مسجد در روايات
روايات و احاديث اسلامى درباره مسجد ، مسائل بسيار مهمى را طرح كردهاند كه بر تمام مسلمانان لازم است آن ها را رعايت كرده و از اين راه خشنودى حضرت حق و پيامبر صلىاللهعليهوآله و ائمه عليهمالسلام را جلب كنند . ... سَمِعْتُ أَباعَبْدِاللّهِ عليهالسلام يَقُولُ : شَكَتِ الْمَساجِدُ إِلَى اللّهِ تَعالى الَّذينَ لا يَشْهَدُونَها مِنْ جيرانِها ، فَأَوْحَى اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَيْها : وَعِزَّتي وَجَلالي لا قَبِلْتُ لَهُمْ صَلاةً واحِدَةً وَلا أَظْهَرْتُ لَهُمْ فِى النّاسِ عَدالَةً وَلا نالَتْهُمْ رَحْمَتي وَلا جاوَرُوني في جَنَّتي .
راوى مىگويد : از حضرت صادق عليهالسلام شنيدم كه مساجد به پروردگار عالم از همسايگانى كه در آن شركت نمىكنند ، شكايت بردند . خطاب رسيد كه : به عزت و جلالم سوگند ، در صورت استخفاف به مساجد يك نماز از آنان قبول نمىكنم و آنان را به عدالت در بين مردم آشكار نمىنمايم و به رحمتم نمىرسند و در بهشت مجاور من نخواهد بود . قالَ رَسُولُ اللّهِ صلىاللهعليهوآله : كُونُوا فِى الدُّنْيا أَضْيافا ، وَاتَّخِذُوا الْمَساجِدَ بُيُوتا وَعُودُوا قُلُوبَكُمُ الرِّقَّةَ وَأَكْثِرُوا مِنَ التَّفَكُّرِ وَالْبُكاءِ مِنْ خَشْيَةِ اللّهِ ، وَاجْعَلُوا الْمَوْتَ نَصْبَ أَعْيُنِكُمْ وَما بَعْدَهُ مِنْ أَهْوالِ الْقِيامَةِ تَبْنُونَ ما لا تَسْكُنُونَ وَتَجْمَعُونَ ما لا تَأْكُلُونَ فَاتَّقُوا اللّهَ الَّذي إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ .
پيامبر خدا صلىاللهعليهوآله فرمود : در دنيا مهمان باشيد ، اين دلبستگىها و آرزوها شايسته مهمان نيست ، مساجد را به عنوان خانه اصلى خود بگيريد ، دل ها را به رقّت عادت دهيد ، زياد انديشه كنيد و از خشيت حق گريه داشته باشيد ، موت و اهوال قيامت را نصب العين قرار دهيد ، اين چه زندگى غلطى است كه ساختمانى كردهايد كه در آن سكنى نداريد و آن قدر جمع كردهايد كه براى شما قدرت خوردن نيست ، از خدايى كه به سوى او باز مىگرديد ، پروا كنيد !
اميرالمؤمنين عليهالسلام فرمود : رفت و آمد به مسجد يكى از اين منافع را دارد : برادرى كه برادريش سود خدايى دارد . تحصيل علم جديد و تازه . دانستن آيه محكمه . برخورد به رحمت منتظره . ياد گرفتن كلمه هدايت كه انسان را از گمراهى برهاند . شنيدن كلامى كه راهبر به سوى راه خداست . ترك گناه از ترس حق يا حيا از حضرت بارى . قالَ عَلِىٌّ عليهالسلام : لَيْسَ لِجارِ الْمَسْجِدِ صَلاةٌ إِذا لَمْ يَشْهَدِ الْمَكْتُوبَةَ فِى الْمَسْجِدِ إِذا كانَ فارِغا صَحيحا . على عليهالسلام فرمود : همسايه مسجد اگر از هر جهت فراغت و صحت داشته باشد ، بايد براى نماز واجب به مسجد بيايد كه با بودن فراغت و صحت ، حق نماز در جاى ديگر براى او نيست .
پيامبر صلىاللهعليهوآله فرمود : هركس به مسجدى از مساجد خدا براى نماز جماعت برود ، براى هر قدمى كه برمىدارد هفتاد هزار حسنه منظور شود و به همان اندازه درجاتش بالا رود . عَنِ النَّبِيِّ صلىاللهعليهوآله قالَ : يَجىءُ يَوْمَ الْقِيامَةِ ثَلاثَةٌ يَشْكُونَ : الْمُصْحَفُ ، وَالْمَسْجِدُ ، وَالْعِتْرَةُ ، يَقُولُ الْمُصْحَفُ : يا رَبِّ حَرَّفُوني وَمَزَّقُوني وَيَقُولُ الْمَسْجِدُ : يا رَبِّ عَطَّلُوني وَضَيَّعُوني ، وَتَقُولُ الْعِتْرَةُ : يا رَبِّ قَتَلُونا وَطَرَدُونا وَشَرَّدُونا ، فَأَجْثُوا لِلرُّكْبَتَيْنِ فِى الْخُصُومَةِ فَيَقُولُ اللّهُ لي : أَنَا أَوْلى بِذلِكَ . رسول خدا صلىاللهعليهوآله فرمود : در قيامت ، سه چيز به حضرت حق شكايت برند :قرآن ، مسجد ، عترت . قرآن مىگويد : پروردگارا ! مرا از نظر معنى تغيير داده و پاره كردند . مسجد مىگويد : پروردگارا ! مرا بيكار گذاردند و ضايع نمودند . عترت مىگويد :الهى ! ما را كشتند و راندند و آواره كردند . پيامبر صلىاللهعليهوآله مىفرمايد : من براى احقاق حق اينها در پيشگاه حضرت حق زانو مىزنم . خداوند مىفرمايد : من به محاكمه خائنان به اين سه برنامه سزاوارترم .
در شرح اين حديث آمده : مراد از مصداق كامل مسجد در اين روايت مسجد پيغمبر است كه در زمان آن حضرت مركز حكومت اسلامى بود و بايد از آنجا عدالت و احكام حقيقى قرآن به همه جاى جهان پراكنده شود . و مصداق كامل طرف خصومت اين سه چيز غاصبين خلافت اسلاماند كه قرآن مجيد را به رأى خود تفسير كردند و احكام آن را كه متضمن نظام عدالت عمومى بود پاره پاره كردند و استفاده از مزاياى آن را به عرب و اشراف قريش و بنى اميه اختصاص دادند و ديگران را محروم كردند . با اين كه قرآن ، برابرى و برادرى را براى همه بشر آورده و همه نژادها و تيرهها در پيشگاه او برابر و فضيلت وابسته به تقوا است .
پاره پاره شدن احكام الهى قرآن در حقيقت پس از مرگ پيامبر صلىاللهعليهوآله به دست غاصبين شروع شد و خليفه دوّم در طول خلافت خود جامعه اسلامى را طبقه طبقه كرد : عربها را طبقه اشراف قرار داد و بر سر مردم مسلط ساخت ، قانون هايى وضع كرد كه مسلمانان غير عرب را از حقوق اجتماعى اسلامى محروم كرد و به هم دستى همكاران و احزاب هم فكر خود نظامات عمومى اسلامى را تكه تكه كرد و در دوران بنىاميه كه با حكومت عثمان آغاز شد ، نظريات خليفه دوّم به اوج ترقى رسيد و بنىاميه در دوران صد ساله حكومت خود آن نظريات را قانون اساسى خود قرار دادند !! بنىاميه در آن نظريات به اندازهاى پافشارى كردند كه قرآن و اسلام و مساجد و عترت به كلى تنهاى از جامعه ماندند و جز سلطنت غاصبانه و ديكتاتورى به وسيله نژاد بنىاميه و سپس بنىعباس براى مسلمانان چيزى نماند !! حتى ظاهر قرآن در زمان عثمان سوزانده شد و در زمان وليد ، قرآن مجيد تيرباران و تكه تكه گشت .
مسجد كه رمز حكومت اسلامى و اساس پخش تعليمات الهى بود ، در زمان بعد از پيامبر ، تعطيل و حكومت عادلانه تبديل به حكومت عربى ديكتاتورى گرديد و با تعطيلى مسجد پيامبر ، در حقيقت همه مساجد عالم از هويت اصلى و ذاتيش تعطيل شد و از مساجد جز يك سلسله برنامههاى خشك و ظاهر چيزى نماند .
و اما عترت پيامبر ، آنچنان دچار سختى و فشار زندگى شدند كه عترت و اهل بيت هيچ پيامبرى و هيچ مسلمانى به اندازه آنان رنج و زحمت نديد ؛ داستان كربلا و واقعه طف و حره و ... نشانگر سختىهاى طاقتفرسايى است كه عترت نبىّ اكرم صلىاللهعليهوآلهاز دست مردم به ظاهر مسلمان كشيدند .
پيامبر اسلام صلىاللهعليهوآله فرمود : در تورات نوشته شده : خانههاى من در زمين مساجد است ، خوشا به حال بندهاى كه در خانهاش تطهير كند و در مسجد به زيارت من آيد ، بر من است كه كرامت نصيب زائرم كنم ، آنان را كه در تاريكى شب به مساجد مىآيند ، بشارت به نور درخشان در قيامت بده .
پيامبر صلىاللهعليهوآله فرمود : براى مساجد مردمى است كه از شدت علاقه و توجه به مسجد ، گويى مانند ميخ هاى كوبنده به مسجدند ، ملائكه همنشين آنانند ، چون غايب شوند ، از آنان جستجو كنند و به هنگام بيمارى از آنان عيادت نمايند و به وقت حاجت به آنان كمك دهند . امام صادق عليهالسلام از پدرانش از حضرت على عليهالسلام نقل مىكند : همسايه مسجد را نماز نيست مگر در مسجد ، مگر اينكه براى او عذرى يا علتى باشد . عرض كردند : همسايه مسجد كيست يا اميرالمؤمنين ؟ فرمود : كسى كه اذان را مىشنود . پيامبر صلىاللهعليهوآله فرمود : نشستن در مسجد به انتظار نماز ، عبادت است .
پيامبر صلىاللهعليهوآله فرمود : هرگاه خداوند اهل قريهاى را ببيند كه در گناه اسراف مىكنند ، ولى سه نفر مؤمن در آنهاست ، خطاب مىكند : اى اهل گناه ! اگر در ميان شما مؤمنان متحابين به جلالم نبودند كه به خاطر نماز آنان زمين و مساجدم آباد است و از ترس من در سحر در حال استغفارند ، همانا آينه عذابم را بر شما نازل كرده و باكى نداشتم . پيامبر صلىاللهعليهوآله فرمود : نشستن در مسجد به انتظار نماز عبادت است ، اگر حدثى در آن نباشد . گفتند : حدث چيست ؟ فرمود : غيبت .
English