وداع ماه رمضان ̶ بار خدایا ای آن که در برابر نعمتهایت پاداش نمی طلبی ̶ و ای آن که از دهش پشیمان نمی گردی ̶ ای آن که پاداش عمل بنده را نه در برابر … رمضان را از جمله ی وظایف و فرایض ویژه در میان سایر ماهها در میان همه ی ازمنه و روزگاران قرار داده ای و آن را بر همه ی اوقات سال برتری بخشیده ای به سبب آنکه در این ماه قرآن و نور را به جانب ما فرو فرستاده ای و ایمان را در این ماه دو چندان فرموده ای و روزه را در آن واجب ساختی و قیام برای عبادت را در آن ترغیب کردی و شب قدر را در آن تجلیل فرمودی همان شب قدری که خود از هزار ماه بهتر است ̶ و ما را بدان بر سایر امتها برتری دادی و ما را بر دیگر امتها فضیلت نهادی و از میان دیگر کیشها برگزیدی پس ما به فرمان تو روزش را روزه داشتیم و شب آن را به یاری تو به عبادت برخاستیم و با مبادرت به این صیام و قیام ما خود را در معرض رحمت تو قرار دادیم و بدینگونه آن را مایه ی وصول ثواب یافتن خویش گردانیدیم و تو به دادن آنچه مراد ماست قادری و به آنچه از فضل و احسانت خواسته شود دهشمندی و به هر کس که مرادش نزدیک شدن به تو باشد تو خود نزدیکی. ̶ و در میان ما این ماه در خور سپاس گزاری زیست و با ما مصاحبتی پسندیده و خوش داشت و بهترین سودهای مردم زمین را نصیب ما کرد و آنگاه که زمانش به سر رسید و مدتش منقضی شد و شمارش کامل گردید از ما جدا شد. ̶ اینک با او وداع … وداع نه غباری در دل داریم و نه ملالتی از روزه داشتنت در خاطر. ̶ بدرود تو را باد که پیش از آمدن تو مشتاق تو بودیم و قبل از رفتن تو دستخوش اندوهیم. ̶ بدرود تو را باد که چه بسیار بدیها که به یمن تو از ما دور شده و چه بسیار خوبیها که به سوی ما سرازیر شده. ̶ خداحافظ و سلام بر آن شب قدری که از هزار ماه بهتر است ̶ درود بر تو که تا دیروز که در میان ما بودی آزمند ماندنت بودیم و فردا باز مشتاق توییم ̶ بدرود تو را و آن فضیلتی که از آن محروم گردیده ایم و بر برکاتی که اینک از ما سلب شده است ̶ بار خدایا ما آشنایان این ماهیم که در آن به ما منزلت بخشیدی و ما را در انجام تکالیف آن توفیق دادی در حالی که مردمان شقی قدر آن را نشناختند و به علت شقاوت خود از فضلش بی بهره ماندند. ̶ تویی سرپرست ما که ما را برگزیدی و به شناخت آن توفیق دادی و به سنت آن راه نمودی تو بودی که ما را توفیق روزه و گزاردن نماز ارزانی داشتی هر چند که ما کوتاهی کردیم و به اندکی از بسیار آن مبادرت ورزیدیم. ̶ بار خدایا سپاس تو راست در حالی که به بدکرداری خود معترفیم و به زشتکاری خود اقرار می کنیم و از سر صدق از تو خواهان پوزشیم. ̶ پس در آنچه ما را از انجام آن کوتاه آمده ایم ما را پاداشی عنایت فرما که بر اثر آن خیری را که مرغوب ماست به دست آریم و آن اندوخته های گوناگونی را که مورد اشتیاق ماست در عوض بیابیم. عذر تقصیر ما را در ادای حق خود در پذیر و عمر ما را تا به ماه رمضان

وداع ماه رمضان در دعای قبل سخن از عبادت اطاعت و دوری از گناه در ماه رمضان بود در این دعا که سخن از وداع و خداحافظی با ماه رمضان است نکته های … رمضان . ― ماه رمضانی که آن را از میان همه ی ماهها اختصاص بخشیده ای الذی اختصصته من سائر الشهور . ― از بین تمام زمانها و روزگاران انتخاب فرموده ای و تخیرته من جمیع الازمنه و الدهور . ― آن را بر تمام اوقات سال به خاطر نزول قرآن و نور در آن برتری داده ای و آثرته علی کل اوقات السنه بما انزلت فیه من القرآن و النور . ― ایمان را در آن مضاعف فرموده ای و ضاعفت فیه من الایمان . ― روزه را در آن واجب و فرض شمرده و در قیام برای عبادت در این ماه تشویق نموده ای و فرضت فیه من الصیام و رغبت فیه من القیام . ― و شب قدری که در آن قرار دارد و از هزار ماه بهتر است تجلیل کرده بزرگ داشته ای و اجللت فیه من لیله القدر التی هی خیر من الف شهر . ― آنگاه ما را به خاطر این ماه بر سایر امتها مقدم داشته ای ثم آثرتنا به علی سائر الامم . ― و به خاطر فضل و ارزش این ماه ما را بر سایر ملتها برگزیده ای و اصطفیتنا بفضله دون اهل الملل . ― بنابراین ما طبق فرمانت روز آن را روزه داشتیم فصمنا بامرک نهاره . ― با کمک تو شبش را به عبادت برخاستیم و قمنا بعونک لیله . ― با روزه داشتن و عبادت در آن خود را در معرض رحمت قرار دادیم زیرا تو خود ما را در این ماه در معرض رحمتت قرار داده ای متعرضین بصیامه و قیامه لما عرضتنا له من رحمتک . ― و آن را وسیله ی رسیدن به ثواب و پاداش تو گردانیده ایم و تسببنا الیه من مثوبتک . ― و خوب می دانیم تو نسبت به آنچه در این ماه مورد تشویق به سویت قرار گرفته قادری و انت الملی بما رغب فیه الیک . ― و نسبت به آنچه از فضل و بخششت مورد درخواست قرار گیرد و جواد و بخشنده ای الجود بما سئلت من فضلک . ― و نسبت به کسی که برای تقرب به تو تلاش کند قریب و نزدیکی القریب الی من حاول قربک . ― باید اعلام کنیم این ماه در بین ما همچون مسافری نیک در مقامی ستودنی اقامه گزید و قد اقام فینا هذا الشهر مقام حمد . ― با ما به خوبی مصاحبت فرمود و صحبنا صحبه مبرور . ― برترین سودهای جهانیان را به ما ارزانی داشت و اربحنا افضل ارباح العالمین . ― سپس در پایان وقت ماموریتش و نهایت مدتش و وفای به ایامش از ما جدا شد ثم قد فارقنا عند تمام وقته و انقطاع مدته و وفا عدده . ― بنابراین ما با او وداع … وداع ما از سر خستگی باشد و نه ترک روزه از روی ملالت السلام علیک غیر مودع برما و لا متروک صیامه ساما . ― سلام بر تو ای ماهی که پیش از ورودش مطلوب و محبوب است و قبل از پایانش مایه ی حزن و اندوه السلام علیک من مطلوب قبل وقته و محزون علیه قبل فوته . ― سلام بر تو که بسیاری از بدیها به واسطه ی وجودت از ما برطرف شد و بسیاری از خیرات و خوبیها بر ما افاضه گردید السلام علیک کم من سو صرف بک عنا و کم من خیر افیض بک علینا . ― سلام بر تو و بر شب قدری که از هزار ماه بهتر و برتر است السلام علیک و علی لیله القدر التی هی خیر من الف شهر . ― سلام بر تو ای ماه که دیروز در دیدارت چه حریص بودیم و فردا برای دیدارت چقدر مشتاقیم السلام علیک ما کان احرصنا بالامس علیک و اشد شوقنا غدا الیک . ― سلام بر تو و سلام بر فضیلتت که از آن محروم گردیدیم و بر برکات ایام گذشته ات که از ما منقطع شد السلام علیک و علی فضلک الذی حرمناه و علی ماض من برکاتک سلبناه . ― در چهارمین فراز از این دعا به بخش دیگری از مسائل آن پرداخته عرض می کند بار خداوندا ما اهل این ماهیم که ما را به وسیله ی آن شرافت بخشیدی اللهم انا اهل هذا الشهر الذی شرفتنا به . ― با لطف و منتت بر انجام اعمال و آداب آن توفیق داده ای و وفقتنا بمنک له . ― و این درست در هنگامی است که شقاوتمندان نسبت به زمان آن جاهل و به خاطر شقاوتشان از فضیلت آن محروم گشتند حین جهل الاشقیا وقته و حرموا لشقائهم فضله . ― اما تو ای خداوند بزرگ ولی و سرپرست مائی که به معرفت و آشنائی با فضائل آن ما را برگزیدی انت ولی ما آثرتنا به من معرفته . ― ما را با سنن آدابش هدایت فرمودی و هدیتنا له من سنته . ― ما نیز با توفیق تو- با همه تقصیر- عهده دار صیام و قیام در آن گشتیم و قد تولینا بتوفیقک صیامه و قیامه علی تقصیر . ― و اندکی از وظائف بسیار آن را به انجام رساندیم و ادینا فیه قلیلا من کثیر . ― بار خداوندا بنابراین ستایش مخصوص تو است و این در حالی است که به بدکرداری خود اقرار و به تضییع اعمال اعتراف داریم اللهم فلک الحمد اقرارا بالاساه و اعترافا بالاضاعه . ― و برای تو در قلبهای ما پیمان پشیمانی و در زبان ما صداقت و راستی اعتذار برقرار است و لک من قلوبنا عقد الندم و من السنتنا صدق الاعتذار . ― بنابراین در برابر تضییع اعمال و تفریطی که در این ماه به ما رسیده اجر و مزدی عنایت کن فاجرنا علی ما اصابنا فیه من التفریط . ― اجر و مزدی که فضیلت مورد علاقه در این ماه را استدراک کنیم اجرا نستدرک به الفضل المرغوب فیه . ― و به جای آن از انواع ذخائری که بر آن تشویق شده عوض به دست آریم و نعتاض به من انواع الذخر المحروص علیه . ― عذر ما را در تقصیرمان نسبت به کوتاهی حق بندگیت بپذیر و اوجب لنا عذرک علی ما قصرنا فیه من حقک . ― عمر ما را به ماه رمضان

دعا وداع شهر رمضان ایحاات استقبال شهر رمضان اذا کان استقبال شهر رمضان للمومن فرصه للانفتاح علی الافاق الرحبه الالهیه فی امتداد المعانی الروحیه … التی یراد له ان یعیشها فی روحه و فی وجدانه فان وداع شهر رمضان قد یحمل له بعضا من الالم و اللوعه فی ما یفتقده من اجوا او یخسره من نتائج علی مستوی … هذا هو الجو الذی انطلق فیه الامام علی بن الحسین زین العابدین ع لیقف امام وداع شهر رمضان من خلال وعی الانسان لموقعه من ربه و موقع ربه منه فی الطافه

فی وداع شهر رمضان 1 اللهم یا من لا یرغب فی الجزا 2 و یا من لا یندم علی العطا 3 و یا من لا یکافی عبده علی السوا . 4 منتک ابتدا و عفوک تفضل و عقوبتک … رمضان الذی اختصصته من سائر الشهور و تخیرته من جمیع الازمنه و الدهور و آثرته علی کل اوقات السنه بما انزلت فیه من القرآن و النور و ضاعفت فیه من الایمان و فرضت فیه من الصیام و رغبت فیه من القیام و اجللت فیه من لیله القدر التی هی خیر من الف شهر . 21 ثم آثرتنا به علی سائر الامم و اصطفیتنا بفضله دون اهل الملل فصمنا بامرک نهاره و قمنا بعونک لیله متعرضین بصیامه و قیامه لما عرضتنا له من رحمتک و تسببنا الیه من مثوبتک و انت الملی بما رغب فیه الیک الجواد بما سئلت من فضلک القریب الی من حاول قربک . 22 و قد اقام فینا هذا الشهر مقام حمد و صحبنا صحبه مبرور و اربحنا افضل ارباح العالمین ثم قد فارقنا عند تمام وقته و انقطاع مدته و وفا عدده . 23 فنحن مودعوه وداع … رمضان بفضائله و اعماله صفوه الشهور و افضل الاوقات و ضاعفت فیه من الایمان المراد بمضاعفه الایمان قوته و رجحانه. و ما من شک ان الصبر علی الصیام یدل علی صدق العقیده و رسوخها و فرضت فیه الصیام... واضح و تقدم فی الدعا 44 ثم آثرتنا اکرمتنا به و فضلتنا علی سائر الامم و تسال کان الصیام قبل الاسلام بنص الایه 183 من البقره کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم و علیه فلا ایثار و اختیار؟. الجواب المراد بالایثار ظرف الصوم لا الصوم بالذات. فصمنا بامرک نهاره وقمنا بعونک لیله متعرضین بصیامه و قیامه لما عرضتنا له من رحمتک و تسببنا الیه من مثوبتک. و انت الملی بما رغب فیه الیک الجواد بما سئلت من فضلک القریب الی من حاول قربک. و قد اقام فینا هذا الشهر مقام حمد و صحبنا صحبه مبرور و اربحنا افضل ارباح العالمین ثم قد فارقنا عند تمام وقته و انقطاع مدته و وفا عدده. فنحن مودعوه وداع

از دعاهای امام علیهالسلام است دربارهی وداع ماه رمضان • خدایاای که در عوض احسان پاداش نخواهی. • و هرگز از بخشش و دهش پشیمان نباشی. • ای که به … رمضان را از تکالیف ممتاز و از واجبات ویژه قرار دادی و آن ماهی است که در میان ماهها ویژگی دیگری بخشیدهای و از تمامی اوقات و زمانها آن را برگزیدهای و بر همه ایام سال برترش ساختهای زیرا که در آن قرآن و نور فروفرستادی و بر ایمان مردم درش چند برابر افزودی و روزهداری را در آن واجب کردی و خواهان برپای داشتن عبادتت شدی و شب قدرش را که برتر از هزار ماه است گرامی داشتی. • سپس با عبادت این ماه ما را بر دیگر امتها برتری بخشیدی و به فضل و کرمت تنها ما را از میان اقوام برای این ماه برگزیدی پس ما به فرمانت روزهایش را روزه گرفتیم و به یاریات شبهایش به عبادت برخاستیم و با روزه و نمازش به دنبال رحمتت که برایمان منظور داشتهای بودیم و آن را وسیلهای برای کسب پاداشت ساختیم خدای من تو به دادن آنچه از آستانت تمنا شود توانایی و آنچه از گنج کرمت تقاضا شود بخشایندهای و به آن که تقربت جوید همی نزدیکی. • خدایا این ماه در میان ما بس ستودنی زیست و با ما به نیکویی بسیار همرهی کرد و ما را به گران بهاترین سود جهانیان بهرهمند نمود سپس با پایان یافتن و به سر آمدن زمانش و برچیده شدن بساط ایامش از ما جدا شد. • و ما او را بدرود میگوییم بسان بدرود کسی که فراقش بر ما بس گران است و هجرانش مایه وحشت اندوه بیکران است؛ مانند وداع … وداع با تو نه از سر انزجار است و ترک روزهات نه از روی ملال. • بدرود ای که پیش از آمدنت دل در آرزویت بستیم و اینک در اندوه فراقت نشستیم. • بدرود که چه بسیار بدیها که به برکت تو از ما دور شد و چه بیشمار خوبیها که به واسطه تو بر ما ارزانی شد. • بدرود تو را و شب قدر را که از هزار ماه برتر است. • بدرود ای که دیروز چقدر به تو دل بسته بودیم و فردا چقدر در آرزویت نشینیم. • بدرود تو را و فضیلت را که از آن محروم گشتیم و آن نعمتهایت که دیگر تمام شد و ما به سادگی از کنارشان گذشتیم. • بار خدایا ما اهل این ماهیم که بدان شرافتمان بخشیدی و به فضلت ما را در آن توفیق درک آن دادی آن گاه که تیرهبختان قدرش ندانستند و از فضیلتش با شقاوتشان محروم شدند. • خدایا این تویی که معرفت این ماه را به عهده گرفتی و ما را برایش برگزیدی و به آیین آن هدایت نمودی. ما به یاری تو به روزهاش و عبادتش برخاستیم با آن که به کوتاهی در آن اقرار داریم و اندکی از بسیار به جا آوردیم. • بار خدایا ستایش تنها تو را سزد اینک اقرار به بدکرداری و اعتراف به کاهلی خویش داریم و تنها به درگه تو از کردهمان پشیمانی آریم و پوزش راستینی بر زبان رانیم پس تو خود به جای کاهلیمان در این ماه اجری عطایمان نما تا فضیلت گرانبهای این ماه را کاملا دریابیم انواع گنجهایی که آرزویش را داریم پاداش گیریم. • خدایم عذر ما را بر کوتاهی در ادای حقت در این ماه جامه قبول بپوشان و عمری که در پیش روی داریم به ماه رمضان

دعای 45 صحیفه­ی سجادیه دعای وداع با ماه رمضان. … با فرازهایی از این تعابیر زیبا و ژرف رمضان را وداع می­گوییم بار خدایا تو ما را به دین برگزیده و آیین مورد رضایت و راه سهل و آسان خود هدایت نمودی … زیباترین تعابیر در وداع با رمضان سخنان و تعابیر حضرت سیدالساجدین امام زین­العابدین7 است.

وداع ماه مبارک رمضان دعای آن حضرت علیه السلام است در وداع ماه رمضان • ای خدایی که در برابر نعمت هایت بها نمی خواهی • ای آنکه از بخششت پشیمان … رمضان ما را بر دیگر امت ها برگزیدی و در میان همه ی ملت ها و کیش ها ما را بدان فضلت دادی پس ما به فرمانت روزش را روزه داشتیم و به یاریت شبش را به نماز و طاعت بپا خاستیم و با این روزه و نماز به استقبال رحمتت که ارزانیمان داشته بودی رفتیم و از این طریق نیل به ثوابت را آرزو کردیم تویی که هر چه را از تو بخواهند از آن سرشاری و به اعطای آنچه از احسانت طلبند توانایی و به تقرب جویانت نزدیکی. • بار خدایا این ماه در میان ما ستوده غنود ما را همراه و همنشین خوبی بود و به گرانبهاترین سودهای جهانیان ما را سودمند نمود اما آن گاه که زمانش به پایان رسید و شمار روزهایش به آخر کشید رخت از میان ما برچید. • و ما اکنون با او بدرود می گوییم بدرود کسی که فراقش بر ما گرانبار است و رفتنش برای ما غمبار و دوری اش بر ما وحشتبار. • عزیزی او را بر ما پیمانی است که باید نگه داریم حرمتی است که باید پاس بداریم و حقی است که باید ادا کنیم • پس اکنون می گوییم بدرود ای بزرگنترین ماه خدا و ای عید دوستان خدا. • بدرود ای بهترین زمانها که همراه ما بودی و ای بهترین ماه در همه روزها و ساعت ها. • بدرود ای ماه دست یافتن به آرزوها و ای ماه سرشار از اعمال شایسته ی بندگان خدا. • بدرود ای ماهی که چون باشی برای ما ارجمندی و چون بروی برای ما اندوه آفرینی و دوریت درد آفرین است برای امیدها و آرزوها. • بدرود ای همدم و مونسی که چون شادی آفرینی و رفتنت وحشتبار است و تالم افزا. • بدرود ای همسایه ای که تا در کنار ما بودی دلهایمان را نرمی و وفروتنی بود و گناهان را کاهش ها وکاستی ها. • بدرود ای یاوری که بر شیطان یاریمان دادی و ما را راه نمودی به نیکی ها. • بدرود که آزاد شدگان خدا در تو بسیارند و چه نیک بخت است آنکه نگه داشت احترامت را. • بدرود که بسا گناهان را از ما زدودی و پوشاندی بسیار عیب ها و زشتی ها. • بدرود که بر گناهکاران بس دراز نمودی و مؤمنان را هیبت افکندی در دلها. • بدرود ای ماهی که ارزشمندترین ماه روزگاران بودی. • بدرود ای ماهی که برای همه امن و سلامت بودی. • بدرود که نه در مصاحبتت ناپسندی بود نه در معاشرتت ناخوشایندی. • بدرود که با برکات بر ما در آمدی و ما را از گناهان شستشو دادی. • بدرود که وداع

دعای آن حضرت است در وداع ماه رمضان. ̶ ای خداوندی که در برابر نعمتهایی که بندگانت را ارزانی می داری به پاداشت رغبتی نیست. ̶ … ای خداوند ماه رمضان در میان ما بس ستوده زیست و ما را مصاحب و یاری نیکو بود و گرانبهاترین سودهای مردم جهان را به ما ارزانی داشت. اما چون زمانش به سر رسید و مدتش و شمار روزهایش پایان گرفت آهنگ رحیل کرد. ̶ ای خداوند اینک با او وداع … وداع از تو نه غباری به دل داریم و نه از روزه ات ملالتی در خاطر. ̶ بدرود که هنوز فرانرسیده از آمدنت شادمان بودیم و هنوز رخت بر نبسته از رفتنت اندوهناک. ̶ بدرود که چه بدیها که با آمدنت از ما دور شد و چه خیرات که ما را نصیب آمد. ̶ بدرود تو را و آن شب قدر تو را که از هزار ماه بهتر است. ̶ بدرود که دیروز که در میان ما بودی آزمند ماندنت بودیم و فردا که از میان ما خواهی رفت آتش اشتیاق در دل ما شعله خواهد کشید. ̶ بدرود تو را و آن فضل و کرام تو را که اینک از آن محروم مانده ایم. و بر آن برکات که پیش از این ما را داده بودی و اینک از کفش داده ایم. ̶ بار خدایا ما آشنای این ماهیم ماهی که ما را بدان شرف و منزلت دادی و به برکت نعمت و احسان خویش روزه داشتنش را توفیق دادی در حالی که مردمان شقی قدرش را نشناختند و شوربختی خویش را از فضیلتش محروم ماندند. ̶ ای خداوند تو بودی که ما را برگزیدی و به شناخت این ماه توفیق عنایت کردی و به سنت آن راه نمودی. تو بودی که ما را توفیق روزه داشتن و نمازگزاردن ارزانی داشتی هر چند ما قصور ورزیدیم و اندکی از بسیار به جای آوردیم. ̶ بار خدایا حمد تو راست در حالی که به بدکرداری خویش اقرار می کنیم و به تبهکاری خویش معترفیم. برای رضای توست اگر در این اعماق دلمان پشیمان شده ایم و از سر صدق از تو پوزش می طلبیم. پس در برابر قصوری که دراین ماه در طاعت تو ورزیده ایم ما را پاداشی ده که به یاری آن بر فضیلت مرغوب دست یابیم و آن اندوخته های گوناگون را که به آن مشتاق شده ایم بستانیم. ̶ عذر تقصیر ما را در ادای حق خود بپذیر و عمر ما را تا رمضان

و از دعاهای آن حضرت علیه السلام است در وداع ماه مبارک رمضان ― ای خداوند ای که بر عطا عوض نمی طلبی. ― و از بخشش پشیمان نمی شوی. ― و با بنده ی

و کان من دعائه علیه السلام فی وداع شهر رمضان دعای چهل و پنجم که در روز آخر ماه مبارک رمضان باید خواند- نه در جمعه ی آخر- در خیر باد گفتن ماه … رمضان بوده باشد- و بزرگ گردانیدی در او از شب قدر آنچنان شبی که بهتر است از هزار ماه. یعنی عبادتی که در این شب عابد به جای می آورد مکافی عبادت هزار ماه است. ثم آثرتنا به علی سائر الامم و اصطفیتنا بفضله دون اهل الملل . یعنی پس تفضیل و زیادتی دادی ما را به سبب این ماه بر باقی امتان دیگر و برگزیدی ما را به فضل این ماه نه اهل ملتهای دیگر. فصمنا بامرک نهاره و قمنا بعونک لیله متعرضین بصیامه و قیامه لما عرضتنا له من رحمتک و تسببنا الیه من مثوبتک . پس روزه داشتیم به فرمان تو در روزهای آن و برخاستیم به نماز به مددکاری تو در شبهای آن در حالتی که خود را در عرضه ی صیام و قیام آن درآوردیم از برای آن چیزی که تو در معرض آن درآورده بودی ما را که آن چیز رحمت تو است و سبب و وسیله ساخته بودی از برای ما به سوی آن چیز از ثواب و پاداش تو. و انت الملی بما رغب فیه الیک . الملی الغنی المقتدر. قاله المطرزی فی المغرب. و رغبت فی الشی اذا اردته. و لفظه الیک بمعنی عندک و فی المعنی حال. یعنی تو توانایی به آنچه خواسته شده در حالتی که آن خواسته شده حاصل است نزد تو. یا منته الیک. یعنی تو توانایی به آنچه خواسته شده در حالتی که منتهی می شود به سوی تو. الجواد بما سئلت من فضلک . ای انت الجواد. فیکون خبرا آخر. یعنی و تو بخشنده ای به آنچه سوال کرده شده ای از فضل خود. القریب الی من حاول قربک . ای انت القریب. یعنی تو نزدیکی به سوی آن کسی که اراده نماید قرب و نزدیکی به جناب تو. و قد اقام فینا هذا الشهر مقام حمد و صحبنا صحبه مبرور و اربحنا افضل ارباح العالمین . قوله علیه السلام ارباح مفتوح الحا المهمله فی النسخ العتیقه المقروه علی الشیخ الشهید اعلی الله مقامه. و هو جمع ربح و صوابه الکسر بالاضافه. و جعله بدلا من افضل تعسف بین. یعنی و به تحقیق که مقام کرده در میان ما این ماه مقامی پسندیده و مصاحبت نمود ما را مصاحبتی نیکو و سودمند کرد ما را به فاضلترین و بهترین سودها که عالمیان کنند. ثم قد فارقنا عند تمام وقته و انقطاع مدته و وفا عدده. یعنی پس به تحقیق که جدا شد از ما نزد تمامت وقت او و به نهایت رسیدن مدت او و تمام شدن عدد او. فنحن مودعوه و داع من عز فراقه علینا . عز فراقه علینا ای اشتد و عظم. و عز علی ان افعل کذا ای حق و اشتد. و قد اعززت بما اصابک ای عظم علی. قاله الجوهری فی الصحاح. پس ما وداع … وداع کرده نشده ای از روی دلتنگی و دست بازداشته نشده روزه ی او را از روی ملالت. السلام علیک من مطلوب قبل وقته و محزون علیه قبل فوته . سلام بر تو باد از مطلوبی که طلب کرده می شوی پیش از وقت خود و اندوه خورده می شود پیش از فوت و گذشتن او. السلام علیک کم من سو صرف بک عنا و کم من خیر افیض بک علینا . سلام بر تو باد بسا از بدیها که صرف کرده شد و برگردانیده شد از ما به برکت تو و بسا از خیری که فایض شد بر ما به سبب تو. السلام علیک و علی لیله القدر التی هی خیر من الف شهر . سلام بر تو باد و بر شب قدری که آن شب بهتر است از هزار ماه. السلام علیک ما کان احرصنا بالامس علیک و اشد شوقنا غدا الیک . لفظه ما تعجبیه. و الامس و الغد کنایتان عن الزمان السابق و اللاحق. یعنی سلام بر تو باد چه حریص بودیم دیروز- یعنی پیش از آمدن تو- به تو و چه سخت باشد شوق ما به تو فردا- یعنی بعد از رفتن تو. السلام علیک و علی فضلک الذی حرمناه و علی ماض من برکاتک سلبناه . سلام بر تو باد و بر فضل تو آنچنان فضلی که محروم گشتیم از او- به رفتن تو - و بر آنچه گذشته از برکات تو که ربوده شد از ما. اللهم انا اهل هذا الشهر الذی شرفتنا به و وفقتنا بمنک له حین جهل الاشقیا وقته و حرموا لشقائهم فضله . یعنی بار خدایا به درستی که ما اهل این ماهیم که تشریف داده ای ما را به سبب او و توفیق داده ای ما را به نعمت خود از برای او- که قیام نماییم به وظایف طاعات از صیام و قیام و غیر آن- در حینی که ندانستند بدبختان وقت آن را و محروم شدند به سبب بدبختی خود از فضل آن- که توفیق طاعت نیافتند در او. انت ولی ما آثرتنا به من معرفته . قوله علیه السلام انت ولی ای انت مالک ما آثرتنا. یعنی تو صاحب امر مایی که تفضیل دادی ما را به آن از معرفت و شناسایی این ماه. و هدیتنا له من سنته . السنه السیره و الطریقه. یعنی و راه نمودی ما را از برای او از طریقه و آداب او. و قد تولینا بتوفیقک صیامه و قیامه علی تقصیر و ادینا فیه قلیلا من کثیر . و به تحقیق که ما متولی شدیم و به جا آوردیم به توفیق تو روزه داشتن او را و شب برخاستن آن را با تقصیر- نه از روی کمال- و به جای آوردیم در این ماه از آداب و وظایف آن اندکی از بسیار. اللهم فلک الحمد اقرارا بالاساه و اعترافا بالاضاعه . بار خدایا مر توراست سپاس در حالتی که اقرار کننده ایم به بدکاری و اعتراف کننده ایم به ضایع ساختن و از بهره انداختن حقوق این ماه. و لک من قلوبنا عقد الندم و من السنتنا صدق الاعتذار . قد عقد عقدا ای عهد عهدا. قاله الزمخشری فی اساس البلاغه. و قال ابن الاثیر فی نهایته فی حدیث الدعا لک من قلوبنا عقده الندم . یرید عقد العزم علی الندم و هو تحقیق التوبه. یعنی و مر توراست از دلهای ما عهد و پیمان و عزم بر پشیمانی از گناهان و از زبانهای ما عذر خواستن صادق از مافات. فاجرنا علی ما اصابنا فیه من التفریط اجرا نستدرک به الفضل المرغوب فیه . قوله علیه السلام فاجرنا ای اعطنا الاجر و الثواب. و نستدرک علی صیغه المتکلم مع الغیر المعلوم و علی صیغه المغایب المجهول کلاهما مرویان فی هذا المقام. یعنی ببخش ما را از اجر و ثواب بر آنچه رسیده ما را در این ماه از تقصیر در طاعات اجری که بازیافت کرده شود- یا بازیافت کنیم ما- به آن فضلی را که مرغوب فیه باشد- یعنی خواسته شده باشد. و نعتاض به من انواع الذخر المخروص علیه . نعتاض علی صیغه المضارع للمتکلم مع الغیر افتعال من العوض. و المخروص - بالخا المعجمه و الصاد المهمله- من الخرص بمعنی الحزر و التخمین تنبیها علی ان ما نومله من الذخر المعتاض به انما هو علی سبیل تقدیر و تخمین کما هو شاکله الموملین و الاملین لا من جهه استحقاق و استیجاب منا یوجب ذلک. و فی نسخه الشهید قدس سره المحروض علیه - بالحا المهمله و الضاد المعجمه. و فی نسخه من الاصل و نسخه الشیخ الکفعمی المحروص علیه - بالمهملتین. یعنی و عوض یابیم به آن از انواع ذخیره ها که از روی خرص و تخمین باشد- یا از روی حرص و شدت آرزو بوده باشد بر آن ذخیره. و اوجب لنا عذرک علی ما قصرنا فیه من حقک . و واجب گردان از برای ما عذر خواستن ما تو را بر آنچه تقصیر کرده ایم در این ماه از حق تو. و ابلغ باعمارنا ما بین ایدینا من شهر رمضان

و کان من دعائه علیه السلام فی وداع شهر رمضان وداع به کسر واو نه به فتح مصدر وادع از باب مفاعله است و به فتح مصدر ودع از باب تفعیل است و این تودیع … نشود مگر در امر محبوب و مرغوب وداع شهر رمضان المبارک در شب آخر او مستحب است اگر معلوم باشد و الا در دو شب چنانچه روایت حمیری است سئوال می نماید … تنبیه شاهد بر مقال آن است که شهر رمضان دارای چنان صفات است که به او وداع شده است دو خطبه ی مرویه ی از حضرت سید انبیا و سید اوصیا علیهما و علی

و کان من دعائه علیه السلام فی وداع شهر رمضان اللهم یا من لا یرغب فی الجزا فانه سبحانه لا یعطی احدا شیئا لیجزیه بعد ذلک اذ هو غنی عن کل شی و یا … رمضان نافع للانسان و لذا فهو قائم فی مقام الحمد و صحبنا هذا الشهر صحبه مبرور مفعول من بره اذا احسن الیه فقد احسن الله الی الشهر حیث جعله محل عبادته و طاعته فهو مبرور یصحب الانسان لا ممقوت مکروه و اربحنا الشهر ای اعطانا الربح افضل ارباح العالمین فان الثواب من افضل الارباح ثم قد فارقنا الشهر عند تمام وقته ای انقضا شهر الصیام و انقطاع مدته التی هی ثلاثون یوما و وفا ای تمام عدده ای عدد ایامه فنحن مودعوه ای نودعه وداع

نیایش در وداع ماه مبارک رمضان ― خدایا ای کسی که در برابر احسان به خلق مزد نمی خواهی ― و ای کسی که از بخشش پشیمان نمی شوی ― و ای کسی که مزد بنده … رمضان که آن را از همه ی ماه ها اختصاص بخشیده ای و از همه ی زمانها و روزگارها برگزیده ای و بر همه ی اوقات سال برتری داده ای به سبب قرآن و نوری که در آن فروفرستاده ای و به سبب آنکه ایمان را در آن ماه مضاعف ساخته ای و روزه را در آن ماه واجب کرده ای و بپا خاستن برای عبادت را در آن ترغیب فرموده ای و شب قدر را- که خود از هزار ماه بهتر است- در آن ماه تجلیل نموده ای ― و آنگاه ما را به سبب آن بر سایر امتها تفضیل داده ای و به فضیلت آن بجای اهل ادیان برگزیده ای. از این رو روزش را- به فرمان تو- روزه داشتیم. و شبش را- به یاری تو- به عبادت برخاستیم. در حالی که به وسیله ی صیام و قیامش خود را در معرض آن رحمتی که ما را بر آن عرضه کرده ای درآوردیم و آن را وسیله ی ثواب تو قرار دادیم. و تو به عطای خواسته ها قادری و به آنچه از فضل و احسانت مسئلت شود بخشنده ای و به هر کس که آهنگ قرب تو کند نزدیکی. ― و این ماه در میان ما ستوده زیست و با ما پسندیده مصاحبت کرد و بهترین سودهای جهانیان را بهره ی ما ساخت و آنگاه به هنگام پایان یافتن وقت و سرآمدن مدت و کامل شدن شماره اش از ما جدا شد. ― پس ما آن را بمانند کسی وداع … وداع با تو از روی خستگی و ترک روزه ات از سر ملالت نیست. ― سلام بر تو که پیش از آمدن در آرزوی تو بودیم و پیش از رفتن از اندیشه ی فراقت محزونیم. ― سلام بر تو چه بسا بدیها که به یمن تو از جانب ما گشته و چه خوبیها که به برکت تو بر ما روان شده ― سلام بر تو و بر شب قدری که از هزار ماه بهتر است. ― سلام بر تو دیروز چه سخت به تو دل بسته بودیم و فردا چه بسیار به تو مشتاق خواهیم بود ― سلام بر تو و بر فضیلتت که از آن محروم شدیم و بر برکات گذشته ات که از ما ربوده شد. ― خدایا ما اهل این ماهیم که ما را به آن تشریف بخشیدی و ما را برای حقشناسی آن توفیق دادی در آن زمان که بدبختان قیمت وقتش را نشناختند و به علت بدبختی خود از فضل آن محروم ماندند. ― و تویی سرپرست ما در شناختن فضیلتش که ما را برای آن برگزیدی و وظایفش که ما را به آن رهبری کردی. و ما- با اعتراف به تقصیر- به توفیق تو صیام و قیامش را عهده دار شدیم و اندکی از بسیار را بجا آوردیم. ― خدایا پس از سر اعتراف به بدکرداری و به آیین اقرار بر سهل انگاری حمد تو می گوییم و پشیمانی قطعی دلها و عذر صادقانه ی زبانهامان را به تو اختصاص می دهیم پس ما را به تقصیری که به ما اصابت کرده اجری عطا کن که به نیروی آن خیری را که دلخواه ماست دریابیم و اندوخته هایی را که مورد علاقه ی شدید ما است به عوض بستانیم. ― و عذر ما را در تقصیر از پرداخت حق خودت بپذیر و آینده ی عمر ما را به ماه رمضان

رمضان الذی اختصصته من سائر الشهور و تخیرته من جمیع الازمنه و الدهور و اثرته علی کل اوقات السنه بما انزلت فیه من القرآن و النور و ضاعفت فیه من الایمان و فرضت فیه من الصیام و رغبت فیه من القیام و اجللت فیه من لیله القدر التی هی خیر من الف شهر . ثم اثرتنا به علی سائر الامم و اصطفیتنا بفضله دون اهل الملل فصمنا بامرک نهاره و قمنا بعونک لیله متعرضین بصیامه و قیامه لما عرضتنا له من رحمتک و تسببنا الیه من مثوبتک و انت الملئ بما رغب فیه الیک الجواد بما سئلت من فضلک القریب الی من حاول قربک . و قد اقام فینا هذا الشهر مقام حمد و صحبنا صحبه مبرور و اربحنا افضل ارباح العالمین ثم قد فارقنا عند تمام وقته و انقطاع مدته و وفا عدده . فنحن مودعوه وداع … رمضان از خصایص پیروان دین اسلام است چنان که در شرح جمله سوم از دعای چهل و چهارم به آن اشاره شد پس به فرمان تو روزش را روزه داشتیم و به یاری تو شبش را برای بندگی برخاستیم در حالی که به روزه داشتن و برخاستن آن خود را برای رحمتت که ما را بر آن خواسته ای درآوردیم و آن را وسیله پاداش تو گردانیدیم و تو به آنچه از درگاهت خواسته شود توانایی به آنچه از فضل و احسانت درخواست گردد بخشنده ای به کسی که قصد تقرب به رحمت تو کند نزدیکی 23 و این ماه در میان ما پسندیده زیست نمود و با ما مصاحب و یار نیکو بود چون در آن ثواب و پاداش و برکات و نیکیها و وسایل رحمت و آمرزش بسیار بود و به بهترین سودهای جهانیان ما را سودمند نمود سپس هنگام پایان یافتن وقتش و به سر رسیدن زمانش و تمام شدن شماره اش روزهایش از ما جدا شد 24 از این رو ما آن را وداع … وداع و بدرود با او از روی دلتنگی باشد و نه آن که روزه آن ترک شده از جهت به ستوه آمدن است 39 درود بر تو که پیش از آمدنش از جهت دوست داشتن آن خواسته شده بود و پیش از رفتنش از جهت فراق و جداییش بر آن اندوهناکیم 40 درود بر تو چه بسیار بدی که به سبب تو از ما بازگردیده و چه بسیار خیر و نیکی که به وسیله تو بر ما روان گشته 41 درود بر تو و بر شب قدر که بهتر از هزار ماه است 42 درود بر تو دیروز روزهای گذشته چه بسیار بر تو حریص و آزمند بودیم و فردا چه بسیار به سوی تو شوق داشته از دل آرزومندیم 43 درود بر تو و بر فضل و برتریت که به گذشتن تو از آن محروم و بازداشته شدیم و بر برکات و نیکیهای گذشته ات که ناچار از آن ربوده شدیم 44 بار خدایا ما اهل این ماه هستیم به آن اختصاص داده شده ایم که به وسیله آن ما را مقام و منزلت ارجمند دادی و ما را برای عبادت و بندگی در آن به وسیله احسان و نیکیت توفیق عطا نمودی هنگامی که بدبختان وقت آمدن و رفتن آن را نشناختند از آنچه در آن واجب شده دوری گزیدند و آن موجب بدبختیشان گردید و بر اثر بدبختیشان از فضل و احسان پاداش آن محروم و بی بهره شدند 45 تویی صاحب اختیار و کارگزار که ما را به معروف و شناسایی آن برگزیدی و به طریقه آن آنچه در آن واجب حرام مستحب و مکروه است راه نمودی و ما با تقصیر و کوتاهی نه از روی کمال و آنچه شایسته مقام ربوبیت توست به توفیق و جوری اسباب کار از جانب تو روزه و به پا خاستن برای عبادت در آن را کارگزار شدیم و چون عبادتی را که شایسته توست از طاقت و توانایی ما بیرون است اندکی از بسیار را در آن بجا آوردیم 46 بار خدایا پس به سبب عمل در آن تو را است سپاس در حالی که به بدکرداری اقرارکننده و به تباه ساختن تقصیر در اعمال اعتراف کننده ایم و پشیمانی حقیقی دلها و عذر خواستن زبانهامان که از روی راستی است برای توست پس ما را بر اعتراف به کوتاهی در اعمال و پشیمانی از تقصیر که در آن ماه به ما رسیده اجر و پاداش ده کسی که تقصیر و نقص خود را بشناسد در صدد خضوع و فروتنی و ذلت و خواری برآید و چون عبادتی بالاتر از آن نیست از این رو درخواست پاداش برای آن می نماید حضرت امام محمد باقر - علیه السلام - به یکی از اصحاب خود فرمود لا اخرجک الله من النقص والتقصیر یعنی خدا تو را از نقص و تقصیر " از این که طاعت را اندک و خود را کوتاهی کننده در اعمال بدانی " خارج نسازد پاداشی که به وسیله آن خیر و نیکی خواسته شده را دریابیم و اندوخته های گوناگون را که بر آن حریص و آزمندیم عوض بستانیم 47 و ما را در تقصیر از ادای حق خود ملامت و سرزنش مکن و عمرهای ما را که در پیش است به ماه رمضان

دعای حضرت در وداع ماه مبارک رمضان • بار الها ای کسی که در برابر احسان به خلق مزد نمی خواهی. • و ای کسی که از بخشش پشیمان نمی شوی. • و ای کسی … رمضان را از آن وظائف برگزیده و خصائص آن واجبات قرار داده ای که آن را از همه ی ماهها اختصاص بخشیده ای و از همه ی زمانها و روزگارها برگزیده ای و بر همه ی اوقات سال برتری داده ای به سبب قرآن و نوری که در آن فرو فرستاده ای و به سبب آنکه ایمان را در آن ماه مضاعف ساخته ای و روزه را در آن ماه واجب کرده ای و بپا خاستن برای عبادت را در آن ترغیب فرموده ای و شب قدر را در آن تجلیل نموده ای آن شب قدر را که خود از هزار ماه بهتر است. • پس ما را به سبب آن بر سایر امتها تفضیل داده ای و به فضیلت آن به جای اهل ملتها برگزیده ای. پس به این سبب روزش را به فرمان تو روزه داشتیم و شبش را به یاری تو به عبادت برخاستیم- در حالی که به وسیله ی صیام و قیامش خود را در معرض آن رحمتی که ما را بر آن عرضه کرده ای درآوریم و آن را وسیله ی ثواب تو قرار دادیم- و تو به عطای خواسته ها قادر و به آنچه از فضل و احسانت مسئلت شود بخشنده و به هر کس که آهنگ تقرب به تو کند نزدیکی • و این ماه در میان ما ستوده زیست. و با ما پسندیده مصاحبت کرد و بهترین سودها جهانیان را بهره ی ما ساخت. سپس هنگام پایان یافتن وقت و سرآمدن مدت و کامل شدن شماره اش از ما جدا شد. • پس ما آن را مانند کسی وداع … وداع با تو از روی خستگی و ترک روزه ات از سر ملالت نیست. • سلام بر تو که پیش از آمدن در آرزوی تو بودیم و پیش از رفتن از اندیشه ی فراقت محزونیم. • سلام بر تو چه بسا بدیها که به نیروی تو از جانب ما گشته و چه خوبیها که به برکت تو بر ما روان شده • سلام بر تو و بر شب قدری که از هزار ماه بهتر است- • سلام بر تو دیروز چه سخت به تو دل بسته بودیم. و فردا چه بسیار به تو مشتاق خواهیم بود • سلام بر تو و بر فضیلتت که از آن محروم شدیم و بر برکات گذشته ات که از ما ربوده شد. • بار الها ما اهل این ماهیم که ما را به آن تشریف بخشیدی. و ما را برای حق شناسی آن توفیق دادی در آن زمان که بدبختان قیمت وقتش را نشناختند- و به علت بدبختی خود از فضل آن محروم ماندند. • و توئی سرپرست ما در شناختن فضیلتش که ما را برای آن برگزیدی و وظائفش که ما را به آن رهبری کردی و ما - با اعتراف به تقصیر- به توفیق تو صیام و قیامش را عهده دار شدیم. و اندکی از بسیار را بجا آوردیم. • پس از سر اعتراف به بدکرداری و به آئین اقرار بر سهل انگاری حمد تو می گوئیم. و پشیمانی قطعی دلها و عذر صادقانه ی زبانهامان را به تو اختصاص می دهیم پس ما را بر تقصیری که به ما اصابت کرده اجری عطا کن که به نیروی آن خیری را که دلخواه است دریابیم. و اندوخته هائی را که مورد علاقه ی شدید است به عوض ستانیم. • و عذر ما را در تقصیر از پرداخت حق خود بپذیر. و آینده ی عمر ما را به ماه رمضان

و از دعای آن حضرت علیه السلام است در وداع ماه رمضان • بارخداوندا ای آنکه پاداش نخواهد. • و ای آنکه بر عطا پشیمان نگردد. • و یا آنکه بنده اش را … رمضان از خالص ترین کارها و برگزیده ترین واجبات را مقرر داشتی ماهی که از میان دیگر ماهها برگزیدی و از میان تمام زمانها و دوره ها انتخاب نمودی و آن را بر همه وقت های سال برتری بخشیدی به سبب آنچه از قرآن و نور که در این ماه فروفرستادی و از ایمان که در آن چندین برابر نمودی و از روزه که در آن واجب فرمودی و از بپا خواستن که در آن ترغیب کردی و شب قدر را در آن برجسته داشتی شبی که از هزار ماه برتر است. • آنگاه ما را به خاطر این ماه بر دیگر امت ها امتیاز دادی و به فضل این ماه از میان دیگر ملت ها گزیده داشتی پس به امرت روزش را روزش داشتیم و به یاریت شبش را بپا خاستیم به روزه و قیامش درآمدیم به خاطر آنچه از رحمتت که برای این ماه بر ما عرضه داشتی و از پاداش هایت که برای ما سبب ساز شوی و به آنچه در این ماه به قصد تو خواسته شود توانایی به آنچه از فضل و احسانت که مورد سئوال باشی بخشیده ای به هر که قصد نزدیکی تو کرد نزدیکی. • و به راستی این ماه در میان ما ستوده زیست و با ما نیکو همنشینی کرد و برای ما بهترین هدیه های جهانیان ارمغان آورد سپس هنگام تمام شدن زمانش و پایان یافتن مدتش و کامل شدن شماره ی روزهایش از ما جدا شود. • از اینرو ما بدرودش می گوئیم بدرود کسی که جدائیش بر ما سخت است و از ما روی تافتنش به اندوه و ترس دچارمان ساخته و برای او پیمانی محفوظ و احترامی در خور و حقی تمام لازممان کرد پس می گوئیم سلام بر تو ای بزرگ ترین ماه خدا و ای عید اولیا خدا. • سلام بر تو ای گرامی ترین همنشین از میان اوقات و ای بهترین ماه در بین روزها و ساعات. • سلام بر تو ای ماهی که آرزوها در آن نزدیک بود و اعمال در آن فراوان بود. • سلام بر تو ای همنشینی که منزلتش تا هست بزرگ است و دوریش تا رفت دردناک و جدای آن محل امید رنج آور. • سلام بر تو ای مونسی که الفت گرفت چون روی کرد پس شاد کرد و وحشت آورد چون سپری شد پس دردناک شد. • سلام بر تو ای همسایه ای که در آن دلها نرم گشت و گناهان کم شد. • سلام بر تو ای یاوری که بر علیه شیطان یاری کرد و ای همراهی که راههای احسان را هموار کرد. • سلام بر تو چه بسیار است آزاد شدگان خدا در تو و چه سعادتمند است آنکه به خاطر خودت احترام تو رعایت کرد. • سلام بر تو چه بسیار گناهان که محو کردی و عیب های گوناگون که پوشیدی. • سلام بر تو چه دراز بودی بر گناهکاران و چه با عظمت در سینه های مؤمنان. • سلام بر تو ای ماهی که روزها با او برابری نکنند. • سلام بر تو ای ماهی که از هر حیث سلامت است. • سلام بر تو که همنشینی ات ناپسند نیست و نه معاشرتت نکوهیده. • سلام بر تو همانگونه که با برکات بر ما وارد شدی و آلودگی خطاها از ما شستشو دادی. • سلام بر تو بدون آنکه وداع

با ماه رمضان هرگز به معنای وداع با ویژگی های ارزشمند این ماه نیست. … وداع با این ماه وداع جانکاه و دشواری است که اهل رمضان را دچار غم و اندوه می کند. … کلام مقام معظم رهبری مقام معظم رهبری درباره وداع با ماه مبارک رمضان می فرماید امام سجاد علیه السلام در دعای وداع ماه رمضان آنچنان از فراق این

با ماه رمضان هرگز به معنای وداع با ویژگی های ارزشمند این ماه نیست. … وداع با این ماه وداع جانکاه و دشواری است که اهل رمضان را دچار غم و اندوه می کند. … کلام مقام معظم رهبریمقام معظم رهبری درباره وداع با ماه مبارک رمضان می فرماید امام سجاد علیه السلام در دعای وداع ماه رمضان آنچنان از فراق این

رمضان را قرار دادی که آن را از میان سایر ماهها برگزیدی و از میان همه زمانها و عصرها اختیار کردی و بر تمام اوقات سال ترجیح دادی؛ زیرا در آن قرآن و نور نازل نمودی و ایمان را در این ماه چند برابر ساختی و روزه گرفتن را در آن واجب فرمودی و به شبزندهداری در آن ترغیب کردی و شب قدر را که از هزار شب با ارزشتر است در آن بزرگ داشتی.پس ما را محض این ماه بر سایر امم برتری دادی و در پرتو فضل آن ما را از میان همه ملتها برگزیدی. پس به فرمانت روزش را روزه گرفتیم و در شبش به کمک تو به عبادت برخاستیم و به وسیله روزه و نمازش طالب رحمتی که برای ما مهیا فرمودی شدیم و آن را وسیله رسیدن به ثواب تو قرار دادیم و تو بر آنچه بندگانت بدان رغبت دارند قادری و آنچه را از احسانت خواسته شود بخشندهای و به آن که جهت رسیدن به قرب تو بکوشد نزدیکی.و همانا این ماه در نزد ما ستوده زیست و با ما همنشینی پسندیده بود و برترین منفعت جهانیان را برای ما به ارمغان آورد. پس به هنگام پایان گرفتن وقت و سر آمدن مدت و کامل شدن روزهایش از ما جدا شد.اینک؛ اینک آن را وداع … وداع با تو نه از باب خستگی و فراغت از روزهات نه به خاطر ملالت است.سلام بر تو که قبل از آمدنت در آرزویت به سر میبردیم و پیش از رفتنت بر هجرانت محزونیم.سلام بر تو که چه بدیها که به سبب تو از جانب ما گشته و چه خوبیها که از برکت تو به سوی ما سرازیر شدهسلام بر تو و بر شب قدری که از هزار ماه بهتر است.سلام بر تو که دیروز چه سخت بر تو دل بسته بودیم و فردا چه بسیار شایق تو میشویمسلام بر تو و بر فضیلت تو که از آن محروم گشتیم و بر برکات گذشتهات که از دست ما گرفته شد.بارالها ما اهل این ماهیم که ما را به آن شرافت بخشیدی و توفیق ادراکش را به ما عنایت فرمودی آنگاه که تیرهبختان وقتش را نشناختند و از بخت بدشان از فضلش محروم شدند.تویی سرپرست آنچه از معرفتش که ما را بدان برتری دادی و آنچه از سنتش که ما را بدان رهنمون شدی و ما به توفیق تو به روزه و نماز آن برخاستیم؛ همراه با تقصیر و در آن اندکی از بسیار را بجا آوردیم.خداوندا پس تو را سپاس همراه با اقرار به بدیهامان و اعتراف به سهلانگاریمان در حالی که در قلوبمان ندامت قطعی و بر زبانمان عذر صادقانه داریم. پس ما را با توجه به اعتراف به تقصیری که در این ماه داشتیم مزدی عنایت کن که تدارککننده فضیلتهای دلخواهمان و جایگزین ذخیرههایی که مورد علاقه ماست باشد و عذر ما را در کوتاهی از ادای حقت قبول کن و آینده عمرمان را به ماه رمضان

نسبت به ماه رمضان وداع … علیه و آله و ائمه اطهار علیهم السلام واگذار و حواله نمودم کسی را که در مفاتیح تصرف کند.اینک به ذکر آن هشت مطلب میپردازم مطلب اول دعای وداع ماه مبارک رمضان … را آخرین بهره از ماه رمضان قرار ندهیتا ما در سال آیندهبه آن برسانیآن هم بر پایه بهترین حالو تعرفنی هلاله مع الناظرین الیه و المعترفین و المتعرفین له فی اعفی عافیتک و انعم نعمتک و اوسع رحمتک و اجزل قسمک یا ربی الذی لیس لی رب غیره لا یکون هذا الوداع منی له وداع