صریح قرآن است که هر کس از دعا تکبر کند یعنی از اظهار نیاز به پروردگار و گدایی کردن از آن وجود مقدس غنی به ذات تکبر کند کیفر او دوزخ است. … مسئله دعا چقدر مهم است که تکبر از دعا دوزخ دارد ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین سوره غافر آیه 60 بهخاطر امر به دعا و تکبر از … دعا امر پروردگار به بندگان-دوزخ نتیجه تکبر از دعا به درگاه الهیمتن مهمی در شروع جلسه شب شهادت حضرت جواد ع نقل شد که بهصورت دعاست.
300 مطلب یافت شد
موقعيّت دعا
از بن بست و تبدیل تلخی به لذت جز دعا و عرض نیاز به حکیم علی الاطلاق و طبیب دردمندان و حلال مشکلات در پیش پای زندگیش نیست.مشکلات و تلخیها آلام و اسقام سختیها و مشقات شاه و گدا عالم و جاهل عارف و عامی شهری و دهاتی غنی و فقیر پیر و جوان مریض و سالم نمیشناسد برنامههایی است که گریبان هر انسانی را میگیرد و برای رهایی ازگاهی راهی به جز دعا نیست؛ زیرا غیر حضرت حق از حل آن عاجز و جز دست قدرت او گره گشایی در آن زمینهها وجود ندارد.در کنار بعضی از گرفتاریها که راه حلی جز دعا ندارد اگر تکبر … از دعا شود هلاکت ابدی انسان حتمی است.دعای نیازمند به درگاه بی نیاز و درخواست دردمند به پیشگاه طبیب هستی و عرض حاجت حاجتمند به پیشگاه مولای موجودات و ولی آفرینش به اندازهای محبوب است که آیات قرآن مردم را به این معنا فراخوانده و دعا را از عبادات پرفیض دانسته و متکبر از آن را مستحق عذاب معرفی کرده است.روایات بسیار مهمی در کتب روایی در باب دعا در فصلهای گوناگون وارد شده که تنها کتاب با عظمت کافی به شصت فصل آن اشاره دارد و این از باب اهمیتی است که دعا در نزد حق و انبیا و ائمه طاهرین علیهم السلام دارد.گریه و زاری در دعا و به عبارت دیگر اتصال موجودی ناچیز و بلکه معدومی سیه رو به منبع فیض هستی از بهترین حالات و خوشترین لحظات حیات آدمی است.البته این معنا را باید توجه داشت که هر دعایی قابل استجابت نیست دعائی از جانب حضرت محبوب مستجاب میشود که تمام شرایط لازم در آن جمع باشد.شرایط دعای قابل استجابت در قرآن مجید و روایات و احادیث ذکر شده که میتوانید به کتاب باعظمت کافی مراجعه نمایید.گاهی شرایط استجابت جمع است ولی جوابی از جانب محبوب نمیرسد در این وقت هرگز نگران نشوید که آنچه را در دنیا مستجاب نمیکنند در آخرت به اجابت میرسانند؛ زیرا دوست ندارند آنچه به دعا کننده میرسد اندک باشد و چه بسا دعاکنندگانی که دعایشان در دنیا مستجاب شود چون به آخرت قدم گذارند و اجابت دعاهای مستجاب نشده در دنیا را در عالم آخرت ببینند آرزو کنند که ای کاش تمام دعاهای ما در آخرت مستجاب میشد.دعا در زندگی چه در سازندگی ظاهر حیات چه در ساختن باطن حیات آن قدر اهمیت دارد که تمام انبیای الهی و ائمه طاهرین و اولیا و عاشقان و عارفان و مشتاقان به این حقیقت در تمام شؤون زندگی و بلکه در تمام لحظات حیات پیوند قلبی و عملی و حالی داشتند. دعا در قرآن واذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان فلیستجیبوا لی ولیؤمنوا بی لعلهم یرشدون 1 هنگامی که بندگانم از تو درباره من بپرسند بگو یقینا من نزدیکم دعای دعا کننده را زمانی که مرا بخواند اجابت میکنم؛ پس باید دعوتم را بپذیرند و به من ایمان آورند تا به حق و حقیقت راه یابند و به مقصد اعلی برسند .ادعوا ربکم تضرعا وخفیه انه لایحب المعتدین 2 پروردگارتان را از روی فروتنی و زاری و مخفیانه بخوانید و از آداب و شرایط دعا تجاوز نکنید ؛ یقینا خدا متجاوزان را دوست ندارد.و ادعوه خوفا و طمعا ان رحمت الله قریب من المحسنین 3 و خدا را از روی بیم و امید بخوانید که یقینا رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است.او را بخوانید تا شما را از عذابی که میترسید دور کند و وسایل استحقاق شما را برای ورود به بهشتی که به آن امید دارید فراهم آورد.بخواهید که قلب شما را نسبت به هر گناهی از تنفر و خشم پر کند تا ربط شما به گناه قطع گردد و لذت و شیرینی عبادت و اطاعت و خدمت به مردم را به شما بچشاند تا به هر عبادتی که زمینه ساز ورود به بهشت است روی آورید.قل ادعوا الله اوادعوا الرحمن ایا ما تدعوا فله الاسما الحسنی 4 بگو خدا را بخوانید یا رحمان را بخوانید هر کدام را بخوانید ذات یکتای او را خواندهاید نیکوترین نامها که این دو نام هم از آنهاست فقط ویژه اوست.به هر نامی که میخواهید حضرتش را بخوانید و درد خود را با او در میان گذارید که او دعای شما را به اجابت نزدیک میکند.و قال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین 5 و پروردگارتان گفت مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم آنان که از عبادت من تکبر
استاد انصاریان: بهشت را در همین دنیا باید ساخت/ بیشتر مردم کرهٔ زمین قدر خدا را نمیدانند
از گهواره شنیدم بهنظرم آمد اگر در این حال در این گریه در این ناله در این تاریکی شب و در این حال مخلصانه دعا کنم قطعا دعای من را پروردگار عالم مستجاب میکند لذا عرض کردم خدایا این فرزند در گهواره من را از خدمتگزاران به دینت قرار بده. این دعا مستجاب شد.استاد انصاریان گفت همه بچهها حتی در خانواده ما به اینکه بروند و عالم دینی شوند میل ندارند؛ ولی این دعا استجابتش به این بود که پروردگار عالم عشق به عالمشدنی را که برای دین خدمت گسترده کند در قلب این کودک ریخت؛ مشتاقانه بهدنبال علم رفت و به آن عالم بزرگی تبدیل شد که عرض کردم علامه امینی ره - صاحب الغدیر که من خودم خدمتشان رسیده بودم - فرموده بودند ملامحمدباقر مجلسی ره بهاندازه و به وزن یک پیغمبر غیر اولواالعزم به دین خدا خدمت کرده است.وی به گوشهای از خدمت ملامحمدباقر مجلسی ره به دین خدا اشاره و تصریح کرد ایشان کلا در دنیا 74 سال زندگی کرد شیخالاسلام اصفهان و عاشق حل مشکل مردم بود نماز جماعت داشت برابر با مسائل الهی به زن و بچه خود میرسید ایشان 72 – 73 کتاب نوشته که به چاپ زمان ما خیلی اعجابانگیز است کتابی بهنام مرآهالعقول دارد که شاهکار علمی آن است و نزدیک سی جلد پانصد صفحهای است کتابی بهنام بحارالانوار دارد که 110 جلد و هر جلدی بین چهارصد - پانصد صفحه است کتاب جلاالعیون حقالیقین و عینالحیاه دارد هرکدام از این کتاب ها برای تالیف بسیار وقت میبرد که بزرگان دین نوشتهاند اگر نوشتن کتابهایش را با مقدار عمرش در دنیا مقایسه کنیم نوشتههایش بیش از عمرش است این عنایت و لطف پروردگار است.وعده استجابت دعا به بندگان مؤمن در قرآن مجیداستاد انصاریان گفت خداوند در قرآن مجید به بندگان مؤمنش وعده استجابت دعا را داده و به بندگانش اعلام کرده که تکبر
دعا در قرآن و روایات
دعا کننده است . اعتنا و نظری که سفره ی شقاوت را از خیمه ی حیات انسان برمی چیند و مائده ی سعادت و خوشبختی را برای دعا کننده می گستراند . محبوب محبان معشوق عاشقان انیس ذاکران جلیس شاکران یاور بندگان تکیه گاه صاحب دلان در قرآن مجید می فرماید واذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان . . . 2 . هنگامی که بندگانم در رابطه ی با من از تو سئوال کنند پاسخش این است که من یقینا نزدیکم دعای دعا کننده را چون مرا بخواند مستجاب می کنم . آری جز خدا هیچ کس به بندگان نزدیک نیست . او نزدیکی است که انسان را به وجود آورده و او را در رحم مادر پرورش داده و از رحم مادر به دنیا انتقال داده و در دنیا سفره ی مادی و معنویش را برای این مهمان باکرامت گسترده و انبیا را برای هدایت او به سعادت دنیا و آخرت برانگیخته و نعمت بی نظیری چون قرآن و امامان معصوم علیهم السلام را برای او قرار داده و درد تشنگی اش را با آب زلال و صاف درمان می کند و رنج گرسنگی اش را با غذای مناسب و گوارا برطرف می سازد . بیماری هایش را به درمان می رساند . تنهاییش را با زن و فرزند و دوستان و یاران جبران می کند . برهنگی اش را با انواع لباس ها می پوشاند . محبتش را در دلها می نهد . مشکلاتش را هر چند شدید و سخت باشد می گشاید . سلامتش را تداوم می بخشد . به ارزش و اعتبار و آبرویش می افزاید و این همه را جز خدا چه کسی می تواند برای او فراهم آورد و چه کسی چون خدا به تمام احوالات و نیازمندیها و حاجات او آگاهی دارد ؟ آری او از همه به انسان نزدیک تر است . تا جایی که در قرآن مجید فرموده ولقد خلقنا الانسان ونعلم ما توسوس به نفسه ونحن اقرب الیه من حبل الورید 3 . هر آینه انسان را به وجود آوردیم و آنچه را نفس او به آن وسوسه می کند می دانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک تریم . انبیا که از نظر عقل و درایت و بصیرت و کرامت از تمام انسانها برترند و جان و قلب آنان از همه جانها و قلب ها نورانی تر است و آگاهی آنان به حقایق غیب وشهود کامل ترین آگاهی است و واقعیات را آنچنان که هست می دانند جان و دلی وابسته به دعا داشتند و با همه ی وجود به این رشته استوار و محکم متصل بودند و شب و روزی نبود که بخشی از عمر خود را صرف دعا نکنند و از راه دعا به محضر محبوب حاضر نشوند .آنان دعا را مایه ی رشد جان تصفیه ی دل زدودن غبار مادیت از باطن شستشوی خیمه ی حیات از کدورت هجران و عامل حل مشکلات می دانستند و یقین داشتند هیچ خواهنده از درگاه ربوبی بدون رسیدن به مقصد و منهای روا شدن حاجت بر نمی گردد . به همین خاطر به استجابت دعا مؤمن بودند و در این زمینه هیچ شک و تردیدی به خود راه نمی دادند و در تمام دعاها قبولی دعا را خاضعانه از حضرت حق درخواست می کردند و اطمینان صد در صد داشتند که دعای نیازمند در پیشگاه حضرت بی نیاز به اجابت می رسد .قرآن مجید این حقیقت را روشن تر از روز از زبان پاک و دل تابناک حضرت ابراهیم علیه السلام حکایت می کند الحمد لله الذی وهب لی علی الکبر اسماعیل واسحاق ان ربی لسمیع الدعآ 4 . همه ی سپاس و ستایش ویژه ی خداست که مرا در سن پیری و سالخوردگی دو فرزند برومند چون اسماعیل و اسحاق بخشید یقینا پروردگارم اجابت کننده دعاست .دعا نیرو و قدرتی است که حضرت زکریا در سن سال خوردگی از پروردگار مهربان درخواست فرزند کرد و خدای عزیز درخواستش را اجابت فرمود و به او و همسرش که در سن نازایی قرار داشت یحیی را عطا کرد 5 . مسیح علیه السلام به دنبال تقاضای یارانش به وسیله دعا از حضرت حق درخواست نزول مائده ی آسمانی کرد و خدای عزیز دعایش را مستجاب فرمود و برای او و یارانش سفره ای از غذاهای مطبوع از آسمان نازل فرمود 6 .وجود مبارک حضرت حق بندگان را در تمام حالات به دعا کردن فرمان داده و از آنان خواسته در خوشی ها و ناخوشی ها به پیشگاه عزتش روی ذلت سایند و به درگاه رحمتش دست به دعا بردارند و با دلی فروتن و اشکی مایه گرفته از قلب شکسته نیازهایشان را از او بخواهند و به وعده ی قطعی و حتمی و یقینی او در رابطه با استجابت دعا امیدوار باشند و قاطعانه اعلام کرده است آن را که از دعا تکبر … از پرستش من کبر میورزند به زودی خوار و در دوزخ درآیند .دعا در روایاتاحسان و فضل حق نسبت به همه ی موجودات به ویژه انسان فراگیر و سفره ی رحمت بی نهایتش گسترده و لطف و مهربانی و کرمش برای همگان آماده است . درگاهش درگاه نومیدی نیست و پیشگاهش پیشگاه بخل و طرد کردن نمی باشد . فضل و جود و کرم و بخشش دائمی است و دست عطایش برای عطا کردن به همگان باز و چشم انتظاریش برای روی آوردن بندگانش به درگاهش همیشگی است . به حضرت داود علیه السلام خطاب فرمود زمینیان را بگو چرا با من دوستی نمی کنید که سزاوار دوستی منم ؟ من خدایی هستم که با من بخل نیست با داناییم جهل نیست با صبرم ناتوانی نیست در صفتم تغییر نیست در گفته ام تبدیل نیست رحمتم فراگیر است از فضل و کرم برنگردم در ازل بر خود رحمت نوشتم عود محبت سوختم دل بندگانم به نور معرفت افروختم من دوست آنم که مرا دوست است رفیق آنم که مرا رفیق است همنشین آنم که در خلوت ذکر با من است مونس آنم که به یاد من انس دارد .داود هر که مرا جوید مرا یابد و او که مرا یابد سزاوار است که مرا نبازد . داود نعمت از ماست شکر دیگری می کنند ; دفع بلا از ماست از دیگری می بینند ; پناهگاهشان حضرت ماست به دیگران پناه می برند ; می گریزند ولی عاقبت باز می گردند چنین متن زیبا و پرمعنایی در کتاب های باارزش اسلامی فراوان به چشم می خورد اینگونه متن ها به انضمام آیات قرآن مژده ی عظیمی از جانب خداست که بندگان به فضل و احسانش امید بندند و برای روا شدن حاجاتشان دست گدایی به سوی او بردارند و بدانند که راه رسیدن به مقاصد و مطالبشان دعاست و کمتر اتفاق می افتد که مهمی از مهماتشان و حاجتی از حاجاتشان بدون دعا برآورده شود به همین خاطر روایات اسلامی به ویژه روایات صادره ی از جانب اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام برای دعا جایگاهی خاص و ارزشی ویژه و اعتباری کم نظیر و حسابی مخصوص باز کرده اند . از رسول بزرگوار اسلام صلی الله علیه وآله وسلم روایت شده ان الدعا هو العباده 8 . یقینا دعا عبادت است .و از آن حضرت نقل شده الدعا مخ العباده 9 . دعا مغز عبادت است . از حضرت باقر علیه السلام روایت شده افضل العباده الدعا 10 . برترین عبادت دعاست . و از آن حضرت روایت شده . . . ما من شی افضل عند الله عز وجل من ان یسئل ویطلب مما عنده وما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته ولا یسئل ما عنده 11 . چیزی نزد خدا برتر از خواستن و درخواست فیوضاتی که نزد اوست نیست و کسی در پیشگاه او مبغوض تر از آن که از دعا به درگاهش تکبر
دعا و مناجات با خدا، برتر از تلاوت قرآن
از آنها در نمازش بیشتر قرآن می خواند و دیگری بیشتر دعا می کند نماز کدام یک برتر است؟حضرت فرمود هردو خوبند هرکدام از جهتی مزیت دارند.عرض کردم می دانم که هردو خوبند و هرکدام مزیتی دارند.فرمود دعا برتر است؛ آیا نشنیده ای که خدای تعالی می فرماید و قال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین 2 ؛ به خدا قسم دعا عبادت است. آیا دعا عبادت نیست؟ به خدا قسم دعا عبادت است به خدا قسم دعا عبادت است. آیا دعا مهم ترین عبادت نیست؟ به خدا قسم مهم ترین است به خدا قسم مهم ترین است . 3 در روایت است که از امام باقر علیه السلام سؤال شد آیا زیاد قرآن خواندن در نماز بهتر است یا رکوع و سجود طولانی؟فرمود رکوع و سجود طولانی مگر نشنیده ای که خدای تعالی فرموده است فاقرؤا ما تیسر منه 4 و فرمود اقیموا الصلاه 5 در این آیه منظور از اقامه نماز رکوع و سجود طولانی است.راوی می گوید از او پرسیدم آیا زیاد قرآن خواندن برتر است یا زیاد دعاکردن؟فرمود زیاد دعاکردن؛ آیا نشنیده ای که خدای تعالی می فرماید قل ما یعبؤا بکم ربی لو لا دعاؤکم 6 ؛ بگو اگر دعای شما نباشد پروردگارم به شما هیچ توجهی نخواهد کرد .پی نوشت 1 معاویه بن عمار از ثقات اصحاب امام صادق و امام کاظم علیهما السلام است در سال 175 ه ق وفات نموده نجاشی او را توثیق کرده شیخ در فهرست نامش را ذکر نموده و تعدادی از کتبش را برشمرده است و ابن حجر از علمای اهل سنت او را به صداقت توصیف نموده است. 2 مرا بخوانید تا دعای شما را مستجاب کنم زیرا آنانکه از عبادت دعا من از روی تکبر
ارزش دعا
دعا از اعظم عبادات و افضل قربات و سرمایهای است که سود دنیا و آخرتش برای دعا کننده قابل شمارش نیست.دعا حقیقتی آرام بخش حلال مشکلات کلید گنجهای مادی و معنوی و اصلاح کننده امور است.خدای مهربان در قرآن مجید بندگانش را به دعا فرمان داده و اجابت آن را ضمانت نموده است.و اذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان فلیستجیبوا لی و لیؤمنوا بی لعلهم یرشدون.و هنگامی که بندگانم از تو دربارهی من بپرسند بگو یقینا من نزدیکام دعای دعا کننده را زمانی که مرا بخواند اجابت میکنم پس باید دعوتم را به اسلام بپذیرند و به حقیقت به من ایمان بیاورند تا به رشد برسند و مقصد اعلا را دریابند. ادعوا ربکم تضرعا و خفیه انه لا یحب المعتدینپروردگارتان را از روی فروتنی و زاری و در حال پنهان بخوانید و از آداب و شرایط دعا تجاوز نکنید یقینا خدا متجاوزان را دوست ندارد.و قال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین و فرمان پروردگار شماست که مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم آنان که از دعا و اظهار حاجت و در حقیقت عبادت من تکبر … دعا مخ عبادت است.و نیز از آن حضرت نقل شده ان العبد لا یخطئه من الدعا احدی ثلاثه اما ذنب یغفرله و اما خیریعجل له و اما خیر یدخرله 1 عبد به هنگام دعا به یکی از سه حقیقت دست مییابد یا گناهی که برای او آمرزیده میشود یا خیری که در رسیدنش به او شتاب خواهد شد یا خوبی و خیری که برای او ذخیره میگردد.و آن بزرگوار فرمود سلوا الله من فضله فانه یحب ان یسال وافضل العباده انتظار الفرج از فضل و احسان خدا درخواست کنید زیرا خدا دوست دارد از او بخواهند و برترین عبادت انتظار فرج و گشایش در همه امور است.از حضرت باقر ع سؤال شد ای العباده افضل؟ فقال ما من شیئ افضل عند الله من ان یسال و یطلب مما عنده و ما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته ولایسال ما عنده برترین عبادت کدام است؟ فرمود چیزی نزد خدا برتر این نیست که در پیشگاهش به دعا برخیزند و از آنچه نزد اوست بخواهند و احدی نزد خدا مبغوضتر از کسی که از عبادت به درگاه او تکبر
شیراز/ شاهچراغ/ دههٔ دوم ذیالقعده/ تابستان1396هـ.ش./ سخنرانی دوم
صدای گریه بچه را که از گهواره شنیدم بهنظرم آمد اگر در این حال در این گریه در این ناله در این تاریکی شب و در این حال مخلصانه دعا بکنم قطعا دعای من را پروردگار عالم مستجاب میکند. خداوند در قرآن مجید به بندگان مؤمنش وعده استجابت دعا را داده و به بندگانش اعلام کرده که تکبر
حقيقت دعا
از دعا را اهل جهنم دانسته است.دوم از معنا و مفهوم لغت دعا بی خبرند؛ زیرا دعا تعیین تکلیف از مقام مادون نسبت به مقام مافوق نیست بلکه مفهوم دعا عبارت از درخواست فقیر و گدا از ذات غنی و کریم و رحیم است و چنین حالتی هیچ گونه منافاتی با عقل و منطق و شرع و عرف ندارد.گروهی دیگر میگویند خداوند بزرگ با قلم قضا و قدر آنچه را باید بر بندگان مقرر فرموده و هیچ تغییری در سرنوشت انسان از ابتدای ولادت تا لحظه مرگ معقول نیست و آنچه بر اراده او گذشته همان خواهد شد و دعا امری بی معنا و مسالهای بی مفهوم و کاری بدون نتیجه است.به اینان باید گفت مساله دعا از چهارچوب قضا و قدر خارج نیست و ثمرات و نتایج این حرکت مثبت و معقول عبد بر لوح قضا و قدر گذشته و به وسیله دعا و الحاح و زاری و تضرع به بنده حق میرسد.و به عبارت دیگر بسیاری از برنامههای دنیا و آخرت عبد که به صلاح اوست و آنچه در سعادت ابدی او نقش دارد برابر با مشیت و اراده حضرت دوست به زلف دعا گره خورده و این انسان است که به دستور حق باید برای درخواست واقعیتها و علل سعادت و بسط رزق مادی و معنوی به دعا برخیزد تا پس از آن به نتایج لازم برسد.مگر نه این است که تمام انبیا و ائمه و اولیا و عاشقان و عرفا و صلحا بهترین لحظات شیرین عمر خود را به مناجات و دعا و زاری سپری کردند و از این راه به صلاح دین و دنیا و آخرت و عقبی رسیدند؟بسیاری از علل رشد و کمال بندگان چه در جهت مادی و چه در مرحله معنوی بر اراده حق گذشته که به شرط دعا به آنان عنایت شود و به همین خاطر در آثار اسلامی به مسئله دعا اصرار فراوان شده و از دعا به عنوان مرکب رساننده عبد بر سر خوان عنایت مادی و معنوی حضرت حق یاد کردهاند بنابراین اگر کسی به دعا و مناجات و راز و نیاز و درخواستهای مادی و معنوی از پیشگاه حق اقدام کند به بسیاری از آنچه عطایش به وسیله دعا مقرر شده خواهد رسید و اگر در این امر مهم کاهلی یا تکبر … از دعا و مناجات ساختهاند کامل کرده و بنیان دعا را استحکام بیشتر بخشیده است.صحیفه علاوه بر این که از انسان مناجات کنندهای پرشور عاشقی دلسوز و عارفی شوریده به وجود میآورد یک دوره کامل از مسائل عالی الهی معارف ربانی قوانین اصولی قواعدی سعادتبخش برنامههایی سلامت آور تعلیم میدهد.دعا حقیقتی است که باید نشان آن را در صحف آسمانی و کتب ادعیه و جوامع حدیث جستجو کرد.دعا واقعیتی است که در تام شؤون ذره ذره اجسام و عناصر و موجودات عالم طبیعت و کشور غیب و شهود حکومت دارد و از این راه تمام موجودات هستی از مبدا آفرینش در دو مرحله مادی و معنوی تغذیه میکنند.اگر دعا نبود ادامه حیات مهمانان هستی امکان نداشت که موجودیت تمام موجودات و ظهور همه کاینات و وجود تمام عالمیان از برکت دعاست.آن عامل با عظمتی که باعث رساندن فیض از منبع لطف به تمام جهانیان است دعا است. غفلت از حقیقت دعا گروهی میگویند دعا تعیین تکلیف برای خداست و این برنامه از هر کس تحقق یابد جسارت به پیشگاه حق است و عین بی ادبی نسبت به ساحت قدس حضرت محبوب.او وجود مقدسی است که به تمام نیازهای درونی و برونی موجودات آگاه است و هر آنچه به مصلحت آنان است انجام میدهد و هیچ نیازی به تعیین تکلیف برای او نیست.به نظر میرسد اینان که با چهرهای مخصوص و ژستی خاص این سخنان را میگویند از دو نکته غافلند اول از دستور خداوند بر دعا و وجوب آن در قرآن بیاطلاعند.وقال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین 1 و پروردگارتان گفت مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم آنان که از عبادت من تکبر … دعا گشاده گردد و آنچه مطلوب و مقصود گدای درگاه است دیر یا زود عنایت شود.آنهایی که تصور میکنند آرامش روحی و سکون قلبی و علاج مشکلات متکی به تجهیزات مادی است اشتباه میکنند؛ زیرا تجربه چندین هزار ساله تاریخ نشان داده این تصور واقعیت خارجی و حقیقت عینی ندارد. آن نیرویی که با هزاران دلیل علمی و منطقی و تجربههای فراوان ثابت کرده و کلید آرامش و حل مشکلات است اتصال قلبی به مبدا هستی و راز و نیاز با حضرت او در تمام اوقات زندگی است.انسان با توجه به معشوق حقیقی عالم یعنی پروردگار حکیم عادل مهربان رحیم کریم قادر عزیز لطیف و با راز و نیاز به درگاه او میتواند بر اضطراب تشویش نگرانی و سردرگمی و رنج و محنت و شدت فایق آید.زرق و برقی که مردم دنیا به آن گرفتارند نقطه اتکا نیست. اگر روزی این زرق و برق و این مادیات گذرا چهره از انسان برتابد و آدمی را در امواج حوادث و تنهایی رها سازد انسان مادیگر چه خواهد کرد و در آن وقت اعتمادش بر چه خواهد بود؟مادیگران تاریخ نشان دادهاند که درآن حالت به چاه یاس و ناامیدی و غم و اندوه و ترس و وحشت و پوچی و هیچی فرو رفته آن زمان چارهای جز دچار شدن به مرگ و نیستی و یا گرفتار آمدن به امراض روانی و عصبی ندارند.زرق و برق دنیا و امور مادی اگر ابزار و وسیلهای در راه اطاعت حق و راز و نیاز با حضرت محبوب باشد نه این که حادثه و بلایی پیش نمیآورد بلکه روز به روز به یقین و آرامش و به راحت و سکون قلب و به راحت و امنیت درون میافزاید.از انبیا و ائمه و اولیا و عشاق حضرت حق در تمام مراحل زندگی زبان و جان و لسان قلبشان مترنم بود به ذکر رضا بقضائک وتسلیما لامرک. 2 به قضایت خشنود و در برابر فرمانت تسلیمم.چهارچوب مادیات تنها و جدای از معنویت محصولی جز آلام روحی و اضطراب و تشویش نداشته وندارد. دانش بشری برای درمان دردهای جسمی هزاران داروی متنوع ساخته ولی برای تسکین آلام روحی و ناراحتی خاطر کاری نکرده و کاری هم از دست او برنمیآید. داروی دردهای درون در داروخانه وحی است که به وسیله سفیران الهی ابواب این داروخانه به روی تمام مردم تاریخ گشوده شده و هر کس هر نوع دارویی را برای رفع نگرانیهای باطنی و ظاهری بخواهد میتواند در آن داروخانه بیابد.مساله ایمان و اتکای به حق و دعا و مناجات و راز و نیاز با حضرت بیانباز آن قدر مهم است که دانشمندان و روانشناسان این زمان حتی آنان که در سیطره مکاتیب غیر اسلامی به سر میبرند معتقدند که آلام روحی و هیجانات خارجی میتواند بدن انسانی را تحت الشعاع قرار داده و موجب بیماریزایی گردد چون زندگی روزمره کنونی همواره با نگرانیها و اضطراب مشقت و سنگینی فشار روحی توام است لذا میتواند روی دستگاههای مختلف بدن اثر کرده موجب ناراحتی آنها گردد.آنان معتقدند که تنها روزنهای که میتواند آلام و ناراحتیها را از بدن آدمی خارج ساخته و یا آنها را خنثی نماید داشتن ایمان به خدا و اعتقاد به مبدا هستی و قدرت مافوق قدرت هاست.آری تنها نیرویی که میتواند انسان را بر تمام مشکلات پیروز کند پیوند با حضرت او و راز و نیاز و مناجات با آن منبع فیض و قدرت بینهایت در بینهایت است.به حقیقت عامل پیروزی انسان بر رنجها و تخفیف دهنده نگرانی ها ارتباط با محبوب هستی است محبوبی که زندگی در رابطه با او شیرین و آرام و همراه با امنیت خواهد گذشت.راهروان راه و سالکان منزل عشق چون با مصیبت و مشکلی روبرو شوند از نیروی عشق خود به حضرت دوست کمک خواسته و در فضای بسیار عالی توسل به جناب او و راز و نیاز با حضرتش برق امید در قلبشان تجلی میکند و در سایه روشنایی آن برق مییابند که آن قدرت مافوق قدرت ها مشکل را حل و گره را باز خواهد کرد. این اندیشه حرارت آنها را در اتصال به حضرت حق بیشتر کرده و سبب شکستن موج آلام و اضطرابات شده و از شکنجه شدن اعصاب و روان و بدنشان در زیر بار سنگین مشکلات و مصایب و حوادث سختی که از عوارض چهارچوب مادی است مصون میمانند.ولی آنان که از این صحنه با عظمت معنوی دورند و رابطهای با مبدا هستی ندارند و در وادی نورانی و شفابخش دعا و مناجات نیستند و راهی به راز و نیاز ندارند بلکه از اتصال به حق و روی آوردن به پیشگاه او و دعا و مناجات تکبر
دعا از نظر استاد انصاريان
دعا کننده است اعتنا و نظری که سفره شقاوت را از خیمه حیات انسان برمیچیند و مائده سعادت و خوشبختی را برای دعاکننده پهن میکند. محبوب محبان معشوق عاشقان انیس ذاکران جلیس شاکران یاور بندگان تکیه گاه صاحبدلان در قران مجید میفرماید واذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان؛ 2 هنگامی که بندگانم در رابطه با من از تو سوال کنند پاسخش این است که من یقینا نزدیکم دعای دعا کننده را چون مرا بخواند مستجاب می کنم . اری جز خدا هیچ کس به بندگان نزدیک نیست او نزدیکی است که انسان را به وجود اورده و او را در رحم مادر پرورش داده و از رحم مادر به دنیا انتقال داده و در دنیا سفره مادی و معنویش را برای این میهمان با کرامت گسترده و انبیا را برای هدایت او به سعادت دنیا و اخرت برانگیخته و نعمت بی نظیری چون قران و امامان معصوم را برای او قرار داده درد تشنگی را با اب زلال و صاف درمان می کند رنج گرسنگی اش را با غذای مناسب و گوارا برطرف می سازد بیماریهایش را به درمان می رساند تنهائیش را با زن و فرزند و دوستان و یاران جبران میکند برهنگیاش را با انواع لباسها میپوشاند محبتش را در دلها مینهد مشکلاتش را هر چند شدید و سخت باشد می گشاید سلامتش را تداوم میبخشد به ارزش و اعتبار و ابرویش میافزاید و این همه را جز خدا چه کسی میتواند برایش فراهم اورد و چه کسی چون خدا به تمام احوالات و نیازمندیها و حاجات او اگاهی دارد؟ اری او از همه به انسان نزدیکتر است تا جایی که در قران مجید فرموده ولقد خلقنا الانسان ونعلم ما توسوس به نفسه ونحن اقرب الیه من حبل الورید؛ 3 هر اینه انسان را به وجود اوردیم و انچه را نفس او به ان وسوسه می کند میدانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک تریم . انبیا که از نظر عقل و درایت و بصیرت و کرامت از تمام انسانها برترند و جان و قلب انان از همه جانها و قلب ها نورانی تر است و اگاهی انان به حقایق غیب و شهود کامل ترین اگاهی است و واقعیات را انچنان که هست می دانند جان و دلی وابسته به دعا داشتند و با همه وجود به این رشته استوار و محکم متصل بودند و شب و روزی نبود که بخشی از عمر خود را صرف دعا نکنند و از راه دعا به محضر محبوب حاضر نشوند. انان دعا را مایه رشد جان تصفیه دل زدودن غبار مادیت از باطن شستشوی خیمه حیات از کدورت هجران و عامل حل مشکلات می دانستند و یقین داشتند هیچ خواننده از درگاه ربوبی بدون رسیدن به مقصد و منهای روا شدن حاجت بر نمی گردد به همین خاطر به استجابت دعا مومن بودند و در این زمینه هیچ شک و تردیدی به خود راه نمیدادند و در تمام دعاها قبولی دعا را خاضعانه از حضرت حق درخواست میکردند و اطمینان صد در صد داشتند که دعای نیازمند در پیشگاه حضرت بینیاز به اجابت میرسد. قران مجید این حقیقت را روشنتر از روز از زبان پاک و دل تابناک ابراهیم حکایت میکند الحمد لله الذی وهب لی علی الکبر اسماعیل واسحق ان ربی لسمیع الدعا؛ 4 همه سپاس و ستایش ویژه خداست که مرا در سن پیری و سالخوردگی دو فرزند برومند چون اسماعیل و اسحاق بخشید یقینا پروردگارم اجابت کننده دعاست . دعا نیرو و قدرتی است که حضرت زکریا در سن سالخوردگی از پروردگار مهربان درخواست فرزند کرد و خدای عزیز درخواستش را اجابت فرمود و به او و همسرش که در سن نازائی قرار داشت یحیی را عطا کرد. 5 مسیح علیه السلام به دنبال تقاضای یارانش به وسیله دعا از حضرت حق درخواست نزول مائده اسمانی کرد و خدای عزیز دعایش را مستجاب فرمود و برای او و یارانش سفرهای از غذاهای مطبوع از اسمان نازل فرمود. 6 وجود مبارک حضرت حق بندگان را در تمام حالات به دعا کردن فرمان داده و از انان خواسته در خوشیها و ناخوشیها به پیشگاه عزتش روی ذلت سایند و به درگاه رحمتش دست به دعا بردارند و با دلی فروتن و اشکی مایه گرفته از قلب شکسته نیازهایشان را از او بخواهند و به وعده قطعی و حتمی و یقینی او در رابطه با استجابت دعا امیدوار باشند و قاطعانه اعلام کرده ان را که از دعا تکبر … دعا در روایات احسان و فضل حق نسبت به همه موجودات به ویژه انسان فراگیر و سفره رحمت بینهایتش گسترده و لطف و مهربانی و کرمش برای همگان اماده است. درگاهش درگاه نومیدی نیست و پیشگاهش پیشگاه بخل و طرد کردن نمیباشد. فضل وجودش و کرم و بخششش دائمی است و دست عطایش برای عطا کردن به همگان باز و چشم انتظاریش برای روی اوردن بندگانش به درگاهش همیشگی است. به حضرت داود خطاب فرمود زمینیان را بگو چرا با من دوستی نمیکنید که سزاوار دوستی منم من خدائی هستم که با من بخل نیست با دانائیم جهل نیست با صبرم ناتوانی نیست در صفتم تغییر نیست در گفتهام تبدیل نیست رحمتم فراگیر است از فضل و کرم برنگردم در ازل بر خود رحمت نوشتم عود محبت سوختم دل بندگانم به نور معرفت افروختم من دوست انم که مرا دوست است رفیق انم که مرا رفیق است هم نشین انم که در خلوت ذکر با من است مونس انم که به یاد من انس دارد. داود هر که مرا جوید مرا یابد و او که مرا یابد سزاوار است که مرا نبازد داود نعمت از ماست شکر دیگری میکنند دفع بلا از ماست از دیگری میبینند پناهگاهشان حضرت ماست به دیگران پناه میبرند میگریزند ولی عاقبت باز میگردند چنین متن زیبا و پرمعنائی در کتابهای با ارزش اسلامی فراوان به چشم میخورد اینگونه متنها به انضمام ایات قران مژده عظیمی از جانب خداست که بندگان به فضل و احسانش امید بندند و برای روا شدن حاجاتشان دست گدایی به سوی او بردارند و بدانند که راه رسیدن به مقاصد و مطالبشان دعاست و کمتر اتفاق میافتد که مهمی از مهماتشان و حاجتی از حاجاتشان بدون دعا براورده میشود به همین خاطر روایات اسلامی به ویژه روایات صادر شده از اهل بیت عصمت و طهارت ع برای دعا جایگاهی خاص و ارزشی ویژه و اعتباری کمنظیر و حسابی بخصوص باز کردهاند . از رسول بزرگوار اسلام روایت شده ان الدعا هو العباده؛ 8 یقینا دعا عبادت است . و از ان حضرت نقل شده الدعا مخ العباده؛ 9 دعا مغز عبادت است . از حضرت باقر علیه السلام روایت شده افضل العباده الدعا؛ 10 برترین عبادت دعاست . و از ان حضرت روایت شده ... ما من شی افضل عندالله من ان یسئل و یطلب مما عنده و ما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته و لایسئل ما عنده؛ 11 چیزی نزد خدا برتر از خواستن و درخواست فیوضاتی که نزد اوست نیست و کسی در پیشگاه او مبغوضتر از ان که از دعا به درگاهش تکبر
اهميّت دعادرنگاه استاد.
دعا کننده است اعتنا و نظری که سفره شقاوت را از خیمه حیات انسان برمیچیند و مائده سعادت و خوشبختی را برای دعا کننده پهن میکند.محبوب محبان معشوق عاشقان انیس ذاکران جلیس شاکران یاور بندگان تکیه گاه صاحب دلان در قرآن مجید میفرماید و اذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان سوره بقره آیه 186 ؛هنگامی که بندگانم در رابطه با من از تو سؤال کنند پاسخش این است که من یقینا نزدیکم دعای دعا کننده را چون مرا بخواند مستجاب می کنم.آری جز خدا هیچ کس به بندگان نزدیک نیست او نزدیکی است که انسان را به وجود آورده و او را در رحم مادر پرورش داده و از رحم مادر به دنیا انتقال داده و در دنیا سفره مادی و معنویش را برای این میهمان با کرامت گسترده و انبیا را برای هدایت او به سعادت دنیا و آخرت برانگیخته و نعمت بی نظیری چون قرآن و امامان معصوم را برای او قرار داده درد تشنگی را با آب زلال و صاف درمان می کند رنج گرسنگی اش را با غذای مناسب و گوارا برطرف می سازد بیماری هایش را به درمان می رساند تنهائیش را با زن و فرزند و دوستان و یاران جبران میکند برهنگیاش را با انواع لباسها میپوشاند محبتش را در دل ها مینهد مشکلاتش را هر چند شدید و سخت باشد می گشاید سلامتش را تداوم میبخشد به ارزش و اعتبار و آبرویش میافزاید و این همه را جز خدا چه کسی میتواند برایش فراهم آورد و چه کسی چون خدا به تمام احوالات و نیازمندی ها و حاجات او آگاهی دارد؟آری او از همه به انسان نزدیکتر است تا جایی که در قرآن مجید فرموده و لقد خلقنا الانسان و نعلم ما توسوس به نفسه و نحن اقرب الیه من حبل الورید سوره ق آیه 16 ؛هر آینه انسان را به وجود آوردیم و آنچه را نفس او به آن وسوسه می کند میدانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک تریم.انبیا که از نظر عقل و درایت و بصیرت و کرامت از تمام انسان ها برترند و جان و قلب آنان از همه جان ها و قلب ها نورانی تر است و آگاهی آنان به حقایق غیب و شهود کامل ترین آگاهی است و واقعیات را آن چنان که هست می دانند جان و دلی وابسته به دعا داشتند و با همه وجود به این رشته استوار و محکم متصل بودند و شب و روزی نبود که بخشی از عمر خود را صرف دعا نکنند و از راه دعا به محضر محبوب حاضر نشوند.آنان دعا را مایه رشد جان تصفیه دل زدودن غبار مادیت از باطن شستشوی خیمه حیات از کدورت هجران و عامل حل مشکلات می دانستند و یقین داشتند هیچ خواننده از درگاه ربوبی بدون رسیدن به مقصد و منهای روا شدن حاجت بر نمی گردد به همین خاطر به استجابت دعا مؤمن بودند و در این زمینه هیچ شک و تردیدی به خود راه نمیدادند و در تمام دعاها قبولی دعا را خاضعانه از حضرت حق درخواست میکردند و اطمینان صد در صد داشتند که دعای نیازمند در پیشگاه حضرت بینیاز به اجابت میرسد.قرآن مجید این حقیقت را روشنتر از روز از زبان پاک و دل تابناک ابراهیم حکایت میکند الحمد لله الذی وهب لس علی الکبر اسماعیل و اسحاق ان ربی لسمیع الدعا سوره ابراهیم آیه 39 ؛همه سپاس و ستایش ویژه خداست که مرا در سن پیری و سالخوردگی دو فرزند برومند چون اسماعیل و اسحاق بخشید یقینا پروردگارم اجابت کننده دعاست.دعا نیرو و قدرتی است که حضرت زکریا علیه السلام در سن سالخوردگی از پروردگار مهربان درخواست فرزند کرد و خدای عزیز درخواستش را اجابت فرمود و به او و همسرش که در سن نازائی قرار داشت یحیی را عطا کرد سوره مریم آیه 5 و9 .مسیح علیه السلام به دنبال تقاضای یارانش به وسیله دعا از حضرت حق درخواست نزول مائده آسمانی کرد و خدای عزیز دعایش را مستجاب فرمود و برای او و یارانش سفرهای از غذاهای مطبوع از آسمان نازل فرمود سوره مائده آیه 112و 115 .وجود مبارک حضرت حق بندگان را در تمام حالات به دعا کردن فرمان داده و از آنان خواسته در خوشیها و ناخوشیها به پیشگاه عزتش روی ذلت سایند و به درگاه رحمتش دست به دعا بردارند و با دلی فروتن و اشکی مایه گرفته از قلب شکسته نیازهای شان را از او بخواهند و به وعده قطعی و حتمی و یقینی او در رابطه با استجابت دعا امیدوار باشند و قاطعانه اعلام کرده آن را که از دعا تکبر … دعا در روایات احسان و فضل حق نسبت به همه موجودات به ویژه انسان فراگیر و سفره رحمت بینهایتش گسترده و لطف و مهربانی و کرمش برای همگان آماده است.درگاهش درگاه نومیدی نیست و پیشگاهش پیشگاه بخل و طرد کردن نمیباشد.فضل وجودش و کرم و بخششش دائمی است و دست عطایش برای عطا کردن به همگان باز و چشم انتظاریش برای روی آوردن بندگانش به درگاهش همیشگی است.به حضرت داود علیه السلام خطاب فرمود زمینیان را بگو چرا با من دوستی نمیکنید که سزاوار دوستی منم من خدائی هستم که با من بخل نیست با دانائیم جهل نیست با صبرم ناتوانی نیست در صفتم تغییر نیست در گفتهام تبدیل نیست رحمتم فراگیر است از فضل و کرم برنگردم در ازل بر خود رحمت نوشتم عود محبت سوختم دل بندگانم به نور معرفت افروختم من دوست آنم که مرا دوست است رفیق آنم که مرا رفیق است همنشین آنم که در خلوت ذکر با من است مونس آنم که به یاد من انس دارد.داود هر که مرا جوید مرا یابد و او که مرا یابد سزاوار است که مرا نبازد داود نعمت از ماست شکر دیگری میکنند دفع بلا از ماست از دیگری میبینند پناهگاه شان حضرت ماست به دیگران پناه میبرند میگریزند ولی عاقبت باز میگردندچنین متن زیبا و پرمعنائی در کتابهای با ارزش اسلامی فراوان به چشم میخورد این گونه متنها به انضمام آیات قرآن مژده عظیمی از جانب خداست که بندگان به فضل و احسانش امید بندند و برای روا شدن حاجات شان دست گدایی به سوی او بردارند و بدانند که راه رسیدن به مقاصد و مطالب شان دعاست و کمتر اتفاق میافتد که مهمی از مهمات شان و حاجتی از حاجات شان بدون دعا برآورده میشود به همین خاطر روایات اسلامی به ویژه روایات صادر شده از اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام برای دعا جایگاهی خاص و ارزشی ویژه و اعتباری کمنظیر و حسابی به خصوص باز کردهاند .از رسول بزرگوار اسلام صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده ان الدعا هو العباده 1 ؛ یقینا دعا عبادت است.و از آن حضرت نقل شده الدعا مخ العباده 2 ؛ دعا مغز عبادت است.از حضرت باقر علیه السلام روایت شده افضل العباده الدعا 3 ؛ برترین عبادت دعاست.و از آن حضرت روایت شده ... ما من شی افضل عند الله من ان یسئل و یطلب مما عنده و ما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته و لایسئل ما عنده 4 ؛ چیزی نزد خدا برتر از خواستن و درخواست فیوضاتی که نزد اوست نیست و کسی در پیشگاه او مبغوضتر از آن که از دعا به درگاهش تکبر
اهمیت دعا
از حاجاتشان بدون دعا براورده میشود به همین خاطر روایات اسلامی به ویژه روایات صادر شده از اهل بیت عصمت و طهارت ع برای دعا جایگاهی خاص و ارزشی ویژه و اعتباری کمنظیر و حسابی بخصوص باز کردهاند .از رسول بزرگوار اسلام روایت شده ان الدعا هو العباده؛ 8 یقینا دعا عبادت است .و از ان حضرت نقل شده الدعا مخ العباده؛ 9 دعا مغز عبادت است .از حضرت باقر علیه السلام روایت شده افضل العباده الدعا؛ 10برترین عبادت دعاست .و از ان حضرت روایت شده ... ما من شی افضل عندالله من ان یسئل و یطلب مما عنده و ما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته و لایسئل ما عنده؛ 11چیزی نزد خدا برتر از خواستن و درخواست فیوضاتی که نزد اوست نیست و کسی در پیشگاه او مبغوضتر از ان که از دعا به درگاهش تکبر … دعا کننده است اعتنا و نظری که سفره شقاوت را از خیمه حیات انسان برمیچیند و مائده سعادت و خوشبختی را برای دعاکننده پهن میکند.محبوب محبان معشوق عاشقان انیس ذاکران جلیس شاکران یاور بندگان تکیه گاه صاحبدلان در قران مجید میفرماید واذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان؛ 2هنگامی که بندگانم در رابطه با من از تو سوال کنند پاسخش این است که من یقینا نزدیکم دعای دعا کننده را چون مرا بخواند مستجاب می کنم .اری جز خدا هیچ کس به بندگان نزدیک نیست او نزدیکی است که انسان را به وجود اورده و او را در رحم مادر پرورش داده و از رحم مادر به دنیا انتقال داده و در دنیا سفره مادی و معنویش را برای این میهمان با کرامت گسترده و انبیا را برای هدایت او به سعادت دنیا و اخرت برانگیخته و نعمت بی نظیری چون قران و امامان معصوم را برای او قرار داده درد تشنگی را با اب زلال و صاف درمان می کند رنج گرسنگی اش را با غذای مناسب و گوارا برطرف می سازد بیماریهایش را به درمان می رساند تنهائیش را با زن و فرزند و دوستان و یاران جبران میکند برهنگیاش را با انواع لباسها میپوشاند محبتش را در دلها مینهد مشکلاتش را هر چند شدید و سخت باشد می گشاید سلامتش را تداوم میبخشد به ارزش و اعتبار و ابرویش میافزاید و این همه را جز خدا چه کسی میتواند برایش فراهم اورد و چه کسی چون خدا به تمام احوالات و نیازمندیها و حاجات او اگاهی دارد؟اری او از همه به انسان نزدیکتر است تا جایی که در قران مجید فرموده ولقد خلقنا الانسان ونعلم ما توسوس به نفسه ونحن اقرب الیه من حبل الورید؛ 3 هر اینه انسان را به وجود اوردیم و انچه را نفس او به ان وسوسه می کند میدانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک تریم .انبیا که از نظر عقل و درایت و بصیرت و کرامت از تمام انسانها برترند و جان و قلب انان از همه جانها و قلب ها نورانی تر است و اگاهی انان به حقایق غیب و شهود کامل ترین اگاهی است و واقعیات را انچنان که هست می دانند جان و دلی وابسته به دعا داشتند و با همه وجود به این رشته استوار و محکم متصل بودند و شب و روزی نبود که بخشی از عمر خود را صرف دعا نکنند و از راه دعا به محضر محبوب حاضر نشوند.انان دعا را مایه رشد جان تصفیه دل زدودن غبار مادیت از باطن شستشوی خیمه حیات از کدورت هجران و عامل حل مشکلات می دانستند و یقین داشتند هیچ خواننده از درگاه ربوبی بدون رسیدن به مقصد و منهای روا شدن حاجت بر نمی گردد به همین خاطر به استجابت دعا مومن بودند و در این زمینه هیچ شک و تردیدی به خود راه نمیدادند و در تمام دعاها قبولی دعا را خاضعانه از حضرت حق درخواست میکردند و اطمینان صد در صد داشتند که دعای نیازمند در پیشگاه حضرت بینیاز به اجابت میرسد.قران مجید این حقیقت را روشنتر از روز از زبان پاک و دل تابناک ابراهیم حکایت میکند الحمد لله الذی وهب لی علی الکبر اسماعیل واسحق ان ربی لسمیع الدعا؛ 4 همه سپاس و ستایش ویژه خداست که مرا در سن پیری و سالخوردگی دو فرزند برومند چون اسماعیل و اسحاق بخشید یقینا پروردگارم اجابت کننده دعاست . دعا نیرو و قدرتی است که حضرت زکریا در سن سالخوردگی از پروردگار مهربان درخواست فرزند کرد و خدای عزیز درخواستش را اجابت فرمود و به او و همسرش که در سن نازائی قرار داشت یحیی را عطا کرد. 5مسیح علیه السلام به دنبال تقاضای یارانش به وسیله دعا از حضرت حق درخواست نزول مائده اسمانی کرد و خدای عزیز دعایش را مستجاب فرمود و برای او و یارانش سفرهای از غذاهای مطبوع از اسمان نازل فرمود. 6وجود مبارک حضرت حق بندگان را در تمام حالات به دعا کردن فرمان داده و از انان خواسته در خوشیها و ناخوشیها به پیشگاه عزتش روی ذلت سایند و به درگاه رحمتش دست به دعا بردارند و با دلی فروتن و اشکی مایه گرفته از قلب شکسته نیازهایشان را از او بخواهند و به وعده قطعی و حتمی و یقینی او در رابطه با استجابت دعا امیدوار باشند و قاطعانه اعلام کرده ان را که از دعا تکبر
اهمیت دعا
از حاجاتشان بدون دعا براورده میشود به همین خاطر روایات اسلامی به ویژه روایات صادر شده از اهل بیت عصمت و طهارت ع برای دعا جایگاهی خاص و ارزشی ویژه و اعتباری کمنظیر و حسابی بخصوص باز کردهاند .از رسول بزرگوار اسلام روایت شده ان الدعا هو العباده؛ 8 یقینا دعا عبادت است . و از ان حضرت نقل شده الدعا مخ العباده؛ 9 دعا مغز عبادت است .از حضرت باقر علیه السلام روایت شده افضل العباده الدعا؛ 10 برترین عبادت دعاست .و از ان حضرت روایت شده ... ما من شی افضل عندالله من ان یسئل و یطلب مما عنده و ما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته و لایسئل ما عنده؛ 11چیزی نزد خدا برتر از خواستن و درخواست فیوضاتی که نزد اوست نیست و کسی در پیشگاه او مبغوضتر از ان که از دعا به درگاهش تکبر … دعا کننده است اعتنا و نظری که سفره شقاوت را از خیمه حیات انسان برمیچیند و مائده سعادت و خوشبختی را برای دعاکننده پهن میکند.محبوب محبان معشوق عاشقان انیس ذاکران جلیس شاکران یاور بندگان تکیه گاه صاحبدلان در قران مجید میفرماید واذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان؛ 2هنگامی که بندگانم در رابطه با من از تو سوال کنند پاسخش این است که من یقینا نزدیکم دعای دعا کننده را چون مرا بخواند مستجاب می کنم .اری جز خدا هیچ کس به بندگان نزدیک نیست او نزدیکی است که انسان را به وجود اورده و او را در رحم مادر پرورش داده و از رحم مادر به دنیا انتقال داده و در دنیا سفره مادی و معنویش را برای این میهمان با کرامت گسترده و انبیا را برای هدایت او به سعادت دنیا و اخرت برانگیخته و نعمت بی نظیری چون قران و امامان معصوم را برای او قرار داده درد تشنگی را با اب زلال و صاف درمان می کند رنج گرسنگی اش را با غذای مناسب و گوارا برطرف می سازد بیماریهایش را به درمان می رساند تنهائیش را با زن و فرزند و دوستان و یاران جبران میکند برهنگیاش را با انواع لباسها میپوشاند محبتش را در دلها مینهد مشکلاتش را هر چند شدید و سخت باشد می گشاید سلامتش را تداوم میبخشد به ارزش و اعتبار و ابرویش میافزاید و این همه را جز خدا چه کسی میتواند برایش فراهم اورد و چه کسی چون خدا به تمام احوالات و نیازمندیها و حاجات او اگاهی دارد؟اری او از همه به انسان نزدیکتر است تا جایی که در قران مجید فرموده ولقد خلقنا الانسان ونعلم ما توسوس به نفسه ونحن اقرب الیه من حبل الورید؛ 3 هر اینه انسان را به وجود اوردیم و انچه را نفس او به ان وسوسه می کند میدانیم و ما از رگ گردن به او نزدیک تریم .انبیا که از نظر عقل و درایت و بصیرت و کرامت از تمام انسانها برترند و جان و قلب انان از همه جانها و قلب ها نورانی تر است و اگاهی انان به حقایق غیب و شهود کامل ترین اگاهی است و واقعیات را انچنان که هست می دانند جان و دلی وابسته به دعا داشتند و با همه وجود به این رشته استوار و محکم متصل بودند و شب و روزی نبود که بخشی از عمر خود را صرف دعا نکنند و از راه دعا به محضر محبوب حاضر نشوند.انان دعا را مایه رشد جان تصفیه دل زدودن غبار مادیت از باطن شستشوی خیمه حیات از کدورت هجران و عامل حل مشکلات می دانستند و یقین داشتند هیچ خواننده از درگاه ربوبی بدون رسیدن به مقصد و منهای روا شدن حاجت بر نمی گردد به همین خاطر به استجابت دعا مومن بودند و در این زمینه هیچ شک و تردیدی به خود راه نمیدادند و در تمام دعاها قبولی دعا را خاضعانه از حضرت حق درخواست میکردند و اطمینان صد در صد داشتند که دعای نیازمند در پیشگاه حضرت بینیاز به اجابت میرسد.قران مجید این حقیقت را روشنتر از روز از زبان پاک و دل تابناک ابراهیم حکایت میکند الحمد لله الذی وهب لی علی الکبر اسماعیل واسحق ان ربی لسمیع الدعا؛ 4 همه سپاس و ستایش ویژه خداست که مرا در سن پیری و سالخوردگی دو فرزند برومند چون اسماعیل و اسحاق بخشید یقینا پروردگارم اجابت کننده دعاست . دعا نیرو و قدرتی است که حضرت زکریا در سن سالخوردگی از پروردگار مهربان درخواست فرزند کرد و خدای عزیز درخواستش را اجابت فرمود و به او و همسرش که در سن نازائی قرار داشت یحیی را عطا کرد. 5مسیح علیه السلام به دنبال تقاضای یارانش به وسیله دعا از حضرت حق درخواست نزول مائده اسمانی کرد و خدای عزیز دعایش را مستجاب فرمود و برای او و یارانش سفرهای از غذاهای مطبوع از اسمان نازل فرمود. 6وجود مبارک حضرت حق بندگان را در تمام حالات به دعا کردن فرمان داده و از انان خواسته در خوشیها و ناخوشیها به پیشگاه عزتش روی ذلت سایند و به درگاه رحمتش دست به دعا بردارند و با دلی فروتن و اشکی مایه گرفته از قلب شکسته نیازهایشان را از او بخواهند و به وعده قطعی و حتمی و یقینی او در رابطه با استجابت دعا امیدوار باشند و قاطعانه اعلام کرده ان را که از دعا تکبر
مشهد مکتب الزهرا سخنرانی سوم
میکنند میگویند نه ما پول داریم پارتی داریم کمک داریم فکر داریم نیاز نداریم دعا بکنیم برویم قاطی مردم بشینیم گردن کج کنیم ناله بزنیم و مشکلاتمان را با خدا در میان بگذاریم آنهایی که تکبر میکنند از … از علل حل مشکلات قرار داده بیان مشکل برای مردم مردم وزین مردم آبرومند مردم مومن عیبی ندارد ولی گاهی همین مردم دلسوز مردم خوب مردم مومن نمیتوانند برای حل مشکل انسان به انسان کمک بکنند.لذا حل اینگونه مشکلاتی که راه مادی ندارد کلید مادی ندارد دعاست. امام صادق میفرماید هر کسی دعا بکند محروم از اجابت نخواهد شد چرا که دعا امر پروردگار است فرمان خداوند است یک کار خیلی خوبی است که خدا این کار را دوست دارد و نباید از این کار خوب و از این عمل دوست داشتنی پروردگار رویگردان شد در قرآن مجید فرموده ادعونی در پیشگاه من دعا کنید عرض نیاز کنید با من حرف بزنید درخواست کنید استجب لکم. من دعای شما را مستجاب میکنم. از آمدن به پیشگاه من عرض حاجت به من عرض نیاز به من التماس به من رویگردان نباشید من شما را آفریدم شما را دوست دارم روزی به شما میدهم صدایتان هم دوست دارم گداییتان هم دوست دارم.ان الذین یستکبرون عن عبادتی آنهایی که از دعا کردن تکبر … دعا سیدخلون جهنم داخرین غافر 60 اینها به خاطر کبرشان که میخواهند شاخ و شونه در برابر خدا بکشند و بگویند مانیازی به کمک خدا نداریم نیازی به کارگردانی خدا نداریم اهل آتشند تکبر با پروردگار خیلی امر ناپسندی است برای اینکه همه قدرت پیش اوست و اگر متکبر گرفتاریاش را که نه پول حل میکند و نه پارتی نخواهد با خدا حل بکند حل نمیشود میماند. یعنی وقتی که کارگردانی خدا را نخواهد در کارش مدیریت خدا را نخواهد رحمت خدا را نخواهد لطف خدا را نخواهد مشکل میماند حل نمیشود به هیچ عنوان اما آنهایی که اهل دعا هستند خیلی از
شرایط استجابت دعا
ـ دعا یک نحوه عبادت است ـ ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین غافر 60 متکبر از دعا با خاری با بیآبرویی با رسوایی وارد جهنم میشود.چه کسی از دعا تکبر … وقال ربکم ادعونی استجب لکم ذیل آیه خیلی عجیب است چون آیه مربوط به دعاست ان الذین یستکبرون عن عبادتی یعنی از دعا کردن در پیشگاه من تکبر میورزند … از ضلالت و گمراهی و لجنزار درآیند. این آتو به دست دادنها خیلی مهم است و در زمان همه انبیا و زمان رسول خدا هم اتفاق افتاده است.کلیم الله گفت بیرون آمدن این مسخرهچی داستانش چیست؟ خطاب رسید موسی کسی که خودش را مدتها به شکل ولی الله اعظم درآورده قابل نجات بود نجاتش دادم بهخاطر آن ذات کار نه بهخاطر مسخره کردنهایش. این شخص آمد خودش را مدتها به شکل ولی الله الاعظم درآورد من او را مشمول رحمت و مغفرتم قرار دادم. این شخص هم وقتی دید همه غرق شدند و خودش نجات پیدا کرد مؤمن به توحید و به نبوت و به ولایت موسی بن عمران شد مفت درنرفت و کار نجاتش هم مفتکی نشد. آیۀ قرآن در باب دعاشب جمعه به عنوان شب زیارتی ابیعبدالله ع است. شما هم باب دعا را در کتاب شریف اصول کافی ببینید و هم باب دعا را در بحار الانوار ببینید وهم در کتابهای دیگر مؤمنین ائمه ما مخصوصا امام باقر ع اصرار دارند که مردم شب خود را شب دعا قرار بدهند مخصوصا شب جمعه.در زمینۀ دعا من یک آیه و یک روایت و اشارهای به دورنمای شرایط دعا میخوانم. آیه شریفه از آیات بسیار فوقالعادۀ قرآن مجید است وقال ربکم ادعونی استجب لکم غافر 60 میدانید که زمان در افعالی که منصوب به پروردگار است جا ندارد. خداوند فرموده و میگوید و خواهد گفت وقال ربکم پروردگارتان میگوید مالکتان میگوید مربیتان میگوید کسی که گل شما را سرشت و به شما شکل داد کسی که روح در شما دمید کسی که شما را در رحم مادر پرورش داد کسی که شما را از رحم مادر به دنیا آورد کسی که شما را با شیر مادر تغذیه کرد کسی که بعد از دندان درآوردن و بعد از شیر مادر سفرۀ گستردۀ عالم را برابرتان گذاشت و گفت کلوا واشربوا طور 19 کلوا من طیبات ما رزقناکم بقره 57 ؛ همۀ اینها جلوۀ این ربوبیت است.ما اگر بتوانیم در حد خودمان در این ایام در دهۀ عاشورا مردم را با ربوبیت پروردگار آشنا کنیم تقریبا توانستیم رابطهشان را در حد لازم با گناه قطع کنیم. همۀ خلا مردم مربوط به بیمعرفتی آنان نسبت به ربوبیت است. خود حضرت سیدالشهدا جلوه ربوبیت پروردگار است جلوۀ تام است جلوۀ کامل است قرآن مجید جلوۀ ربوبیت پروردگار است نبوت انبیا و امامت ائمه جلوۀ ربوبیت پروردگار عالم است؛ این است که اول آیه میگوید وقال ربکم .پروردگار و مربی و پرورشدهندۀ شما به شما اعلام میکند ادعونی استجب لکم به دعا قیام بکنید و من درخواست شما را پاسخ میدهم جواب میدهم. اینطور نیست که شما از قلبتان ناله درآید و زبانتان آن ناله را آشکار نکند. دعای کمیل قلب است ولی خواندن این کلمات عربی اظهار ما فی الضمیر است. ادعونی این دعا از قلب شروع میشود از زبان طلوع میکند و بعد به استجابت میرسد. امر است و اینجا امر قرینه بر استحباب ندارد دعا واجب است ادعونی استجب لکم .اینقدر دعا مهم است که پروردگار عالم دو بار مسئلۀ دعا را در نماز مطرح کرده است خیلی فوقالعاده است؛ 1ـ یک بار در این آیه شریفه که ما شبانهروز به صورت ده بار واجب این دعا را میخوانیم اهدنا الصراط المستقیم این دعاست و بهصورت واجب هم خوانده میشود. حمد واجب است لا صلاه الا بفاتحه الکتاب و در فاتحه الکتاب خود این دعا یک محوریت است یک مرکزیت است یک حال است یک ارتباط است.2ـ یک بار هم در تشهد آن وقتی که بهصورت واجب از پروردگار عالم درخواست میکنیم خدایا بر پیغمبر و بر اهلبیتش درودت را نازل کن رحمتت را نازل کن. ما اگر این صلوات در تشهد را اصلا نگوییم کل نماز باطل است. تکبر
دعا و آثار آن
دعا مخ عبادت است.و نیز از آن حضرت نقل شده ان العبد لا یخطئه من الدعا احدی ثلاثه اما ذنب یغفرله و اما خیریعجل له و اما خیر یدخرله 6 عبد به هنگام دعا به یکی از سه حقیقت دست مییابد یا گناهی که برای او آمرزیده میشود یا خیری که در رسیدنش به او شتاب خواهد شد یا خوبی و خیری که برای او ذخیره میگردد.و آن بزرگوار فرمود سلوا الله من فضله فانه یحب ان یسال وافضل العباده انتظار الفرج 7 از فضل و احسان خدا درخواست کنید زیرا خدا دوست دارد از او بخواهند و برترین عبادت انتظار فرج و گشایش در همه امور است.از حضرت باقر ع سؤال شد ای العباده افضل؟ فقال ما من شیئ افضل عند الله من ان یسال و یطلب مما عنده و ما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته ولایسال ما عنده 8 برترین عبادت کدام است؟ فرمود چیزی نزد خدا برتر این نیست که در پیشگاهش به دعا برخیزند و از آنچه نزد اوست بخواهند و احدی نزد خدا مبغوضتر از کسی که از عبادت به درگاه او تکبر … دعا در حالت انقطاع از ما سوی محبوب بودند و غیر خدا را سمیع و علیم نمیدانستند تا عمل خود را به او ارائه دهند.آنان از شدت اخلاص و تواضع و فروتنی متعلق تقبل را که بنا کعبه بود در دعایشان نام بردند تا کمال خاکساری را به پیشگاه حق عرضه داشته باشند و به حضرتش اعلام کرده باشند که عمل ما در برابر عظمت تو چنان ناچیز است که قابل ذکر نیست این دعای مطلق که محدود به قول و نیت نیامده به خوبی حال و وضع این دو بانی را مینمایاند دعائی است که خضوع و انقطاع آنان را آشکار مینماید و از راز دلشان برمیخاست و از زبانشان سرمیزد گویا این پدر و پسر چنان در برابر بزرگی و اراده حق مقهور بودند که کار بنا در نظرشان ناچیز بود و نامی از آن نمیبردند.قبول و پذیرش هر چیزی به این است که پذیرنده آن را جز هستی خود نماید و مقصود پیش آورنده را منظور دارد.در این آیه مقصود از درخواست پذیرش گویا این است که پروردگار این بنا را مشمول ربوبیت ربنا خود گرداند و به سنگ و گلی که روی هم چیده و در معرض فناست صورت بقا دهد و در پرتو صفت ربوبیتش مانند ثابتات هستی شود و منشا تربیت خلق گردد.این درخواست که از ضمیر سراسر اخلاص به حق و رحمت بر خلق برمیخاست در پیشگاه خداوند پذیرفته شد چنان که نه عصبیت جاهلیت و رقابت قحطان و عدنان بنیان آن را متزلزل ساخت و نه تاریکیهای شرک بر آن پردهی نسیان پوشانید بلکه پیوسته چراغ هدایت و رهنمای توحید در ظلمت جاهلیت عرب و جهان بود. و پرتو آن در هر گوشه و کنار جهان میتابید و معابد و مساجدی به نام خدا و با دستهای اخلاص از برکت این خانه و به سوی آن تاسیس گردید.آری حکمت خداوند دعای ابراهیم را اجابت نمود و آن خانه ترکیب یافته از سنگ و گل را در برابر عوامل انهدام نگه داشت و به آن صورت بقا بخشید با آن که موجبات از میان رفتن و فنا آن در داخل و خارج جزیره از هر بنا محکمی بیشتر بود زیرا پاسداران آن در داخل تنها قبیله عدنان بود که اولاد اسماعیل بودند و همین پاسداری میراثی به قبیله عدنان برتری و سروری بخشیده بود از این جهت دیگر اعراب متعصب و امتیازجو نمیباید به این برتری و سروری عدنان تن دهند یهود هم که در بخشی از جزیره نفوذ اقتصادی داشتند قبله خود را فقط بیتالمقدس میدانستند و از نفوذ معنوی و روی آوردن مردم به کعبه برای قبله و مرکزیت خود بیمناک بودند چنان که دربارهی تغییر قبله آن همه صدا در آوردند و عربده جوئی کردند در خارج جزیره هم هر یک از دو دولت روم شرقی و ایران میکوشیدند که عرب را مقهور خود سازند و توجه آنان را به سوی خود جلب نمایند. چنان که رومیان اعراب شام را تحت نفوذ خود و به کیش مسیحی در آوردند و پادشاه حبشه و یمن برای ویران کردن کعبه سپاهی با پیلان جنگی بسیج کردند دولت ایران هم برای از میان بردن تمرکز عرب که اطراف این خانه بود همه گونه میکوشید با همه این عوامل دینی و سیاسی شکوه و قدرت معنوی این خانه پیوسته رو به افزایش شد و در خلال این قرون همیشه مرکز طواف کنندگان و اطرافش محیط امن و اصول مناسکش برپا بوده 1 بقای کعبه و دوام مناسکش و آبادی آن منطقه و امنیتش و سرازیر شدن انواع ثمرات و محصولات به آن ناحیه مقدس همه و همه از آثار پربرکت دعای ابراهیم و اسماعیل علیهما السلام است. ارزش دعادعا از اعظم عبادات و افضل قربات و سرمایهای است که سود دنیا و آخرتش برای دعا کننده قابل شمارش نیست.دعا حقیقتی آرام بخش حلال مشکلات کلید گنجهای مادی و معنوی و اصلاح کننده امور است.خدای مهربان در قرآن مجید بندگانش را به دعا فرمان داده و اجابت آن را ضمانت نموده است.و اذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان فلیستجیبوا لی و لیؤمنوا بی لعلهم یرشدون. 2 و هنگامی که بندگانم از تو دربارهی من بپرسند بگو یقینا من نزدیکام دعای دعا کننده را زمانی که مرا بخواند اجابت میکنم پس باید دعوتم را به اسلام بپذیرند و به حقیقت به من ایمان بیاورند تا به رشد برسند و مقصد اعلا را دریابند. ادعوا ربکم تضرعا و خفیه انه لا یحب المعتدین 3 پروردگارتان را از روی فروتنی و زاری و در حال پنهان بخوانید و از آداب و شرایط دعا تجاوز نکنید یقینا خدا متجاوزان را دوست ندارد.و قال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین 4 و فرمان پروردگار شماست که مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم آنان که از دعا و اظهار حاجت و در حقیقت عبادت من تکبر
دعا و آثار آن
دعا مخ عبادت است.و نیز از آن حضرت نقل شده ان العبد لا یخطئه من الدعا احدی ثلاثه اما ذنب یغفرله و اما خیریعجل له و اما خیر یدخرله 6 عبد به هنگام دعا به یکی از سه حقیقت دست مییابد یا گناهی که برای او آمرزیده میشود یا خیری که در رسیدنش به او شتاب خواهد شد یا خوبی و خیری که برای او ذخیره میگردد.و آن بزرگوار فرمود سلوا الله من فضله فانه یحب ان یسال وافضل العباده انتظار الفرج 7 از فضل و احسان خدا درخواست کنید زیرا خدا دوست دارد از او بخواهند و برترین عبادت انتظار فرج و گشایش در همه امور است.از حضرت باقر ع سؤال شد ای العباده افضل؟ فقال ما من شیئ افضل عند الله من ان یسال و یطلب مما عنده و ما احد ابغض الی الله ممن یستکبر عن عبادته ولایسال ما عنده 8 برترین عبادت کدام است؟ فرمود چیزی نزد خدا برتر این نیست که در پیشگاهش به دعا برخیزند و از آنچه نزد اوست بخواهند و احدی نزد خدا مبغوضتر از کسی که از عبادت به درگاه او تکبر … دعا در حالت انقطاع از ما سوی محبوب بودند و غیر خدا را سمیع و علیم نمیدانستند تا عمل خود را به او ارائه دهند.آنان از شدت اخلاص و تواضع و فروتنی متعلق تقبل را که بنا کعبه بود در دعایشان نام بردند تا کمال خاکساری را به پیشگاه حق عرضه داشته باشند و به حضرتش اعلام کرده باشند که عمل ما در برابر عظمت تو چنان ناچیز است که قابل ذکر نیست این دعای مطلق که محدود به قول و نیت نیامده به خوبی حال و وضع این دو بانی را مینمایاند دعائی است که خضوع و انقطاع آنان را آشکار مینماید و از راز دلشان برمیخاست و از زبانشان سرمیزد گویا این پدر و پسر چنان در برابر بزرگی و اراده حق مقهور بودند که کار بنا در نظرشان ناچیز بود و نامی از آن نمیبردند.قبول و پذیرش هر چیزی به این است که پذیرنده آن را جز هستی خود نماید و مقصود پیش آورنده را منظور دارد.در این آیه مقصود از درخواست پذیرش گویا این است که پروردگار این بنا را مشمول ربوبیت ربنا خود گرداند و به سنگ و گلی که روی هم چیده و در معرض فناست صورت بقا دهد و در پرتو صفت ربوبیتش مانند ثابتات هستی شود و منشا تربیت خلق گردد.این درخواست که از ضمیر سراسر اخلاص به حق و رحمت بر خلق برمیخاست در پیشگاه خداوند پذیرفته شد چنان که نه عصبیت جاهلیت و رقابت قحطان و عدنان بنیان آن را متزلزل ساخت و نه تاریکیهای شرک بر آن پردهی نسیان پوشانید بلکه پیوسته چراغ هدایت و رهنمای توحید در ظلمت جاهلیت عرب و جهان بود. و پرتو آن در هر گوشه و کنار جهان میتابید و معابد و مساجدی به نام خدا و با دستهای اخلاص از برکت این خانه و به سوی آن تاسیس گردید.آری حکمت خداوند دعای ابراهیم را اجابت نمود و آن خانه ترکیب یافته از سنگ و گل را در برابر عوامل انهدام نگه داشت و به آن صورت بقا بخشید با آن که موجبات از میان رفتن و فنا آن در داخل و خارج جزیره از هر بنا محکمی بیشتر بود زیرا پاسداران آن در داخل تنها قبیله عدنان بود که اولاد اسماعیل بودند و همین پاسداری میراثی به قبیله عدنان برتری و سروری بخشیده بود از این جهت دیگر اعراب متعصب و امتیازجو نمیباید به این برتری و سروری عدنان تن دهند یهود هم که در بخشی از جزیره نفوذ اقتصادی داشتند قبله خود را فقط بیتالمقدس میدانستند و از نفوذ معنوی و روی آوردن مردم به کعبه برای قبله و مرکزیت خود بیمناک بودند چنان که دربارهی تغییر قبله آن همه صدا در آوردند و عربده جوئی کردند در خارج جزیره هم هر یک از دو دولت روم شرقی و ایران میکوشیدند که عرب را مقهور خود سازند و توجه آنان را به سوی خود جلب نمایند. چنان که رومیان اعراب شام را تحت نفوذ خود و به کیش مسیحی در آوردند و پادشاه حبشه و یمن برای ویران کردن کعبه سپاهی با پیلان جنگی بسیج کردند دولت ایران هم برای از میان بردن تمرکز عرب که اطراف این خانه بود همه گونه میکوشید با همه این عوامل دینی و سیاسی شکوه و قدرت معنوی این خانه پیوسته رو به افزایش شد و در خلال این قرون همیشه مرکز طواف کنندگان و اطرافش محیط امن و اصول مناسکش برپا بوده 1 بقای کعبه و دوام مناسکش و آبادی آن منطقه و امنیتش و سرازیر شدن انواع ثمرات و محصولات به آن ناحیه مقدس همه و همه از آثار پربرکت دعای ابراهیم و اسماعیل علیهما السلام است. ارزش دعادعا از اعظم عبادات و افضل قربات و سرمایهای است که سود دنیا و آخرتش برای دعا کننده قابل شمارش نیست.دعا حقیقتی آرام بخش حلال مشکلات کلید گنجهای مادی و معنوی و اصلاح کننده امور است.خدای مهربان در قرآن مجید بندگانش را به دعا فرمان داده و اجابت آن را ضمانت نموده است.و اذا سالک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوه الداع اذا دعان فلیستجیبوا لی و لیؤمنوا بی لعلهم یرشدون. 2 و هنگامی که بندگانم از تو دربارهی من بپرسند بگو یقینا من نزدیکام دعای دعا کننده را زمانی که مرا بخواند اجابت میکنم پس باید دعوتم را به اسلام بپذیرند و به حقیقت به من ایمان بیاورند تا به رشد برسند و مقصد اعلا را دریابند. ادعوا ربکم تضرعا و خفیه انه لا یحب المعتدین 3 پروردگارتان را از روی فروتنی و زاری و در حال پنهان بخوانید و از آداب و شرایط دعا تجاوز نکنید یقینا خدا متجاوزان را دوست ندارد.و قال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین 4 و فرمان پروردگار شماست که مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم آنان که از دعا و اظهار حاجت و در حقیقت عبادت من تکبر
دعاى تكوينى و تشريعى
از همه عالم آگاهی و وقوفش به مسئله فقر ذاتی و نیاز طبیعی و حتمی موجود بیشتر بود و توجه به این نیاز همه جانبه را نسبت به حضرت بینیاز و فقر ذاتی را نسبت به غنی حمید فخر خود میدانست و بالاترین مقام را برای خویش سلطنت فقر به حساب میآورد و در برابر حضرت دوست با تمام وجودش عرضه میداشت الفقر فخری .فقر سرافرازی و افتخار من است.در زمینه این نوع دعا و این شکل درخواست و طلب ذات موجودات یکسان است و کل عالم هستی بیوقفه در زمینه فقر ذاتی و امکانیش حتی تمام کفار و بتپرستان و همه فاجران و فاسقان و ملحدان در حال دعایند و اگر این خط و ربط در وجود آنان نسبت به حضرت او نبود امکان ادامه زندگی برای کمترین لحظه برای هیچ کدامشان وجود نداشت.از این طلب ذاتی و درخواست طبیعی که سراسر هستی موجودات و شؤون آنان را فرا گرفته و هیچیک را برای ادامه زندگی چارهای جز آن نیست تعبیر به دعای تکوینی میشود که در این دعا زبان و صدا و اشک و ناله و زاری مدخلیت ندارد و نسبت به این دعا هم دستوری نیست که چرا این قسم از دعا ذاتی موجودات و بافت وجودی و طبیعی آنان است.اما قسمتی دیگر در زمینه دعا وجود دارد که به آن دستور داده شده و از جن و انس و ملائکه خواستهاند که این حقیقت را بالاراده به دستور حضرت رب العزه تحقق دهند.درست است که خداوند عزیز به تمام خواستههای عبادش آگاه و عالم و آشناست اما همین خدای مهربان و آشنای به نیازهای ارادی عباد از آنان خواسته خواستههای خود را با سوز دل و با حرکت زبان و اعلام نیازمندیهای دنیا و آخرت همراه با اشک چشم و سودن پیشانی به خاک درگاه من ابراز کنید که من عاشق این حال و علاقهمند به این زاری و درخواست و اشک چشم شمایم.این معنا را باید همه نیازمندان که همه انسانها هستند و به خصوص گناهکاران از عباد که در به در دنبال آشتی با دوست هستند رعایت کنند و باید بدانند همانطور که گفته شد اگر دعا و درخواست و طلب و گدایی و نیازمندی در ذات موجودات نبود به کمترین فیض و عنایت از جانب دوست نمیرسیدند همانطور اگر برای آمرزش گناه و قبولی توبه و رسیدن به آنچه خیر انسان است و دست یافتن به سعادت دنیا و آخرت دعایی در کار نباشد هیچ فیض و عنایت و کرامت و لطف و رحمت و رافت و بسط رزق و آمرزش گناه و خیر دنیا و آخرت نصیب انسان نمیگردد.این نوع دعا که در قرآن و روایات و به وسیله همه انبیا و امامان علیهم السلام دستور داده شده دعای تشریعی است.از این دعا تکبر
دعاى تكوينى و تشريعى
از همه عالم آگاهی و وقوفش به مسئله فقر ذاتی و نیاز طبیعی و حتمی موجود بیشتر بود و توجه به این نیاز همه جانبه را نسبت به حضرت بینیاز و فقر ذاتی را نسبت به غنی حمید فخر خود میدانست و بالاترین مقام را برای خویش سلطنت فقر به حساب میآورد و در برابر حضرت دوست با تمام وجودش عرضه میداشت الفقر فخری .فقر سرافرازی و افتخار من است.در زمینه این نوع دعا و این شکل درخواست و طلب ذات موجودات یکسان است و کل عالم هستی بیوقفه در زمینه فقر ذاتی و امکانیش حتی تمام کفار و بتپرستان و همه فاجران و فاسقان و ملحدان در حال دعایند و اگر این خط و ربط در وجود آنان نسبت به حضرت او نبود امکان ادامه زندگی برای کمترین لحظه برای هیچ کدامشان وجود نداشت.از این طلب ذاتی و درخواست طبیعی که سراسر هستی موجودات و شؤون آنان را فرا گرفته و هیچیک را برای ادامه زندگی چارهای جز آن نیست تعبیر به دعای تکوینی میشود که در این دعا زبان و صدا و اشک و ناله و زاری مدخلیت ندارد و نسبت به این دعا هم دستوری نیست که چرا این قسم از دعا ذاتی موجودات و بافت وجودی و طبیعی آنان است.اما قسمتی دیگر در زمینه دعا وجود دارد که به آن دستور داده شده و از جن و انس و ملائکه خواستهاند که این حقیقت را بالاراده به دستور حضرت رب العزه تحقق دهند.درست است که خداوند عزیز به تمام خواستههای عبادش آگاه و عالم و آشناست اما همین خدای مهربان و آشنای به نیازهای ارادی عباد از آنان خواسته خواستههای خود را با سوز دل و با حرکت زبان و اعلام نیازمندیهای دنیا و آخرت همراه با اشک چشم و سودن پیشانی به خاک درگاه من ابراز کنید که من عاشق این حال و علاقهمند به این زاری و درخواست و اشک چشم شمایم.این معنا را باید همه نیازمندان که همه انسانها هستند و به خصوص گناهکاران از عباد که در به در دنبال آشتی با دوست هستند رعایت کنند و باید بدانند همانطور که گفته شد اگر دعا و درخواست و طلب و گدایی و نیازمندی در ذات موجودات نبود به کمترین فیض و عنایت از جانب دوست نمیرسیدند همانطور اگر برای آمرزش گناه و قبولی توبه و رسیدن به آنچه خیر انسان است و دست یافتن به سعادت دنیا و آخرت دعایی در کار نباشد هیچ فیض و عنایت و کرامت و لطف و رحمت و رافت و بسط رزق و آمرزش گناه و خیر دنیا و آخرت نصیب انسان نمیگردد.این نوع دعا که در قرآن و روایات و به وسیله همه انبیا و امامان علیهم السلام دستور داده شده دعای تشریعی است.از این دعا تکبر
خواسته های پاکان- جلسه اول
از برنامه های مهمی که همه ی انبیا خدا و ائمه ی طاهرین داشته اند دعا بود و درخواست از وجود مقدس پروردگار. به همه ی انسانها خداوند مهربان امر به دعا کرده است امر به درخواست کرده درقرآن مجید است که اگر دعا و درخواست شما نبود من به شما هیچ اعتنایی نمی کردم. اگر می خواهید فضل من عطای من رحمت من احسان من به شما رو کند راه رو کردن این حقایق از پیشگاه من به سوی شما دعا است. و به تعبیر عامیانه ی ساده و روان گدایی است. خداوند متعال به این گدایی امر کرده و حال گدایی را از بنده اش دوست دارد. در قرآن مجید می فرماید ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون فی جهنم داخرین کسانی که از دعا کردن درخواست کردن گدایی کردن از خدا تکبر … تکبر نسبت به حق داشته باشد این روز گرفتاریش کلید حل گرفتاریش را دعا می داند ولی دعا هم می کند اما با چنین دلی دعایش پذیرفته نمی شود. تکبر در برابر خدا معنی اش این است که خدا نباید مرا به بندگی بکشد نباید حلقه ی عبادت به گوش من بیندازد نباید به من امر و نهی کند . من برای خودم کسی هستم این معنی تکبر است. این جور نیست که متکبران دعا نکنند متکبران هم بالاخره در بعضی از … از صبح تا حالا هیچ کس نخریده. گفت غصه نخور کلش را خودم می خرم و بیشتر هم پول داد.تا نگرید طفلک حلوا فروش دیگ بخشایش نمی آید به جوشگریه کار می کند. و همه ی این ها را یعنی قلب خاشع بدن خاضع و اشک ریزان را مخصوصا در این هشت شبی که ابی عبدالله کربلا بودند و یارانشان داشتند حتی شب عاشورا. در فرمایشات خودشان هست شیخ مفید نقل می کند که وقتی عصر تاسوعا لشکر می خواست حمله کند حضرت به قمر بنی هاشم فرمودند اگر امکان دارد این ها را برگردان من می خواهم امشب دعا کنم یک شب بیشتر زنده بمانم برای دعا آن هم چه شکل دعایی؟ چه جور دعایی. پس آن چه در این مقدمه فهمیدید گدایی از خدا واجب گدایی نکردن تکبر
قرآن و دعا
دعا امر میکند و از بندگانش میخواهد از این خیر با عظمت که علت رسیدن به فیوضات الهیه و خیر دنیا و آخرت است غفلت نکنند. و قال ربکم ادعونی استجب لکم ان الذین یستکبرون عن عبادتی سیدخلون جهنم داخرین .و پروردگارتان گفت مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم آنان که از عبادت من تکبر
English