اصناف حیوانات و حشرات و پرندگان نیز حشر دارند یا خیر؟ این مساله از دیرباز نزد دانشمندان به ویژه متکلمان مورد اختلاف بوده است بعضی گفتهاند حشر هر حیوانی … حیوانی است که هرگز با انسان انس نمیگیرد.مانند درندگان و چرندگان صحرایی که با اجتماع آدمیان اهلی نمیگردند. بر پایه آیات پیشین همه حیوانات وحشی و اهلی در قیامت محشور میشوند.برخی از مفسران با توجه به سیاق آیات مربوط به نشانههای قبل از قیامت نوشتهاند منظور آن است که قبل از قیامت در اثر زلزلههای پیدرپی حیوانات از لانهها و بیشههای خود بیرون آمده و در کنار یکدیگر جمع میشوند. 17 و همچنین برخی از انسانها به خاطر اعمال زشت در دنیا به شکل حیوانات مسخ شدهاند و در آخرت هم گروهی با نیت درونشان محشور میشوند. از جمله آنان سخن چینان و حرام خواران هستند که به صورت بوزینه و خوک محشور میشوند. روایات حشر
30 مطلب یافت شد
مراحل نماز باطنى
و از عالم اشباح به عالم عناصر و از آنجا به عالم جمادی و از آنجا به عالم نباتی و از آنجا به عالم حیوانی و از آنجا به عالم انسانی و از آنجا به عالم برزخ و مثال انتقال دهند و از مثال به حشر
آداب ظاهرى و باطنى نماز
و از عالم اشباح به عالم عناصر و از آنجا به عالم جمادی و از آنجا به عالم نباتی و از آنجا به عالم حیوانی و از آنجا به عالم انسانی و از آنجا به عالم برزخ و مثال انتقال دهند و از مثال به حشر
قطرهای از دریای بیکران منزلت امیرالمؤمنین(ع)
حیوانی دارد و هیچ قاعده و قانونی را رعایت نمیکند. یک جا میگوید فمثله کمثل الکلب وضع و داستان اینها داستان سگ است. در جای دیگری از قرآن میگوید مثل الذین حملوا التوراه ثم لم یحملوها کمثل الحمار سوره جمعه آیه 5 . یک جا هم میگوید کمثل الشیطان سوره حشر
آداب ظاهرى و باطنى نماز
و از عالم اشباح به عالم عناصر و از آنجا به عالم جمادی و از آنجا به عالم نباتی و از آنجا به عالم حیوانی و از آنجا به عالم انسانی و از آنجا به عالم برزخ و مثال انتقال دهند و از مثال به حشر
خودشناسی، دریچهای بهسوی خداشناسی
حیوانی همین است که صدا را میشنود ولی مفهوم صدا را درک نمیکند و نمیفهمد. اگر آدم خودش را نشناسد کالانعام مثل بقیۀ حیوانات میشود که هیچکدام خودشان را نمیشناسند. این که نفهمم چه کسی و چهچیزی هستم از کجا آمدهام و به کجا میخواهم بروم خودفراموشی و خطرناکترین بیماری است. -بهیاد خدا نبودن کیفر خودفراموشیشما همین امروز بعد از منبر وقتی به منزل یا سرکار تشریف میبرید سورۀ مبارکۀ حشر
چگونه می شود که خود را فراموش می کنیم؟!
حشر آیه 19 . در آیه مذکور انسا به خدا نسبت داده شده است؛ زیرا همه امور به دست خداوند باری تعالی است و به او ختم می شود. همانطور که شهود نفس؛ نقطه مقابل غفلت به خدا نسبت داده شده است. اشهدهم علی انفسهم سوره اعراف آیه 172 . وقتی آدمی خدا را فراموش کرد اسمای حسنی و صفات علیای خداوند را که با صفات ذاتی انسان ارتباط مستقیم دارد فراموش می کند؛ این فراموشی در واقع غفلت و نسیان فقر و حاجت ذاتی خود انسان است. در این حالت آدمی می پندارد که تمام کمالات در هستی خود است در نتیجه به جای اعتماد و اتکای به باری تعالی به خود اطمینان پیدا کرده و به غیر او توجه می کند. اگر انسان ها همانند فرشتگان هرگز از فرمان خدا سرپیچی نکنند لا یعصون الله ما امرهم و یفعلون ما یومرون سوره تحریم آیه 6 و از مخالفت پروردگارشان بترسند یخافون ربهم من فوقهم سوره نحل آیه 50 هیچ گاه دچار نسیان نمی شوند ولی چون انسان به غیر از فطرت توحیدی که براساس آن خلق شده است دارای فطرت حیوانی
استاد انصاریان: چه کسانی در قیامت زیبا و چه کسانی ذلیل و بدبخت هستند؟/ دین خداوند برای مردم مشکلساز نیست
حیوانی در قبرستان ظهور کرد که شکل این حیوان را تا حالا ندیده است صدایی از این حیوان درآمد و گفت من به این شخص اینقدر بدهکارم و یادم رفته است که بنویسم. گفتم تو چه کسی هستی؟ گفت من پدرت هستم. گفتم این چه وضعی است؟ گفت هر کس با قرآن و اهلبیت ع نباشد وضع او در این طرف همین است که میبینی. قرآن برای مردم قرار داده شد تا آسان به دین عمل کنندوی گفت این سفره یعنی القرآن مادبه الله به این خاطر برای مردم قرار داده شده است که مردم آسان به دین عمل کنند. در سوره مبارکه بقره میخوانید یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر سوره بقره آیه 185 دین من برای شما مشکلساز نیست؛ چون من سختی شما بندگانم را نمیخواهم و برایتان آسانی راحتی و آرامش میخواهم. عمل کردن به دین من سخت مشکل و طاقتفرسا نیست؛ تازه اگر عمل کنید آرامش هم به شما میدهد. خدا اسم نماز را در قرآن مجید یکجا ذکر گذاشته است و اصلا خود نماز را ذکر میگوید. گاهی هم در قرآن مجید میگوید نماز بخوانید برای اینکه یاد من باشید؛ یعنی دلتان به من توجه داشته باشد و اقم الصلاه لذکری سوره طه آیه 14 . آنوقت میفرماید الا بذکر الله تطمئن القلوب سوره رعد آیه 28 باطنتان را با ذکر من آرامش دهید. نماز راه برون رفت از گرفتاری ها و ناراحتی های درونی استنویسنده کتاب ارزشمند سیمای نماز با بیان اینکه نماز راه برون رفت از گرفتاری ها و ناراحتی های درونی است اظهار کرد یک نام خدا مؤمن و مؤمن یکی از اسامی پروردگار است. این اسم در سوره حشر
تواضع و آثار آن - جلسه بیستم - (متن کامل + عناوین)
حشر 59 19؛ و مانند کسانی مباشید که خدا را فراموش کردند پس خدا هم آنان را دچار خودفراموشی کرد. 2 - اعراف 7 179؛ بلکه گمراهترند؛ اینانند که بیخبر و غافل ازمعارف و آیات خدای اند. غفلت در انسانها خبر داشتن از شکم و شهوت که علم نیست این را همه حیوانات دارند تهیه ابزار برای شکم و شهوت که علم نیست. امام صادق میفرماید تهیه ابزار برای شکم و شهوت فضل است نه علم؛ 1 زیرا العلم نور یقذفه الله فی قلب من یشا 2 این فضل است؛ یعنی مقداری بیشتر از حیوانات یاد گرفتهاید برای اینکه بر اساس تمدن برای شکم و شهوت ابزار تهیه کنید.حیوانات در یک چارچوب خاص لانه خانه خوراک و شهوت خود را انتخاب میکنند در طول عمر خود چیزی به زندگی آنها اضافه نمیشود حیواناتی که در غار لانه وسط درختها و در روی کوهها زندگی میکنند تا آخر عمر هیچ تغییری در زندگی آنها به وجود نمیآید. در خوراک و شهوت افراط ندارند.شما نمیتوانید حیوانی
استاد انصاریان: ردپای کامل تقوا در عبادت و اخلاق/ محبت خداوند به اهل تقوا دائمی، ابدی و همیشگی است
حشر دو بار امر به تقوا میکند تقوا و اهل تقوا محبوب پروردگارند. در سورۀ آلعمران میخوانیم فان الله یحب المتقین آلعمران 76 خدا پیوسته اهل تقوا را دوست دارد یک محبتی نیست که زمان معینی داشته باشد یا قطع و وصل شود. محبت خداوند به اهل تقوا دائمی ابدی و همیشگی است؛ تجلی این محبت در قیامت جنات تجری من تحتها الانهار آلعمران 15 است. آن کسی که واقعا خدا را عبادت میکند تقوا به خرج میدهداستاد اخلاق حوزه های علمیه درباره تقوا و شخص متقی خاطرنشان کرد روایات تقوا و آیات مربوط به تقوا را که دقت میکنیم میبینیم تقوا یعنی عمل به واجبات ترک محرمات و آراسته بودن به خوبیهای اخلاقی است آن کسی که واقعا خدا را عبادت میکند تقوا به خرج میدهد. متقی هم یعنی آن کسی که خدا را در هر موقعیت شبانهروز در هفده رکعت نماز یک ماه رمضان عبادت مالی مثل خمس و زکات عبادت حقوقی مثل رعایت حق همۀ آنهایی که به انسان حق دارند یاد کند؛ این عبادت رخ نشان نمیدهد مگر اینکه انسان خود را از حملات شدید هوای نفس و شیاطین حفظ کند. انسان تا خود را از خواستههای غیرمعقول باطن حفظ نکند تحقق عبادت امکان نداردوی ادامه داد عبادت ذاتا با تقوا تحقق پیدا میکند ولی باید آدم از دسترس دشمن دور باشد دشمنانی مثل خواستههای نامشروع و شیاطین پنهان و ظاهر همینهایی که در همۀ دنیا با قلم قدم زحمت کوشش مقاله فیلم و سینما در حال گمراه کردن مردم هستند. کسی نمیتواند عبدالله شود تا این تقوا را نداشته باشد انسان تا خودش را از خواستههای غیرمعقول باطن خودش و از شیاطین پنهان و آشکار حفظ نکند تحقق عبادت امکان ندارد. در عبادت و اخلاق ردپای کامل تقوا قابل مشاهده استمبلغ عرصه بین الملل گفت اگر راه جولان خواستههای نامشروع و فرهنگ شیاطین پنهان و آشکار شرق و غرب به روی انسان باز باشد انسان را آن خواستهها و شیاطین اسیر میکنند و نمیگذارند وارد عبادت شود؛ آزادی از این دو چهرۀ خطرناک خبیث به انسان امکان عبادت میدهد پس ما در عبادت و اخلاق ردپای کامل تقوا را میبینیم. اگر طمع بخل و غرور در وجود انسان باشد این شخص اخلاقی نیستوی در ادامه سخنان خود درباره اخلاق متقین تصریح کرد امیرالمؤمنین علی ع میفرمایند التقی رئیس الاخلاق فرمانده و دستوردهنده و همه کارۀ اخلاق انسان تقواست. آدمی که میخواهد یک انسان اخلاقی باشد چارهای ندارد جز اینکه از آنچه ضد اخلاق است خودش را مصونیت و در حصار الهی قرار دهد؛ حسود طمع کار بخیل و مغرور منفور خداست اگر این خصلت ها در وجود انسان باشد اخلاقی نیست.وی افزود در فرمایشات بزرگان که از آیات قرآن هم استفاده کردند آمده که عدهای اخلاقشان اخلاق سبوعی است؛ یعنی روحیۀ درندگی دارند درندگی هم به این نیست که یک خنجر در جیبشان است در خیابان که راه میروند شکم پاره میکنند؛ درنده یعنی حیوانی
استاد انصاریان: یقین مرحله اول اتصال به سوی پروردگار است
حشر گروهی را نام می برد تحت عنوان انساهم انفسهم گروه خودفراموش شده ها.انسانی که خودفراموشی دارد دچار خسارت و زیان است و این افراد مورد نفرت پروردگار قرار می گیرند و خداوند چنین افرادی را دوست ندارد.افراد خودفراموش در غفلت به سر می برندوی افزود افراد خودفراموش آنانی هستند که سالها در این دنیا زندگی می کنند و یاد خودشان نمی افتند و از خودشان یادی نمی کنند و در غفلت به سر می برند.وی تصریح کرد خودفراموشی سبب آن می شود که انسان تکلیفش را با خودش روشن نکند و زندگی ای داشته باشد که پروردگار عالم آن را پست تر از زندگی همه حیوانات می داند. آن کسی که تکلیف خودش را با خودش روشن نکند هر لحظه عمر در خسارت و زیان است.استاد انصاریان خاطرنشان کرد یاد کردن از خود یک نعمت ارزشمند و عظیم است که انسان را از مسیر انحراف و غفلت می رهاند. خداوند همه مؤمنین را از زمان نزول قرآن تا روز قیامت به این امر سفارش می کند که در زمره افراد خودفراموش نباشند.مفسر قرآن کریم پیرامون انسان هایی که در زندگی به یاد خود هستند اظهارداشت انسانی که خودفراموش نباشد و در یاد خدا غوطه ور باشد به کمال و سعادت دست پیدا می کند چرا که مسیر تعالی و کمالات توسط صد و چهارده کتاب الهی و صد و بیست و چهار هزار پیغمبر بیان شده است که همه این ها اصول ریشه حق و حقیقت است و آثار عظیمی در زندگی دارد. یادکردن از خود انسان را از حوزه حیوانیت خارج و وارد حوزه انسانیت می کنداستاد انصاریان ادامه داد یاد کردن از خود و خودبیداری آثار با ارزشی دارد و انسان را به سعادت رهنمون می سازد و از حوزه حیوانیت خارج و وارد حوزه انسانیت می کند اما خودفراموشی موجب می شود نتوانیم تکلیف خود را روشن کنیم و پیرو انبیا و امامان ع نباشیم و در صف بندگان قرار نگیریم.انسان برای خودبیداری به معلم هایی نیاز دارداین استاد حوزه علمیه بیان داشت برای اینکه انسان به خودبیداری و کمال برسد نیاز به معلم هایی دارد و باید معلم های خود را انتخاب کند بی شک معلم این راه وجود مقدس پروردگار است اگر به دعای جوشن کبیر نگاهی بیندازیم می بینیم که خداوند جمیع صفات کمال را در خود دارد.انبیای الهی و ائمه اطهار ع نیز معلم های انسان در رسیدن به تعالی و کمال هستنداستاد اخلاق حوزه ادامه داد در این مسیر انتخاب معلم خوب مؤمن شدن و شناخت نسبت به معلم ها می تواند ما را به کمال برساند همچنین یقین داشتن مرحله اول اتصال است بدون تردید انبیای الهی و ائمه اطهار ع معلم های انسان در رسیدن به تعالی و کمال هستند.یقین داشتن مرحله اول اتصال استوی بیان کرد انسان به واسطه ایمانش از خطرات زیادی در امان است ایمان کاری می کند که خداوند محب او شود موارد زیادی در زندگی وجود دارد که برای خودبیداری و به یاد خود بودن به انسان تلنگر می زند.استاد انصاریان اظهار داشت هر چه ایمان قوی تر باشد تلنگرها بیشتر او را بیدار می کند و انسان را به شناخت می رساند وقتی که افراد به یاد خود باشند همه الطاف او را در خود می بینند و تجلی گاه مهر رحمت لطف احسان و کرم خداوند می شوند.مفسر قرآن کریم تاکید کرد اگر در زندگی انتخاب خوبی نداشته باشیم گرفتار معلم هایی می شویم که خوی حیوانی
تجلی نور خدا درون مؤمن
حشر 2 تاویل آیه این است که با دست خودشان خانۀ انسانیت خود را خراب میکنند و چیزی از خودشان باقی نمیگذارند. این ظلم سنگینی است که انسان بنای خدا را خراب کند چراغ فطرت خدا را در مملکت وجودش خاموش کند عقلی را که خدا داده از کار طبیعی خودش بیاندازد. درون پاک برون پاکما در آیات قرآن مجید میخوانیم کسی که هدایت خدا را بپذیرد و خودش را به دست این فرهنگ و آن فرهنگ این مدرسه و آن مدرسه این مکتب شرقی و این مکتب غربی ندهد از نظر پروردگار عالم مؤمن است. مؤمن یعنی انسانی که درون درست سالم و مستقیم و برون صالح و شایستهای دارد. چقدر این انسان میارزد؟ این مرد یا این زن با یک چنین درون سالمی با یک چنین برون درستی چقدر میارزد؟ من در این زمینه دو سهتا روایت و دو سهتا آیه برایتان بخوانم.آیۀ ان الذین آمنوا مربوط به درون پاک درون سالم؛ و و عملوا الصالحات بقره 277 مربوط به برون پاک و برون سالم است. یک مقدار توضیح بدهم؛ یک مرد یا یک خانمی است که درونش از بخل حسد حرص کینه دوئیت ریا و غرور پاک است یعنی اخلاق او خوب است؛ قرآن میگوید درونش اخلاق بهیمی یعنی حیوانی
بررسی محاسن اخلاقی در قرآن
حیوانی از عقل ؛ عملی که محرک طالب کمال می باشد.3- ملکه گردانیدن نفس انسانی بواسطه ی ثبات برآنچه قوام آن باشد تا به کمالی که شایسته است برسد.2- ه- محاسبت و مراقبتقال الله تعالی " و ان تبدوا ما فی انفسکم او تخفوه یحاسبکم به الله "55 آنچه راکه در دل داری خواه آشکارش کنید یا پوشیـده اش داریــد خدا شما را بدان باز خواست خواهد کردقال الله تعالی " ان الذین اتقوا اذا مسهم طائف من الشیطان تذکروا فاذا هم مبصرون "56 کسانی که پرهیزگاری می کنند چون از شیطان و سوسه ای برسد خدا را یاد می کنند زیرا مردمی صاحب بصیرتند.محاسبه یعنی با کسی حساب کردن و مراقبه نگاهداشتن است . منظور ازمحاسبه این است که طاعتها و معصیتهای خود را با خود محاسبه کند و در هرشبانه روز وقتی را برای این کار قراردهد؛ اگر خود را تقصیر کار دانست در مقام سرزنش خود برآید و درغیراینصورت شکر خداوند را بجا آورد. منظور از مراقبت هم این است که همیشه متوجـه ظاهر و باطن خودباشد که معصیتی از او صادر نشود و واجبی هم ترک نشود.البته اینکه مقصر نباشد نمی تواند آنچنان صحیح باشد؛ زیرا طبق آیه و ان تعدوا نعمه الله لا تحصوها 57 همیشه انسان خطاکار اسـت.‹‹ مراقبه آدابی دارد اول ترک معاصی دوم اشتغال به طاعات بعد از واجبات سوم از حضور حق غافل نباشد و چهارم حزن دایمی››.‹‹ ... وقتی نفس اماره ی انســـان مطیع عقل او شود و دیگر امر به بدی نکند انسان فراغتی برای مراقبت و محاسبه پیدا می کنـد. قرآن کریم علاوه بر دستور مراقبت و محاسبت رعایت تقوا در این دو مرحله را نیز از ما می خواهد . چنانچه در سوره ی حشر … حیوانی و افکار مجازی. اما حواس ظاهری بواسطه ی دیدن صورتهایی که انسان بیننده به مشاهده آن رغبت دارد ویا شنیدن صوتهای مناسب و همچنین بوها و طعم هــا مشغول می شوند . حواس باطنی با تخیل صورتها و حالتهایی که خاطر انسان به آن توجه دارد یا توهم یا بغض و یا تعظیم شادی خاص یا حقیر کردن ضرر بخصوصی و یا با یادآوری حالات گذشته مشغول می شوند. افکار مجازی هم در امور غیرمهم یا علـــوم غیرنافع مشغول می باشد.خلوت عبارت است از ازاله ی جملگی این موانع پس کسی که قصد خلوت دارد باید موضعی اختیار کند که همـــی از محسوسات ظاهر و باطن اشتغال زا نداشته باشد.‹‹ البته خلوت که از مراحل سیر و سلوک است باید بخوبی تبیین شود تا این امر مثبت با انزوای مذموم اشتباه نشود. گاهی انسان به این خیال که در حال سیر و سلوک است از جامعه جدا می شود و از انجام فرایض و نوافل اجتماعی دور می ماند وتنها به عبادتهای فردی اعم از فرایض و نوافل می پردازد . این کار صحیح نیست زیرا قرآن کریم که خود را شفا می داند راه درمان را ارایه کرده است و به پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید " و لا تکن کصاحب الحوت اذ نادی و هو مکظوم لولا ان تدارکه نعمه من ربه لنبذ بالعرا و هو مذموم 65 مانند یونس نباش که از قوم خود جدا شد ومسؤولیت خود را ترک کرد" خلوت باید اینگونه باشد که درعین حال که با دیگران هستی و در کارهای روزمره شناوری ولی درکار باطل مردم شرکت نکنی و از یاد خدا غفلت نکنی. راز ممدوح بودن خلوت در این است که ما چند نوع ندا داریم که از راههای گوناگون به بشر ابلاغ می شود. این نداها عبارتند از الف – ندای خدا.ب – ندای فرشتگان.ج – ندای انبیا و اولیا.این نداها و نیز ندای فطرت از یکسو و ندای عقل از سوی دیگر نداهایی است که بطور مستقیم وغیر مستقیم به الله مرتبط است و همواره وجود دارد. اما گوشی می تواند مستمع این نداها باشد که درجای آرامی قرار گیرد تا هیاهویی در آن نباشد زیرا هنگام ازدحام و پیدایش امواج و اصوات گوناگون شنیدن ندای حق دشواراست ؛ مگر برای کسانی که صدای آشنا را خوب بفهمند. بنابراین معنای خلوت کردن برطرف کردن مزاحمتهاست که اگر برطرف شود فیض خدا یقینا ظهور وحضور دارد.›› 66پی نوشت ها 1- بقره 129 .2- انعام 82.3- یونس 9 .4- نسا136 .5- حجرات 14.6- حجرات 15.7- بقره 3.8- انفال 2.9- انفال 4 و انفال 74 .10- ابراهیم 27.11- انعام 162.12- بحارانوارج 67 ص 211.13- تفسیر موضوعی قران کریم مراحل اخلاق در قرآن ج 11 ص 243 آیت الله جوادی آملی مرکز نشر اسرا چاپ پنجم1384 .14- توبه 119.15- احزاب 23.16- التحقیق فی کلمات القرآن الکریم المحقق علامه مصطفوی مرکز نشر آثار علامه مصطفوی ج6ص260.17- قلم 41.18- جمعه 6 .19- نسا 87.20- بقره 31.21- حجرات 1522- احزاب 23.23- اسرا 80 .24- توبه 119.25- زمر 54.26- مراحل اخلاق ج 11 ص 251.27- ق 33 .28- غافر 13 .29- حج77.30- بینه 5.31- التحقیق ج 3ص 114 .32- کهف 110.33- نحل 52 .34- زمر آیه 3.35- مراحل اخلاق ج11 ص 254.36- بینه 5.37- نور31.38- شوری 25 .39- مراحل اخلاق ج 11 ص 153.40- نور 31 .41- تحریم 8.42- نسا 10.43- معراج السعاده ملااحمد نراقی انتشارات قائم آل محمد صلی الله علیه و آله چاپ چهارم 1386 ص 558.44- تحریم 8.45- نسا17 .46- توبه 117.47- مراحل اخلاق ج 11 ص 156.48- طه 131.49- معراج السعاده ص 371.50- مراحل اخلاق ج 11 ص 172.51- حدید 23.52- مراحل اخلاق ج 11ص 176.53- توبه 91.54- نازعات 40.55- بقره 284 .56- اعراف 201 .57- نحل 18 .58- حشر
خودشناسى و ارزش آن
حیوانی خویش را با هم به موازات هم مورد توجه قرار دهد و غرایز و شهوات را با معیارهای عقل و وجدان اخلاقی اندازهگیری کند و از افراط و تفریط بپرهیزد و برنامه زندگی را با موازین خلقت و سنن آفرینش منطبق سازد.اگر تمام مراحل معرفت را پشت سر گذاشت و موفق از این امتحان بیرون رفت به شناخت الهی نایل گشته و در طریق هدایت الله قرار میگیرد و اگر در طریق هدایت الله قرار گرفت مقرب درگاه او خواهد شد و چون مقرب درگاه او شد دیگر وسوسه شیطان در او اثر نخواهد گذاشت.همچنان که خداوند در قرآن میفرماید ان الذین اتقوا اذا مسهم طآئف من الشیطن تذکروا فاذا هم مبصرون 9 مسلما کسانی که نسبت به گناهان معاصی و آلودگیهای ظاهری وباطنی تقوا ورزیدهاند هرگاه وسوسههایی از سوی شیطان به آنان رسد خدا و قیامت را یاد کنند پس بیدرنگ بینا شوند و از دام وسوسههایش نجات یابند. طائف به معنی طواف کننده است گویا وسوسههای شیطانی هم چون طواف کنندهای پیرامون فکر و روح انسان پیوسته گردش میکنند تا راهی برای نفوذ بیابند اگر انسان در این هنگام به یاد خدا و عواقب شوم گناه بیفتد آنها را از خود دور ساخته و رهایی مییابد وگرنه سرانجام در برابر این وسوسهها تسلیم میگردد.اصولا هر کسی در هر مرحلهای از ایمان و در هر سن و سالی گه گاهی گرفتار وسوسههای شیطانی میگردد و گاه در خود احساس میکند که نیرو و محرک شدیدی در درون جانش آشکار شده است و او را به سوی گناه دعوت میکند که قرآن تنها راه نجات از آلودگی در چنین شرایطی را نخست فراهم ساختن سرمایه تقوی و سپس مراقبت و سرانجام توجه به خویشتن و پناه بردن به خدا یاد الطاف و نعمتهای او و مجازات دردناک خطارکاران است میداند.وسوسههای نفس و شیطان مانند میکربهای بیماریزا است که در همه وجود دارند ولی به دنبال بنیههای ضعیف و جسمهای ناتوان میگردند تا در آنجا نفوذ کنند اما آنها که جسمی سالم و نیرومند و قوی دارند این میکربها را از خود دفع میکنند.جمله فاذا هم مبصرون اشاره به این حقیقت است که وسوسههای شیطانی پرده بر دید باطنی انسان میافکند آن چنان که راه را از چاه و دوست را از دشمن و نیک را از بد نمیشناسند ولی یاد خدا به انسان بینایی و روشنایی میبخشد و قدرت شناخت واقعیتها را به او میدهد. شناختی که نتیجهاش نجات از چنگال وسوسههاست. 10 پی نوشت ها ______________________________ 1 - نهج البلاغه حکمت 149. 2 - غرر الحکم 232 حدیث 4641. 3 - غرر الحکم 233 حدیث 4664. 4 - حشر
هدايت تكوينى موجودات
حشر و همان نیم بسمل افتادست شفایی اصفهانی عقل و نبوت در هدایت انسانها داستان هدایت انسان هم که به وسیله عقل و فطرت و نبوت و امامت و کتاب انجام میگیرد از اعظم عجایب است.هیچ مدرسهای به اندازه اسلام از طریق قرآن مجید و روایات در جهت تعریف عقل و عظمت و ارزش این گوهر والا داد سخن نداده؛ ارزش انسان در پیشگاه حق و در حریم منطق به قدر استفاده او از عقل است. عقل واسطه دریافت حقایق و در صورت به کار گرفتنش علی رغم هوای نفس ضامن خیر دنیا و آخرت انسان است.البته این معنا در طول تاریخ ثابت شده که اگر عقل از نبوت و کتاب و امامت و هدایت و عنایت و رحمت حق کمک نگیرد قدرت فراهم آوردن تمام سعادت را برای انسان ندارد این است که بین انسانهایی که از طریق عقل با هدایت حق مرتبطند و آنان که به عقل تنها تکیه زدهاند فرق بسیار و تفاوت عظیم است.مدرسههایی که به عقل اکتفا کردهاند هرگز نتوانستهاند یک نمونه از مرد و زنی که در دامن نبوت و ولایت تربیت شدهاند تحویل تاریخ انسان و انسانیت دهند.این مسئله به تجربه ثابت شده که عقل بی نبوت همیشه اسیر هوا و هوس و غرایز و امیال حیوانی
آثار و فوايد ذكر خدا
حیوانی فرو رود و هدف آفرینش خود را به فراموشی بسپارد و در نتیجه از ذخیره لازم برای فردای قیامت غافل بماند. 14 و 15 و 16 از سوی دیگر فراموشی خدا همراه با فراموش کردن صفات پاک اوست که هستی مطلق و علم بیپایان و غنای بیانتهای از اوست و هر چه غیر اوست وابسته و نیازمند به ذات پاکش میباشد و همین امر سبب میشود که انسان خود را مستقل و غنی و بینیاز شمرد و بر نفس خود اعتماد کند با اینکه باید به پروردگارش اعتماد نموده و از او ترسان و به او امیدوار باشد. و اینها همه عامل اصلی فسق و فجور و بلکه این خودفراموشی بدین مصداق و خروج از طاعت خداست و لذا میگوید اولئک هم الفاسقون 17 2- همراهی شیطان و من یعش عن ذکر الرحمان نقیض له شیطانا فهو له قرین 18 و هر کس از یاد خدا رویگردان شود شیطانی برای او میگماریم تا همنشین او شود. 3- سختی در زندگی و من اعرض عن ذکری فان له معیشه ضنکا و نحشره یوم القیامه اعمی 19 و هر کس از یاد من رویگردان شود زندگی سخت و تنگ خواهد داشت و روز قیامت او را کور وارد محشر میکنم. 4- غفلت و اذکر ربک فی نفسک تضرعا و خیفه و دون الجهر من القول بالغدو و الاصال و لا تکن من الغافلین 20 پروردگارت را در دل خود از روی تضرع و خوف آهسته و آرام و صبحگاهان و شامگاهان یاد کن و از غافلین مباش. مراد از غفلت در آیه شریفه بیتوجهی است که در اثر دوری از ذکر الهی به انسان دست میدهد و مقصود از غفلت در بیشتر آیات غفلت غیر معذور و مذموم است. در تعالیم پیشوایان دین و در روایات ائمه طاهرین ع نیز از غفلت انسان نهی شده است از جمله قال الصادق ع ان کان الشیطان عدوا فالغفله لماذا و ان کان الموت حقا فالفرح لماذا 21 اگر شیطان دشمن شماست پس غفلت از حقایق و واقعیات برای چه و اگر مرگ حق است پس خوشحالی شما برای چیست؟ پا نوشتها 1- تفسیر المیزان ج 16 ص 328. 2- ر.ک فریده مصطفوی روش خودسازی ص 81. 3- سوره بقره آیه 152. 4- چهل حدیث حضرت امام ره حدیث 18 ص 287. 5- میزان الحکمه ص 421 ج 3. 6-سوره جمعه آیه 10. 7- سوره رعد آیه 28. 8- اعراف 201. 9- سوره منافقون آیه 9. 10- ر.ک تفسیر المیزان ج 19 ص 291. 11- تفیسر نمونه ج 24 ص 173. 12- همان ص 175. 13- سوره حشر
راه اصلاح مفاسد نفس - جلسه سوم
حشر مردم مؤمن و باکرامت را هشدار میدهد که مبادا دچار این گناه سنگین شوند. خداوند گروهی را که در این عالم جاهل به خود هستند محکوم میداند و از بندگانش میخواهد که مواظب باشند تا مانند آن گروه نشوند و لا تکونوا کالذین نسوا الله فانساهم انفسهم 1.و مانند کسانی مباشید که خدا را فراموش کردند پس خدا هم آنان را دچار خودفراموشی کرد .ای مردم مانند کسانی که خدا را از یاد بردند و با از یاد بردن خدا گرفتار گناه خودفراموشی شدند نباشید.خودفراموش شدهها انسانهایی هستند که قرآن مجید درباره آنان میفرماید آنان از حیات انسانی عاریاند و از دایره انسانیت که همراه با ارزشهای الهی است خارج شدهاند.معرفت به خود از واجبات است واجب اخلاقی شرعی انسانی فطری و عقلی ؛ زیرا اگر انسان خود را نشناسد و به خود معرفت پیدا نکند از همه فیوضات الهی و ربانی در دنیا و آخرت محروم میشود. چنین انسانی نمیتواند نعمتهای خدا را به جا مصرف کند. خداوند در قرآن میفرماید انسانی که به خود معرفت پیدا نکند و نعمتهای الهی را مصرف کند این نعمتها را به عذاب خدا تبدیل میکند تبدیل نعمت به عذاب الهی ان الذین یکتمون ما انزل الله من الکتاب و یشترون به ثمنا قلیلا اولئک ما یاکلون فی بطونهم الا النار و لا یکلمهم الله یوم القیامه و لا یزکیهم و لهم عذاب الیم * اولئک الذین اشتروا الضلاله بالهدی و العذاب بالمغفره فما اصبرهم علی النار 2.قطعا کسانی که آن چه را خدا از کتاب تورات و انجیل به عنوان حلال و حرام نازل کرده به سود خود از بیسوادان یهود و نصاری پنهان میکنند و در برابر این پنهان کاری بهای اندکی به دست میآورند جز آتش به شکمهای خود نمیریزند وخدا روز قیامت با آنان سخن نمیگوید و از گناهان و زشتیها پاکشان نمیکند و برای آنان عذابی دردناک است. اینانند که گمراهی را به جای هدایت وعذاب را به عوض آمرزش خریدهاند. شگفتا چه شکیبایند بر آتشاین نتیجه غفلت از خود است. وقتی انسان از خود از موقعیت خود و از ارزش خود آگاهی نداشته باشد نعمتهای الهی برای او به عذاب الهی تبدیل میشود. اولئک ما یاکلون فی بطونهم الا النار 3.آنان نمیخورند مگر آتش ؛ یعنی آنان هر چه در دنیا باشند هیچ نعمتی در وجودشان به ارزش تبدیل نمیشود و همه نعمتهای خدا را حرام میکنند و از بین میبرند. ما هیچ حیوانی
خواسته های پاکان- جلسه چهارم
حشر و واجب هم می داند فکر آخرت است آیه اش هم این است می فرماید یا ایها الذین آمنوا اتقوا الله و لتنظر نفس ما قدمت لغد . غد یعنی فردا. آیه می گوید بر هر یک نفر شما واجب است توجه کند که برای آخرتش چه توشه ای فراهم کرده توشه اش بهشت است یا جهنم. گفت من سر قبرستان نشسته بودم در حال و فکر خودم بودم داشتم قرآن می خواندم فاتحه می خواندم که یک مرتبه دیدم هفت هشت ده نفر یک مرده ای را دارند می آورند برای دفن کردن. ساکت هم هستند آرام هم هستند. من ندیدم شما ها هم ممکن است ندیده باشید اما در عربستان قدیم که خیلی رسم بوده. مرحوم محدث قمی می فرماید این ها که در تشییع جنازه بودند آرام و ساکت بودند رسیدند به آن محلی که باید مرده را از توی تابوت در بیاورند و دفن کنند توجه مرا جلب کرد. من خودم از امام شنیدم امام می فرمودند که آقا شیخ عباس می گفت وقتی که قبر آماده شد در تابوت را که باز کردند این مرده را درآوردند که وارد قبر کنند یک مرتبه من صدایی را شنیدم مانند صدای شتری که با آهن سرخ دارند داغش می کنند اما من یک بار در چند سفری که مشرف به حج شدم اول قربانگاه منا دیدم شتری را که پایش را بسته بودند و خوابانده بودند می خواستند نحرش کنند نگاه نکردم ولی می گویند وقتی می خوابانند سرش را بالا نگه می دارند یک نیزه ی خیلی تیز پرت می کنند که این گلو را با رگها در آن گودال پاره می کند. من فقط صدای ناله شتر را شنیدم دو سه روز آن شکل صدا در گوشم بود و راحت نبودم. حالا من نمی توانم اصلا تعریف کنم بگویم ناله ی جگر سوز بگویم ناله ی سنگ سوز نمی دانم چه شکل ناله ای بود دیگر هم من قربانگاه را ندیدم و فکر هم نمی کنم دیگر ببینم یعنی هنوز آن منظره مرا درد می دهد با این که یک کار عبادتی است که خدا فرموده گوسفند یا شتر قربانی کنید. ایشان می فرماید که من صدایی شبیه صدای شتر درحالی که دارند با آهن سرخ داغش می کنند یعنی پوست و گوشتش را دارند می سوزانند. پشت سرم را نگاه کردم دیدم نه شتری نیست پس این صدا چیست؟ حالا هنوز من توجه ندارم که یک مرتبه گوشه ی پرده را کنار زدند من دیدم این مرده ای که از توی تابوت درآوردند شبیه به یک حیوانی
ابراهيم
حیوانی محض است هیچ راهی به ساختن آخرت آباد و عیش جاودان ندارد و چون از دنیا بگذرد و وارد آخرت گردد کور باطن وارد میشود در حالی که از ساختمان و آبادی و زندگی پاک و دسترسی به نعمتهای همیشگی آخرت محروم خواهد بود.و من کان فی هذه اعمی فهو فی الآخره اعمی و اضل سبیلا بنابراین روشن باشد که هر کس حضرت حق را نشناخت اشیا و موجودات هستی را آنگونه که باید نخواهد شناخت و هنگامی که انسان بخاطر عدم شناخت خدا موجودات هستی و اشیا را به حقیقت نشناسد نمیتواند آن چنان که باید آنها را مورد استفاده قرار دهد و در راه درست و صحیح به کار گیرد به ناچار دنیائی چون حیوانات به ظاهر آباد و لذتبخش پیدا میکند و آخرتی صد در صد خراب و بدون نتیجه و سود نصیبش میگردد.در محل خود با دلایل و براهین ثابت شده که شناخت واقعی چیزی حاصل نمیشود مگر از راه دانستن سبب و علت آن چیز و کسی که مبد و علت موجودات را نشناسد یقینا جاهل به اشیا و موجودات است و از زمره هلاک شدگان در آخرت میباشد چون گفته شد که منزل آخرت وجودش ادراکی و به عبارت دیگر عناصر ساختمان آبادش حقاید حقه و اعمال صالحه و اخلاق حسنه است پس هلاک شونده در آخرت کسی است که حقایق را ندانسته و در نتیجه معرفت به حق تعالی نداشته است.خدا در قرآن مجید میفرماید ان الذین لا یرجون لقانا و رضوا بالحیاه الدنیا و اطمانوا بها و الذین هم عن آیاتنا غافلون.اولئک ماواهم النار بما کانوا یکسبون مسلما کسانی که دیدار قیامت ما و محاسبه شدن اعمالشان را امید ندارند و به زندگی دنیا خوشنودند و به آن آرامش یافتهاند و آنان که از دلایل و نشانههای ما که آیات تکوین و تشریع است بیخبرند جایگاهشان به کیفر غفلت و گناهانی که همواره مرتکب شدهاند دوزخ است.حضرت حق در این آیه شریفه جهل و نادانی به حق و آیات و نشانههای وجودی خود را اصل و ریشه دوزخی شدن و گرفتار آمدن به عذاب دردناک میداند و سبب این پیشآمد ناگوار و قیامت مصیبتبار و فردای دردناک این است که جانهای نادانان و نیت و هدف جاهلان پیوسته متوجه لذات و خوشیهای جسمانی و خواستهها و تمایلات شهوانی و اهداف مادی و ظاهری است زیرا جز این امور حسی چیز دیگری نمیدانند و از حقایق و معارف ملکوتی بیخبرند ولی عارف به حضرت حق و شناسای حقایق هستی و آشنای به واقعیات معنوی پیوسته توجهش به عالم قدس و وجه الله و به طور دائم خواستار مقام قرب و نزدیک شدن به حضرت دوست است و عاقبت هم عند الله محشور میشود و مع الله میماند و از رضایت الله و جنت الله تا ابد بهرهمند میگردد زیرا در معارف آمده هر کس هر چه را دوست دارد خداوند او را با آن محشور خواهد نمود.و نادان جاهل که غیر از امور باطل و بیپایه و فناشدنی و آرزوهای زودگذر نابود شدنی چیزی را دوست ندارد و تردیدی نیست که دنیا و خواهشها و شهوات زودگذر همان امورهای باطل و بیارزش و خیالیاند پس حشر
ضرورت تدبر و تعقل در قرآن
حیوانی در قبرستان ظهور کرد که شکل این حیوان را تا حالا ندیده است نه مثل گراز است نه مثل خرس است نه مثل سگ است نه مثل روباه است اصلا به شکل خاصی وحشتناک و سیاه است صدایی از این حیوان درآمد و گفت من به این شخص اینقدر بدهکارم و یادم رفته است که بنویسم. گفتم تو چه کسی هستی؟ گفت من پدرت هستم. گفتم این چه وضعی است؟ گفت هر کس با قرآن و اهلبیت علیهمالسلام نباشد وضع او در این طرف همین است که میبینی. دین اسلام دین آسانی-آرامش قلبی با ذکر خداونداین سفره یعنی القرآن مادبه الله به این خاطر برای مردم قرار داده شده است که مردم آسان نه اینکه فشاری به آنها بیاید در سوره مبارکه بقره میخوانید یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر سوره بقره آیه 185 دین من برای شما مشکلساز نیست؛ چون من سختی شما بندگانم را نمیخواهم و برایتان آسانی راحتی و آرامش میخواهم. عمل کردن به دین من سخت مشکل و طاقتفرسا نیست؛ تازه اگر عمل کنید آرامش هم به شما میدهد. نمیدهد؟ خدا اسم نماز را در قرآن مجید یکجا ذکر گذاشته است و اصلا خود نماز را ذکر میگوید. گاهی هم در قرآن مجید میگوید نماز بخوانید برای اینکه یاد من باشید؛ یعنی دلتان به من توجه داشته باشد و اقم الصلاه لذکری سوره طه آیه 14 . درست؟ آنوقت میفرماید الا بذکر الله تطمئن القلوب سوره رعد آیه 28 باطنتان را با ذکر من آرامش بدهید.-اثر مسائل الهی بر انسان متدینما یک شب که بیدار میشویم و میبینیم آفتاب زده است؛ ما که اهل نماز و متدین هستیم وقتی میبینیم آفتاب زده است انگار صد پتک در سرمان زدهاند چقدر کسل و ناراحت میشویم چرا؟ چون از این ذکر خدا عقب ماندهایم رنج ایجاد میکند؛ ولو اینکه ناخودآگاه باشد و آدم خوابش ببرد. گناه پای او نمینویسند؛ ولی وقتی بیدار میشود و میبیند آفتاب زده است واقعا رنج میکشد و ممکن است دو روز هم غصهدار باشد. معلوم میشود که نماز علاج غصه و ناراحتی درون و مشکل باطنی است. برای همین است که وقتی صبح به مسجد میآییم دو رکعت که بیشتر نیست سنگین که نیست و به قول خودش من در ارائه دینم آسانی شما را خواستهام این دو رکعت نماز را که میخوانیم انگار از یک دنیا بند نجات پیدا کردهایم و از نفسگیری درآمدهایم؛ اگر رویمان شود میخواهیم بعد از سلام نماز در مسجد داد بزنیم و بگوییم راحت شدم-استعانت از نماز در گرفتاریها و ناراحتی دروناین اثر مسائل الهی است؛ یک اسم خدا مؤمن است و مؤمن یکی از اسامی پروردگار است. این اسم در سوره حشر
English