برگشت اثر خوبى و بدى آدم و حوا
و اما يك نمونه از خوبى؛ حضرت آدم و حوا در آن باغى كه آنها را قرار دادم، فريب دوز و كلك و بند بازى و زبان بازى ابليس را خوردند. خداوند فرمود: از همه ميوهها بخوريد، الا اين درخت. ابليس آنها را فريب داد و گفت: به خدايى كه ما را آفريده، اگر از اين ميوه بخوريد، در اين باغ دائمى مىشويد، اين كه به شما گفتهاند نخوريد، براى اين است كه دائمى نشويد. اينها نهى من را يادشان رفت. اگر خدا گفت نخوريد، حالا همه عالم هم بيايند قسم بخورند كه مشروب خوب است، من مىگويم حرام است. هر چه هم برايت قسم بخورند، بگويند: به صلاح تو است.
خداوند به آدم و حوا مىفرمايد: بيرون برويد، اما در برابر من هر دو ادب نشان دادند و تكبر نكردند، به پيشگاه من آمدند.
من در هيچ آيهاى از قرآن، ادب را بارزتر از اين آيه نديدم:
« قَالاَ رَبَّنَا ظَـلَمْنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَ تَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَـسِرِينَ »
هر دو با هم گفتند: اى مالك ما، اى صاحب اختيار ما، اى مدبر امور ما، اقرار داريم كه ما با دست خودمان به خودمان بد كرديم. اين تواضع و ادب است. نگفتند: خدايا ما را بيامرز، گفتند: الهى اگر ما را نيامرزى ـ چون دست تو است، مىتوانى بيامرزى، مىتوانى هم نيامرزى ـ و به ما رحم نكنى، هر دوى ما وجود خود را نابود كرديم.
من در مقابل ادب اينها چه جوابى بدهم؟
« فَتَلَقَّى ءَادَمُ مِن رَّبِّه كَلِمَـتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ »
ربوبيت من در كلمات جلوه كرد. كلمات چه بود؟ امام باقر عليهالسلام مىفرمايد: هر دو مىگفتند:
«لا اله الا انت سبحانك اللهم و بحمدك عملت سوءً وظلمت نفسى فاغفر لى و ارحمنى و انت ارحم الراحمين»
ربوبيت من در اين كلمات تجلى كرد و به نور تبديل شد. نور به جان هر دو تافت، و شد توبه. وقتى توبه كردند، توبه هر دو را قبول كردم:
« إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ »
من بسيار توبهپذير و مهربان هستم.
English