بار کنید و ببرید. کمی حوصله کنید کسی یک وقت از پای منبر صدا نزند امشب شب ولادت امام مجتبی ع است شما چه میگویی؟ کجا داری میروی؟ من حضرت مجتبی ع را میگویم چیز دیگر امشب نمیخواهم بگویم. ادب اقتضا میکند که کل بحث امشب راجعبه ایشان باشد و بحث هم راجعبه ایشان است. معلوم شد عجایب قرآن قابل شمردن نیست سوره حمد را اگر برایتان بگویم بنویسید برای انتقالش هفتاد شتر باید قطار کنید این نوشتهها را چون شتر از همه حیوانها بار سنگینتری را میبرد مخصوصا حضرت میگوید شتر نه اسب و قاطر این قرآن است. ظرف قرآن کجاست؟این قرآن در این عالم با این عظمت و بینهایت بودن و شمرده نشدن شگفتیهایش خدا حقیقت قرآنی که در علمش بوده نه این قرآنی که محدود به الفاظ است و در سیصد چهارصد صفحه چاپ شده آن قرآن در علمش را که عجایبش شمرده نمیشود سوره حمد تفسیرش را هفتاد شتر باید بکشد آن قرآن که میگوید انا انزلناه فی لیله القدر قدر 1 این قرآن اولیه این قرآن در لباس لفظ است قرآنی که لباس لفظ ندارد حقیقت محض است؛ این را خدا کجا جا داده است؟ ما باید برویم سراغ خود قرآن مجید و به قرآن بگوییم خدا تو را کجا جا داده؟ آن جای تو باید اینقدر گستردگی معنوی داشته باشد که تو در آن جا بگیری یعنی یک ظرفی باید باشد که تمام این معانی بینهایت مثل معنی الله معنی هفت تا آیۀ سورۀ حمد معنی سی جز در آن جا بگیرد؟ ظرف تو کجاست؟ چه ظرفی بوده که توانسته تو را در خودش جای بدهد؟ بالاخره به دنیا آمدی انا انزلناه فی لیله القدر نزول لیله القدری داری از مقام علم