بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین، الصلاه و السلام علی سید الانبیاء والمرسلین، حبیب الهنا وطبیب نفوسنا ابیالقاسم محمد صلی الله علیه وعلی اهلبیته الطیبین الطاهرین المعصومین المکرمین.
گزارشی از قرآن درباره...
99 مطلب یافت شد
«ادخال سرور» در قلب مومن
ارزش و اهمیت و ثواب فوق العاده این کار حرفی نیست عمده سخن در معنا و مصادیق کارهایی است که منجر به ادخال سرور می شود. به گمان برخی معنای این واژه به خنده انداختن دیگران است و همین پندار شایع و نادرست باعث شده تا بسیاری برای رسیدن به ثواب این کار دست به خنداندن دیگران بزنند. ادخال سرور به این معنایی که آنها پنداشته اند با بخشی از روایات ما سر ناسازگاری دارد. به این روایت توجه کنید روزی امیرالمومنین علیهالسلام به همراه عده ای از یارانش از مسیری عبور می کرد. شخصی از راه رسید و عبا از دوش حضرت برداشت و فرار کرد. همراهان حضرت از پی او دویدند و در نهایت او را به همراه عبا تسلیم حضرت کردند. امام علی علیهالسلام با اشاره به آن فرد از همراهانش پرسید که او کیست؟ عرض شد این فرد دلقکی است که با کارهایی از این قبیل مردم مدینه را می خنداند و موجبات شادی آنها را فراهم می کند. حضرت بی توجه به آن شخص فرمود به او بگویید خدا روزی دارد که در آن روز اهل کارهای بیهوده و باطل میفهمند که دستشان خالی است. 4 اگر ادخال سرور به همان معنایی بود که بین ما شایع است حضرت می بایست از کار آن مرد تقدیری شایسته به عمل می آورد؛ ولی می بینیم او را حکیمانه مورد سرزنش قرار می دهد.امام صادق علیهالسلام فرمود خداوند به حضرت داود علیهالسلام وحی کرد همانا اگر بنده ای از بندگان من حسنه ای را به درگاه من بیاورد من بهشتم را بر او مباح می کنم. حضرت داود علیه السلام پرسید پروردگارا آن چه کار خیری است؟ که چنین پاداشی دارد؟ خداوند متعال فرمود شاد کردن دل بنده ای از بندگان مؤمن من ولو با دادن یک دانه خرما به او. پس ادخال سرور در قلب مومن به معنای خنداندن او نیست بلکه خندیدن حالتی است که گاهی در پی سرور قلبی در چهره کسی پدیدار می شود.از مجموع روایاتی که در این باره به ما رسیده است به دست می آید که معنای ادخال سرور شاد کردن دل مومن است؛ آن هم از راهی که شرعا حرام نباشد. امام حسین علیهالسلام از نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله روایت میکند افضل الاعمال بعد الصلاه ادخال السرور فی قلب المؤمن بما لا اثم فیه 5 ؛ برترین اعمال بعد از اقامه نماز شاد کردن دل مومن است؛ البته از طریقی که گناه در آن نباشد.از این روایت استفاده می شود شاد کردنی در اسلام ارزشمند است که بر خلاف موازین شرعی نباشد و اگر مخالف بود ممنوع است و حرام؛ حتی اگر باعث خنده و به ظاهر شادی دل عده ای شود.اکنون جای این پرسش است که با چه کارهایی می توان قلب مومنی را شاد کرد؟ باز در اینجا عده ای بر این گمانند که تنها راه ایجاد سرور و بهجت در قلب مومنی دست زدن به کاری خنده دار یا بیان لطیفه ای مسرت بخش است و بس.ما منکر چنین روشهایی بر فرض حلال بودنشان نیستیم؛ اما آنچه از بررسی و جستجو در روایات نصیبمان میشود گوهری است که این امور را توان قیاس با آن نیست.روایات این بخش نه تنها ما را دعوت به ایجاد شادی در دل مؤمن می کنند؛ بلکه راه رسیدن به آن را نیز برای ما شرح می دهند که با دقت در آنها این سوال ما نیز پاسخ داده می شود.آنچه فرهنگ اسلام به ما می آموزد این است که برادر و خواهر دینی خود را با کمک به او دلشاد کن و گل لبخند را بر لبان او بنشان. به چند روایت در این باب توجه کنید آنچه فرهنگ اسلام به ما می آموزد این است که برادر و خواهر دینی خود را با کمک به او دلشاد کن و گل لبخند را بر لبان او بنشان. عن ابی عبد الله علیه السلام قال قال اوحی الله عز و جل الی داود ع ان العبد من عبادی لیاتینی بالحسنه فابیحه جنتی فقال داود یا رب و ما تلک الحسنه قال یدخل علی عبدی المؤمن سرورا و لو بتمره 6 ؛ امام صادق علیهالسلام فرمود خداوند به حضرت داود علیه السلام وحی کرد همانا اگر بنده ای از بندگان من حسنه ای را به درگاه من بیاورد من بهشتم را بر او مباح می کنم. حضرت داود علیه السلام پرسید پروردگارا آن چه کار خیری است؟ که چنین پاداشی دارد؟ خداوند متعال فرمود شاد کردن دل بنده ای از بندگان مؤمن من ولو با دادن یک دانه خرما به او.عن ابی عبد الله علیه السلام قال من احب الاعمال الی الله عز و جل ادخال السرور علی المؤمن اشباع جوعته او تنفیس کربته او قضا دینه 7 ؛ در این روایت امام صادق علیه السلام پس از بیان ارزش والای
«ادخال سرور» در قلب مومن
ارزش و اهمیت و ثواب فوق العاده این کار حرفی نیست عمده سخن در معنا و مصادیق کارهایی است که منجر به ادخال سرور می شود. به گمان برخی معنای این واژه به خنده انداختن دیگران است و همین پندار شایع و نادرست باعث شده تا بسیاری برای رسیدن به ثواب این کار دست به خنداندن دیگران بزنند. ادخال سرور به این معنایی که آنها پنداشته اند با بخشی از روایات ما سر ناسازگاری دارد. به این روایت توجه کنید روزی امیرالمومنین علیهالسلام به همراه عده ای از یارانش از مسیری عبور می کرد. شخصی از راه رسید و عبا از دوش حضرت برداشت و فرار کرد. همراهان حضرت از پی او دویدند و در نهایت او را به همراه عبا تسلیم حضرت کردند. امام علی علیهالسلام با اشاره به آن فرد از همراهانش پرسید که او کیست؟ عرض شد این فرد دلقکی است که با کارهایی از این قبیل مردم مدینه را می خنداند و موجبات شادی آنها را فراهم می کند. حضرت بی توجه به آن شخص فرمود به او بگویید خدا روزی دارد که در آن روز اهل کارهای بیهوده و باطل میفهمند که دستشان خالی است. 4 اگر ادخال سرور به همان معنایی بود که بین ما شایع است حضرت می بایست از کار آن مرد تقدیری شایسته به عمل می آورد؛ ولی می بینیم او را حکیمانه مورد سرزنش قرار می دهد. امام صادق علیهالسلام فرمود خداوند به حضرت داود علیهالسلام وحی کرد همانا اگر بنده ای از بندگان من حسنه ای را به درگاه من بیاورد من بهشتم را بر او مباح می کنم. حضرت داود علیه السلام پرسید پروردگارا آن چه کار خیری است؟ که چنین پاداشی دارد؟ خداوند متعال فرمود شاد کردن دل بنده ای از بندگان مؤمن من ولو با دادن یک دانه خرما به او. پس ادخال سرور در قلب مومن به معنای خنداندن او نیست بلکه خندیدن حالتی است که گاهی در پی سرور قلبی در چهره کسی پدیدار می شود. از مجموع روایاتی که در این باره به ما رسیده است به دست می آید که معنای ادخال سرور شاد کردن دل مومن است؛ آن هم از راهی که شرعا حرام نباشد. امام حسین علیهالسلام از نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و آله روایت میکند افضل الاعمال بعد الصلاه ادخال السرور فی قلب المؤمن بما لا اثم فیه 5 ؛ برترین اعمال بعد از اقامه نماز شاد کردن دل مومن است؛ البته از طریقی که گناه در آن نباشد. از این روایت استفاده می شود شاد کردنی در اسلام ارزشمند است که بر خلاف موازین شرعی نباشد و اگر مخالف بود ممنوع است و حرام؛ حتی اگر باعث خنده و به ظاهر شادی دل عده ای شود. اکنون جای این پرسش است که با چه کارهایی می توان قلب مومنی را شاد کرد؟ باز در اینجا عده ای بر این گمانند که تنها راه ایجاد سرور و بهجت در قلب مومنی دست زدن به کاری خنده دار یا بیان لطیفه ای مسرت بخش است و بس. ما منکر چنین روشهایی بر فرض حلال بودنشان نیستیم؛ اما آنچه از بررسی و جستجو در روایات نصیبمان میشود گوهری است که این امور را توان قیاس با آن نیست. روایات این بخش نه تنها ما را دعوت به ایجاد شادی در دل مؤمن می کنند؛ بلکه راه رسیدن به آن را نیز برای ما شرح می دهند که با دقت در آنها این سوال ما نیز پاسخ داده می شود. آنچه فرهنگ اسلام به ما می آموزد این است که برادر و خواهر دینی خود را با کمک به او دلشاد کن و گل لبخند را بر لبان او بنشان. به چند روایت در این باب توجه کنید آنچه فرهنگ اسلام به ما می آموزد این است که برادر و خواهر دینی خود را با کمک به او دلشاد کن و گل لبخند را بر لبان او بنشان. عن ابی عبد الله علیه السلام قال قال اوحی الله عز و جل الی داود ع ان العبد من عبادی لیاتینی بالحسنه فابیحه جنتی فقال داود یا رب و ما تلک الحسنه قال یدخل علی عبدی المؤمن سرورا و لو بتمره 6 ؛ امام صادق علیهالسلام فرمود خداوند به حضرت داود علیه السلام وحی کرد همانا اگر بنده ای از بندگان من حسنه ای را به درگاه من بیاورد من بهشتم را بر او مباح می کنم. حضرت داود علیه السلام پرسید پروردگارا آن چه کار خیری است؟ که چنین پاداشی دارد؟ خداوند متعال فرمود شاد کردن دل بنده ای از بندگان مؤمن من ولو با دادن یک دانه خرما به او. عن ابی عبد الله علیه السلام قال من احب الاعمال الی الله عز و جل ادخال السرور علی المؤمن اشباع جوعته او تنفیس کربته او قضا دینه 7 ؛ در این روایت امام صادق علیه السلام پس از بیان ارزش والای
راه و رسم بندگی
درست شد؟ پیش خدا چقدر ارزش دارد؟ وقتی من مؤمن و عبداللهم چون آدم تا مؤمن نباشد عبدالله نمیشود. چقدر پیش خدا ارزش دارم؟ مقام والای
اخلاق نیكو
حسن خلق از نظر آیین مقدس اسلام ارزش ذاتی دارد چه در برخورد با مؤمن باشد و چه در برخورد با کافر اکنون برای روشن شدن حدود حسن خلق موضوع را از چند جهت بررسی می کنیم الف ـ حسن خلق مؤمنان با یکدیگر بدیهی است که خوشرفتاری مؤمنان با یکدیگر یکی از ارزش های والای … ارزش والای انسانی خود را لگدکوب می سازند و با کمال وقاحت نام این رفتار ناشایست را حسن خلق و رفق و مدارا با مردم می گذارند نشانه چنین کسانی آن است که وقتی به افراد عادی و تهیدست می رسند گشاده رویی و نرمخویی را فراموش می کنند و حتی چهره ای عبوس و خشن به خود می گیرند. این صفت ناپسند نه تنها یک ارزش نیست بلکه گناهی بزرگ است که موجب خشم خداوند می شود. رسول خدا ـ صلی الله علیه و آله ـ در این باره می فرماید اذا مدح الفاجر اهتز العرش و غضب الرب 8 هرگاه شخص فاجری ستایش شود عرش الهی می لرزد و خداوند خشمگین می شود. پس ضروری است که در برخوردهای اجتماعی خود رفتار پسندیده را با چاپلوسی اشتباه نگیریم و افراد متخلفی را که گاه درصددند با چرب زبانی و چاپلوسی حق و باطل را بر ما مشتبه کنند طرد کرده و خود را از نیرنگ آنان ایمن سازیم. د ـ خوش خلقی و مزاح یکی دیگر از موضوعات مرتبط با حسن خلق بحث مزاح است. باید دانست که مزاح و شوخی در حدی که موجب زدودن غم و اندوه و شاد کردن مؤمن
تأکید استاد انصاریان بر بیان ارزشها و خوبیهای خوبان
مؤمن را بیان میکنند رحمت پروردگار متعال در آن مجلس بر گویندگان نازل میشود .ایشان با تاکید بر اینکه خدای متعال دوست دارد تا خوبی و ارزش مؤمنان از سوی سایر مؤمنان اظهار شود فرمودند امام صادق ع میفرمایند پنهان کردن خوبیهای خوبان و ارزشهای ارزشداران کار دشمنان ما است .استاد انصاریان با اشاره به نود سال حکومت ظالمانه بنی امیه بر جامعه اسلام ابراز کردند جلوگیری از برگزاری کلاسهای تفسیر قرآن کریم یکی از مهم ترین جنایات فرهنگی بنی امیه بود؛ پس از محرومیت مردم از معارف والای
سنگینی ارزش عمل امیرالمؤمنین(ع) بر تمام خلایق
ارزش والای عمل امیرالمؤمنین ع در روز احدبه این روایت خیلی دقت کنید؛ روایت عجیبی است و در درک آن باید هنر داشته باشید من هم باید هنرمندانه روایت را معنا کنم. این مرد عالم و نویسنده در صفحه 64 کتابش مینویسد البته سند میدهد که من دیگر سندش را حذف کردم که رسول خدا ص میفرمایند -سنگینی ارزش عمل امیرالمؤمنین ع در روز احد یا ابا الحسن لو وضع ایمان الخلائق واعمالهم فی کفه میزان علی جان اگر ایمان قلبی و عمل تمام خلایق که جن مؤمن
آیا حوریان و لذت های بهشتی فقط برای مردان است؟
مؤمن باشند پس اینان وارد بهشت می شوند و به اندازه گودی هسته خرما مورد ستم قرار نمی گیرند. مردان و زنان غرایز و تمایلات متعددی در ارتباط با نعمتهای الهی دارا میباشند که این غرایز و تمایلات تماما به نحو مشروع در بهشت تامین میگردد و غریزه جنسی نیز یکی از آن غرایز است که خداوند در مقابل رعایت تقوی و داشتن ایمان و عمل صالح مؤمنان در عالم دنیا نیازهای آنان را در عالم قیامت به نحو احسن تکمیل و تامین میکند. و اگر می بینید قرآن برای زنان به صراحت از چنین مسائل غریزی و شهوی سخن به میان نیاورده است از باب رعایت حیا و عفت و کرامت و شخصیت والای زن است و کسانیکه چنین می پندارند که خداوند باید به صراحت در قرآن کریم زنان را به چنین امور جنسی و شهوی وعده می داد واقعا در مقام تنزل دادن مقام زن و بی ارزش
قيمت عمر
مؤمن واقعی کسی است که به باطن دنیا و پلیدی آن می نگرد و ظاهر دنیا او را فریب نمی دهد و از عمر پرارزش خویش در راه طاعت خداوند بهره می گیرد و آن را صرف امور بیهوده و لغو دنیوی نمی نماید. ایشان کسانی هستند که در روز قیامت دارای توشه و ذخیره معنوی فراوانی هستند و کسانی که در دنیا تنها به فکر اندوختن زاد و توشه دنیوی و متاع فانی دنیا بوده اند در آخرت انباشتشان تهی بوده و از مواهب والای اخروی بهره ای ندارند. در عین حال نگارنده معتقد است تکیه کردن به عقل تنها بدون داشتن معرفت دینی برای رسیدن به سعادت کافی نیست و همان بلایی که بر سرغرب آمده است را بر سرما می آورد. وی تاکید می نماید که تا وقت هست باید بیدار شویم زیرا بیداری مقدمه همه مقاماتی است که خداوند متعال برای ما قرار داده است و بیداری ما را به مقام قرب پروردگار می رساند و از این لحاظ ارزش
حبيب نجار
ارزش گوش ندادند بلکه در خشم و کینه نسبت به او قرار گرفتند و به جرم مؤمن بودنش و این که به یاری پیامبران شنافته به او حمله کردند و وی را به شدت کتک زده تا جایی که به دست آن تیره بختان شهید شد .چون از این دنیا به عالم برزخ وارد گردید به او گفته شد وارد بهشت شو هنگامی که بر سر سفره رحمت خاص حق و نعمت ویژه خداوند قرار گرفت از روی دلسوزی و مهربانی گفت ای کاش قوم من می دانستند و آگاه می شدند به این که پروردگارم مرا مورد آمرزش قرار داد و در گروه مکرمین وارد نمود 3 .امیرالمؤمنین علی علیه السلام و همنشینی با پیامبرانوجود مبارک امیرمؤمنان علیه السلام که از عقلی کامل و درایتی جامع و بصیرتی بی نظیر و هوشی فوق هوش ها و ذکاوتی فراتر از ذکاوت ها برخوردار بود از ابتدای ورود به خیمه حیات پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله را در ظاهر و همه پیامبران علیهم السلام را در باطن به عنوان همراه و همراز و همنشین و دوست و بلکه برادر از جان بهتر انتخاب کرد و با انتقال همه ارزش های آنان به وجود مقدس خود از همه انبیا علیهم السلام برتر و در مرتبه پس از پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله قرار گرفت .برتری او بر همه پیامبران علیهم السلام و مرتبه والای
ارزش ستر عيب در روايات
مؤمن غضب کرد از او عیب جویی کند .عن ابی جعفر علیهالسلام قال ان اسرع الخیر ثوابا البر واسرع الشر عقوبه البغی وکفی بالمر عیبا ان یبصر من الناس ما یعمی عنه من نفسه او یعیر الناس بما لا یستطیع ترکه او یؤذی جلیسه بما لا یعنیه ؛ امام باقر علیهالسلام فرمود راستی ثواب خوش رفتاری و کار نیک زودتر از هر کار خیری باشد و کیفر شورش و دست اندازی زودتر از هر کار بدی آید و این عیب برای مرد بس که در مردم ببیند آنچه را که درباره خودش نسبت به دیگران کور باشد و مردم را سرزنش کند به کاری که خودش تارک آن نیست یا همنشین خود را اذیت و آزار کند بدانچه برایش سودی ندارد . با توجه به آیات قرآن و روایات و اخبار و دعاهای وارده از معصومین علیهمالسلام معلوم میگردد که پرده پوشی نسبت به گناهان پنهان عبد که در بین مردم آبرودار است از اعظم واجبات و پرده دری نسبت به عباد الهی از اعظم محرمات است . راستی حیف است که ارزشهای والای انسانی خرج گناه شود و آدمی عمله از بین بردن آبرو و حیثیت و شخصیت دیگران گردد . ای کاش از ارزش
پیشتازان جنات خداوند
والای شیخ مفیدشیخ مفید یکی از بزرگترین علما فقها و متکلمین شیعه در غیبت صغری زندگی میکرد و زمانش به زمان حضرت عسکری ع خیلی نزدیک بود. وی جلسات درس بسیار مهمی داشت کتابهای مهمی هم نوشته بود در بغداد زندگی میکرد حوزه علمیهاش هم در بغداد بود و قبرش هم با قبر موسیبنجعفر ع شاید چهار قدم فاصله نداشته باشد. من هر وقت به کاظمین رفتهام کنار سه قبر خیلی نشستهام یکی قبر شیخ مفید است؛ یکی قبر ابنقولویه صاحب کتاب باعظمت کاملالزیارات است؛ یکی هم قبر خواجه نصیرالدین طوسی است. مطلب خیلی مهمی درباره خواجه نقل شده و آن این است که در حال احتضار خدمتشان عرض کردند اگر شما فوت کردید جنازهتان را به نجف ببریم؟ فرمود نه مرا همینجا پایین پای موسیبنجعفر ع دفن کنید. گفتند چرا شما را به نجف نبریم؟ گفت نسبت به موسیبنجعفر ع بیادبی است که من اینجا بمیرم و شما مرا به نجف منتقل کنید. چه فرقی بین عظمت موسیبنجعفر ع و عظمت امیرالمؤمنین ع است؟ بعد ایشان وصیت عجیبی کرد. شیخ مفید در زمان خودش به استادالبشر معروف شد. اینقدر عالم بود باز در زمان خودش به عقل هادی عشر معروف شد که این هم داستانی دارد و وقت شما را به بیان این لقب نمیگیرم. وی گفته بود که سنگ قبر مرا با لقبهایم آیتالله حجتالاسلام و استادالبشر ننویسید و مرا پایین پای حضرت موسیبنجعفر ع دفن کنید؛ فقط روی سنگ قبر من بنویسید وکلبهم باسط ذراعیه بالوصید سوره کهف آیه 18 . این آیه درباره سگ اصحاب کهف است. اینها چقدر فروتن متواضع و باکرامت بودند -خواب عجیب شیخ مفید عظمت شیخ مفید در کتابها بیان شده و ما تقریبا هرچه کتاب رجالی داریم از وجود مبارک مفید یاد شده است. داستانی هم برای او اتفاق افتاد آن را هم بگویم. وی میگوید شبی وجود مبارک فاطمه زهرا س را خواب دیدم که دست حسن و حسین علیهماالسلام را گرفته پیش من آوردند و گفتند یا شیخ علمهم الفقه ؛ شیخ در عرب بهمعنی سید و غیرسید نیست بلکه بهمعنی بزرگ است. ای مرد بزرگ به حسن و حسین من فقه یاد بده. شیخ میگوید وقتی از خواب بیدار شدم از عظمت این خواب آشفته بودم و با خودم گفتم که این چه خوابی بود؟ امام مجتبی و ابیعبدالله علیهماالسلام امام معصوم هستند و علم هر دوی ایشان اقیانوس بیساحل است این خواب چیست؟ بعد میگوید وقتی آفتاب طلوع کرد دیدم مادر سید رضی و سید مرتضی که خود آن خانم هم از سادات بزرگ فاطمی است دست دوتا بچهاش را گرفته پیش من آمد و گفت یا شیخ علمهم الفقه به رضی و مرتضای من فقه یاد بده. -باز بودن درهای رشد و ارزش بر زنانخواب دیشبم را نگاه کردم برایم روشن شد این خانم چه جایگاهی دارد که من او را بهصورت زهرا س دیدم. آیا زن میتواند به این مقام برسد؟ چرا نتواند کدام در رشد و ارزش به روی زن بسته است؟ مگر ما در قرآن مجید نمیخوانیم من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن
پیشوای دانایی (ولادت امام محمد باقر علیه السلام)
ارزش های عقل را برشمرده مردم را به ژرف اندیشی و عقل گرایی فرا می خواند و زمینه عقلی را برای بررسی و فهم حقایق مهم می دانست تا جایی که می فرمود خداوند افراد را به میزان عقلشان سنجش و حسابرسی می کند . فضیلت علمی بسیاری از افراد که در خود توان علمی می دیدند به منظور مناظره با امام باقر علیه السلام و تسلیم کردن علمی ایشان بحث های مفصل و پردامنه ای را در ذهن خود ترتیب داده به میدان مباحثه علمی با آن حضرت می آمدند؛ ولی پس از بحث کوتاهی به فروتنی در برابر امام وادار شده تسلیم رای و نظر ایشان می شدند. آن حضرت در مناظره در این اندیشه بود که مسئله مشکلی را حل کند و شک و شبهه ای را از فردی بزداید. ایشان در مناظره از خصومت پرهیز می کرد و این خود سبب آن می شد که افراد پس از مناظره و قانع شدن به فضیلت ایمانی و اخلاقی او مؤمن گردند. آن حضرت به شاگردان خود می فرمود از تحریک دشمنی ها در بحث بپرهیزید؛ زیرا شک و تردید می آفریند و عمل را نابود می سازد . رهبری علمی نقش شخصیت امام باقر علیه السلام در پرورش شاگردان زبده و آگاه به عنوان عامل قوی قابل طرح است. به گفته محمد ابوزهره او وارث علم و عصمت پیامبران و پیشوای مؤمنان و هدایتگر خلق خدا بود. سخنان و محتوای درسی او به گونه ای بود که شخصیت های ممتاز علمی را به سوی خود می کشاند. چهره امام از نظر تقوا و عصمت شناخته شده و روشن بود. همگان به جایگاه بلند او در علم و معرفت و وابستگی به اهل بیت علیهم السلام و مقام نبوت اذعان داشتند و حتی متعصب ترین آنان می کوشید به تعظیم و تکریم امام بپردازد. باری رهبری علمی و فکری امام فراتر از حد مردم عادی بود و این نکته را زبدگان در علم و فقاهت می فهمیدند و به همین دلیل برخی از آنان از راهی دور ترک خانه و زندگی می کردند و در مدینه ساکن می شدند تا از محضر او استفاده کنند. حامی محرومان کمک به محرومان نیازمندان و ستمدیدگان جامعه اصل بزرگی در زندگانی امام باقر علیه السلام بود و ایشان برطرف کردن نیازهای مادی و روحی آنان را از مهم ترین فعالیت های اجتماعی خود به شمار می آورد. امام آنان را دور خود جمع می کرد سخنانشان را می شنید و دردهایشان را آرامش می بخشید. امام صادق علیه السلام در این باره می فرماید روزی نزد پدرم رفتم در حالی که مشغول تقسیم هشت هزار دینار طلا به نیازمندان مدینه بود و یازده غلام را آزاد ساخت . در روایتی دیگر از ایشان آمده است با وجود این که پدرم از نظر بنیه مالی ضعیف تر از دیگر افراد خاندانش بوده مخارج زندگی اش نیز بیشتر از بقیه بود ولی در هر روز جمعه به نیازمندان کمک می کرد حتی اگر کمک او به اندازه یک دینار بود و می فرمود پاداش صدقه و کمک به نیازمندان در روز جمعه برتری دارد؛ همان گونه که روز جمعه در مقایسه با دیگر روزهای هفته دارای برتری است . مالکیت اجتماعی ضرورت احترام به حقوق مالی و دارایی های مردم حتی اقلیت های دینی از مسائلی است که اسلام به آن توجه ویژه ای دارد. دین اسلام صرف نظر از رعایت حقوق مسلمانان رعایت حقوق دیگر کسانی را که با مسلمانان زندگی می کنند ضروری می داند و تجاوز به حقوق مالی و دارایی های فرقه ها و گروه هایی را که معصومان آنها را لعن و نفرین کرده اند برنمی تابد و مالکیت آنها را محترم می شمارد. ابوثمامه در این باره می گوید روزی به امام باقر علیه السلام عرض کردم فدایت شوم من قصد دارم در مکه اقامت گزینم و ساکن آنجا باشم ولی به یکی از پیروان فرقه مرجئه بدهکارم حال می خواهم نظر شما را بدانم. امام در پاسخ او فرمود نزد طلبکار خود بازگرد و طلبش را بپرداز و به گونه ای زندگی کن که وقتی به دیدار پروردگارت شتافتی از سوی کسی دینی بر گردنت نباشد؛ زیرا مسلمان هرگز خیانت نمی کند . اعتدال در مزاح اسلام اهمیت زیادی به خوش خلقی و برخورد نیکو با مؤمنان داده و آن را یکی از ارزش های والای
استاد انصاریان: قتل نفس و قتل اولاد که حال نام آن را سقط جنین میگذارند، عذاب دارد
والای عبد خدا در روایات اشاره و خاطرنشان کرد کسی که خود را در این غوغای زمان و فساد گسترده و در این کششهای عظیم بهطرف شهوات نگه میدارد آلوده به کبیره نمیشود اصرار به صغیره ندارد و در حدی عمل میکند که فرمانهای خدا شامل حالش میشود پیغمبر ع میفرمایند از ملائکه با ارزشتر است. المؤمن عند الله افضل من ملک مقرب .وی افزود حضرت رضا ع از پدرش موسیبنجعفر ع ایشان از امام صادق ع امام باقر ع زینالعابدین ع ابیعبدالله ع امیرالمؤمنین ع و پیغمبر ص نقل میکنند که مقام مؤمن یعنی خدا و قیامت را باور کرده و فرمانها را در حد خودش عمل میکند اجتناب از کبیره دارد و اصرار بر صغیره ندارد عند الله افضل من ملک مقرب یعنی ارزش
حرمت اشتغال به عيوب ديگران
ارزش ستر عیب در روایاتکسی که نسبت به برادران و خواهران مسلمان و مؤمن خود همانند حضرت حق پرده پوشی کند و عیوب آنان را بپوشاند به رحمت پروردگار اتصال پیدا کرده و از عنایت و لطف او برخوردار شده است؛ در این زمینه روایات بسیار مهمی در کتب معتبره روایی و اخلاقی نقل شده که دانستنش بر هر مسلمانی لازم است.قال رسول الله صلی الله علیه و آله من ستر علی مسلم ستره الله فی الدنیا والآخره 6 ؛رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود کسی که بر مسلمان پرده پوشی کند خداوند در دنیا و آخرت بر او پرده پوشی میکند.وقال لا یستر عبد عیب عبد الاستره الله یوم القیامه 7 ؛و آن حضرت فرمود عبد پرده بر عیب عبدی نمیپوشد مگر اینکه خداوند در قیامت به خاطر این عملش بر او پرده پوشی کند.وقال لا یری امرؤ من اخیه عوره فیسترها علیه الادخل الجنه 8 ؛و فرمود مرد از برادرش عیبی نمیبیند مگر آن را بپوشد که بهواسطه این عمل داخل بهشت میشود.وقال ان من الخیانه ان تحدث بسر اخیک 9 ؛و نیز آن حضرت فرمود گفتگو از سر برادرت از خیانت است.قال رسول الله من اذاع فاحشه کان کمبتدئها ومن عیر مؤمنا بشی لم یمت حتی یرتکبه 10 ؛پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود کسی که افشای بدی کند مانند کننده آن است و هرکس مؤمنی را به چیزی سرزنش کند از دنیا نرود تا مرتکب آن مورد شود.وقال کل امتی معافی الاالمجاهرین 11 ؛و نیز فرمود همه امت من در سلامت است مگر آنان که عیوب پنهان مردم را آشکار میکنند.وقال صلی الله علیه و آله من استمع الی حدیث قوم وهم له کارهون یصب فی اذنیه الآنک یوم القیامه 12 ؛و نیز آن حضرت فرمود هرکس خبر قومی را بشنود آن خبری که قوم از آن کراهت دارند در قیامت در گوش او قطعهای از عذاب میریزند.آری نشستن در مجلسی که میخواهند عیوب پنهان گروهی را آشکار کنند خلاف اسلام و شنیدن آن عیوب از محرمات الهی و باعث عذاب است.قال رسول الله صلی الله علیه و آله یا معشر من اسلم بلسانه ولم یسلم بقلبه لا تتبعوا عثرات المسلمین فانه من تتبع عثرات المسلمین تتبع الله عثرته ومن تتبع الله عثرته یفضحه 13 ؛پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود ای جمعیتی که به زبان ایمان آورده و به قلب تسلیم خدا نشدهاید عیوب و لغزش های مسلمانان را دنبال نکنید کسی که دنبال لغزش ها و عیوب مردم باشد خداوند عیوب او را دنبال خواهد کرد و خدا او را رسوا خواهد نمود.از این روایت استفاده میشود که دنبال کننده عیوب مسلمانان به حقیقت مسلمان نیست.قال الباقر علیه السلام من اقرب ما یکون العبد الی الکفر ان یؤاخی الرجل علی الدین فیحصی علیه زلاته لیعیره بها یوما ما 14 ؛امام باقر علیه السلام فرمود نزدیک ترین حالت عبد به کفر این است که با مردی برادر دینی باشد پس لغزش های او را شماره کند تا روزی او را به آنها سرزنش نماید.قال الصادق علیه السلام من انب مؤمنا انبه الله عز وجل فی الدنیا والآخره 15 ؛امام صادق علیه السلام فرمود هرکس مؤمنی را توبیخ کند خداوند او را در دنیا و آخرت توبیخ خواهد کرد.قیل للصادق علیه السلام شی یقوله الناس عوره المؤمن علی المؤمن حرام فقال لیس حیث تذهب انما عوره المؤمن ان یراه یتکلم بکلام یعاب علیه فیحفظه علیه لیعیره به یوما اذا غضب 16 ؛به امام صادق علیه السلام گفته شد چیزی مردم میگویند و آن اینکه عورت مؤمن بر مردم حرام است حضرت فرمود آن طور نیست که فکر میکنی عورت به این معناست که کلامی را از مؤمنی ببیند که به خاطر آن بر او عیب بگیرند و آن کلام را شنونده نگه دارد تا روزی که بر مؤمن غضب کرد از او عیب جویی کند.عن ابی جعفر علیه السلام قال ان اسرع الخیر ثوابا البر واسرع الشر عقوبه البغی وکفی بالمر عیبا ان یبصر من الناس ما یعمی عنه من نفسه او یعیر الناس بما لا یستطیع ترکه او یؤذی جلیسه بما لا یعنیه 17 ؛امام باقر علیه السلام فرمود راستی ثواب خوش رفتاری و کار نیک زودتر از هر کار خیری باشد و کیفر شورش و دست اندازی زودتر از هر کار بدی آید و این عیب برای مرد بس که در مردم ببیند آنچه را که درباره خودش نسبت به دیگران کور باشد و مردم را سرزنش کند به کاری که خودش تارک آن نیست یا همنشین خود را اذیت و آزار کند بدانچه برایش سودی ندارد.با توجه به آیات قرآن و روایات و اخبار و دعاهای وارده از معصومین علیهم السلام معلوم میگردد که پرده پوشی نسبت به گناهان پنهان عبد که در بین مردم آبرودار است از اعظم واجبات و پرده دری نسبت به عباد الهی از اعظم محرمات است.راستی حیف است که ارزشهای والای
فراگیری دین
والای آن میتواند روح زندگی و شیوۀ زیستن را در سایه دستورات الهی فراهم سازد؛ از اینرو فهم مسائل دین از جمله حلال و حرام و مسائل اخلاقی و اجتماعی میتواند سعادت دنیا و آخرت انسان را تامین کند. چراکه اسلام راستین در پرتو علم به مبانی دین و انجام واجبات و ترک محرمات چشمۀ عطوفت و رحمت خداوندی را برای انسانها به جوشش درمیآورد.فهم و تفقه دین و بالطبع فراگیری مقدمۀ آن امری لازم و ضروری است. خداوند متعال در قرآن مجید به این امر اشارهکرده و میفرماید فلولا نفر من کل فرقه منهم طائفه لیتفقهوا فی الدین ولینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم لعلهم یحذرون 2 ؛ چرا از هر جمعیتی گروهی بهسوی پیامبر و امامان و عالمان ربانی وارسته کوچ نمیکنند تا دین و احکام و معارفش را بشناسند و قوم خود را هنگامی که بهسوی آنان بازمیگردند هشدار دهند تا از مخالفت با خدا و پیامبر و فرجام شوم گناه بپرهیزند. رسول خدا ص نیز ضمن روایت ارزشمندی ارزش فراگیری و تفقه در دین را از خود عبادت بالاتر میشمارند خرج رسول الله فاذا فی المسجد مجلسان مجلس یتفقهون ومجلس یدعون الله تعالی ویسالونه؛ فقال9 کلا المجلسین الی خیر اما هؤلا فیدعون الله واما هؤلا فیتعلمون ویفقهون الجاهل هؤلا افضل بالتعلیم ارسلت ثم قعد معهم 3 ؛ رسول خدا ص از خانه بیرون آمدند و در مسجد دو مجلس مختلف را دیدند؛ مجلسی که حاضران مشغول گفتوگوی علمی بودند و مجلسی که مردم در آنجا دست دعا بهسوی خدا گشوده بودند و از خدا طلب حاجت میکردند. حضرت فرمودند هر دو مجلس خوب است این عده خدا را میخوانند و این گروه علم فرامیگیرند و به نادانان نیز فرامیدهند؛ اینان برترند. من از سوی خدا برای آموزش و تعلیم مامور شدهام. سپس آن حضرت در کنار ایشان مجلس علمی نشستند. امام صادق ع نیز ضمن شمارش نشانهها و خصایص افراد مؤمن
حرمت اشتغال به عيوب ديگران
ارزش ستر عیب در روایاتکسی که نسبت به برادران و خواهران مسلمان و مؤمن خود همانند حضرت حق پرده پوشی کند و عیوب آنان را بپوشاند به رحمت پروردگار اتصال پیدا کرده و از عنایت و لطف او برخوردار شده است؛ در این زمینه روایات بسیار مهمی در کتب معتبره روایی و اخلاقی نقل شده که دانستنش بر هر مسلمانی لازم است.قال رسول الله صلی الله علیه و آله من ستر علی مسلم ستره الله فی الدنیا والآخره 6 ؛رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود کسی که بر مسلمان پرده پوشی کند خداوند در دنیاو آخرت بر او پرده پوشی میکند.وقال لا یستر عبد عیب عبد الاستره الله یوم القیامه 7 ؛و آن حضرت فرمود عبد پرده بر عیب عبدی نمیپوشد مگر اینکه خداوند در قیامت به خاطر این عملش بر او پرده پوشی کند.وقال لا یری امرؤ من اخیه عوره فیسترها علیه الادخل الجنه 8 ؛و فرمود مرد از برادرش عیبی نمیبیند مگر آن را بپوشد که بهواسطه این عمل داخل بهشت میشود.وقال ان من الخیانه ان تحدث بسر اخیک 9 ؛و نیز آن حضرت فرمود گفتگو از سر برادرت از خیانت است.قال رسول الله من اذاع فاحشه کان کمبتدئها ومن عیر مؤمنا بشی لم یمت حتی یرتکبه 10 ؛پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود کسی که افشای بدی کند مانند کننده آن است و هرکس مؤمنی را به چیزی سرزنش کند از دنیا نرود تا مرتکب آن مورد شود.وقال کل امتی معافی الاالمجاهرین 11 ؛و نیز فرمود همه امت من در سلامت است مگر آنان که عیوب پنهان مردم را آشکار میکنند.وقال صلی الله علیه و آله من استمع الی حدیث قوم وهم له کارهون یصب فی اذنیه الآنک یوم القیامه 12 ؛و نیز آن حضرت فرمود هرکس خبر قومی را بشنود آن خبری که قوم از آن کراهت دارند در قیامت در گوش او قطعهای از عذاب میریزند.آری نشستن در مجلسی که میخواهند عیوب پنهان گروهی را آشکار کنند خلاف اسلام و شنیدن آن عیوب از محرمات الهی و باعث عذاب است.قال رسول الله صلی الله علیه و آله یا معشر من اسلم بلسانه ولم یسلم بقلبه لا تتبعوا عثرات المسلمین فانه من تتبع عثرات المسلمین تتبع الله عثرته ومن تتبع الله عثرته یفضحه 13 ؛پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرمود ای جمعیتی که به زبان ایمان آورده و به قلب تسلیم خدا نشدهاید عیوب و لغزش های مسلمانان را دنبال نکنید کسی که دنبال لغزش ها و عیوب مردم باشد خداوند عیوب او را دنبال خواهد کرد و خدا او را رسوا خواهد نمود.از این روایت استفاده میشود که دنبال کننده عیوب مسلمانان به حقیقت مسلمان نیست.قال الباقر علیه السلام من اقرب ما یکون العبد الی الکفر ان یؤاخی الرجل علی الدین فیحصی علیه زلاته لیعیره بها یوما ما 14 ؛امام باقر علیه السلام فرمود نزدیک ترین حالت عبد به کفر این است که با مردی برادر دینی باشد پس لغزش های او را شماره کند تا روزی او را به آنها سرزنش نماید.قال الصادق علیه السلام من انب مؤمنا انبه الله عز وجل فی الدنیا والآخره 15 ؛امام صادق علیه السلام فرمود هرکس مؤمنی را توبیخ کند خداوند او را در دنیا و آخرت توبیخ خواهد کرد.قیل للصادق علیه السلام شی یقوله الناس عوره المؤمن علی المؤمن حرام فقال لیس حیث تذهب انما عوره المؤمن ان یراه یتکلم بکلام یعاب علیه فیحفظه علیه لیعیره به یوما اذا غضب 16 ؛به امام صادق علیه السلام گفته شد چیزی مردم میگویند و آن اینکه عورت مؤمن بر مردم حرام است حضرت فرمود آن طور نیست که فکر میکنی عورت به این معناست که کلامی را از مؤمنی ببیند که به خاطر آن بر او عیب بگیرند و آن کلام را شنونده نگه دارد تا روزی که بر مؤمن غضب کرد از او عیب جویی کند.عن ابی جعفر علیه السلام قال ان اسرع الخیر ثوابا البر واسرع الشر عقوبه البغی وکفی بالمر عیبا ان یبصر من الناس ما یعمی عنه من نفسه او یعیر الناس بما لا یستطیع ترکه او یؤذی جلیسه بما لا یعنیه 17 ؛امام باقر علیه السلام فرمود راستی ثواب خوش رفتاری و کار نیک زودتر از هر کار خیری باشد و کیفر شورش و دست اندازی زودتر از هر کار بدی آید و این عیب برای مرد بس که در مردم ببیند آنچه را که درباره خودش نسبت به دیگران کور باشد و مردم را سرزنش کند به کاری که خودش تارک آن نیست یا همنشین خود را اذیت و آزار کند بدانچه برایش سودی ندارد.با توجه به آیات قرآن و روایات و اخبار و دعاهای وارده از معصومین علیهم السلام معلوم میگردد که پرده پوشی نسبت به گناهان پنهان عبد که در بین مردم آبرودار است از اعظم واجبات و پرده دری نسبت به عباد الهی از اعظم محرمات است.راستی حیف است که ارزشهای والای
شكستن حرمت موسى
والای انسان باشم به خدا که پناه دهنده هر پناهندهای است و قدرتش نسبت به هر چیز فراگیر است پناه میبرم.نسبت دادن بازی گرفتن دیگران و مسخره کردن انسان به یک پیامبر آن هم سومین پیامبر اولوالعزم و دارنده مقام کلیم اللهی و بنده صالح و خالص و مخلص پروردگار که منبع کرامت و بزرگی و شرف و عزت و اصالت و صداقت بود از هر نسبت ناروائی نارواتر و نابجاتر استبه بازی گرفتن دیگران و مسخره کردن آنان کار مردم پست و فرومایه و بیادب است اینانند که دیگران را ملعبه هوا و هوس خود میسازند و ارزش خویش و دیگران را نمیشناسند.پیامبران میدانند که انسان مقامی مادون حق و مافوق همه موجودات است.پیامبران میدانند که انسان بنیان الله و خلیفه خدا روی زمین است.پیامبران میدانند که انسان سر خدا و خدا سر انسان است پیامبران همه استعدادها و ارزشهای معنوی انسان را میشناسند آن بزرگواران هدفی در مقام تعلیم جز شناساندن این استعدادها و ارزشها و از قوه به فعلیت رسانیدن آنها ندارند و با دستوراتی که از جانب خدا و خود ابلاغ میکنند میخواهند این استعدادها و ارزشها را بالا ببرند و از سقوط نگاه دارند.آنان میدانند که استهزا به انسان و به مسخره گرفتن او کاری بسیار ناروا و ناشایست است و استهزا کردن دیگران از گناهان محسوب شده و مقام بلند عصمت آنان امتناع از این کار داشت.ابنعباس در ذیل آیه 49 سوره کهف یا ویلتنا مال هذا الکتاب لا یغادر صغیره و لا کبیره الا احصاها میگوید الصغیره التبسم بالاستهزا بالمؤمن والکبیره القهقهه بذلک 1 و هو اشاره الی ان الضحک علی الناس من الجرائم و الذنوب صغیره تبسم مسخره آمیز به مؤمن
پژوهشی در اربعین حسینی(علیه السلام)
آثار حفظ چهل حدیث دعای چهل نفر دعای برای چهل مؤمن قرائت دعا عهد در چهل صبح عدم پذیرش نماز شراب خوار تا چهل روز گریه چهل روز زمین آسمان و فرشتگان بر امام حسین علیه السلام استحباب زیارت اربعین و ... از جمله مواردی است که جایگاه و ارزش والای
پژوهشی در اربعین حسینی
آثار حفظ چهل حدیث دعای چهل نفر دعای برای چهل مؤمن قرائت دعا عهد در چهل صبح عدم پذیرش نماز شراب خوار تا چهل روز گریه چهل روز زمین آسمان و فرشتگان بر امام حسین علیه السلام استحباب زیارت اربعین و ... از جمله مواردی است که جایگاه و ارزش والای
English