حكمت در قرآن‏

قرآن مجيد در سوره مباركه لقمان آيات 12 تا 19 مسئله عطاى حكمت به لقمان و توضيح حكمت را بدينگونه بيان مى‏دارد:

ما به لقمان مقام حكمت عطا كرديم و دستور داديم به شكر خدا برخيز كه هر كس شكر حق گويد به سود خود اوست و هر كس ناسپاسى كند به زيان اوست كه خدا بى‏نياز و ستوده صفات است.

قسمتى از حكمت‏هاى لقمان دستورها و پندهايى بود كه به فرزندش داد، آن مرد حكيم به فرزندش فرمود:

فرزند عزيزم! هرگز به خداوند شرك مياور كه شرك ستم بزرگى است، از سفارش‏هاى حضرت حق به انسان است كه در حق پدر و مادر نيكى كن، خصوصاً مادر كه چون بار حمل فرزند برداشته تا مدت دو سال كه طفل را از شير باز گيرد، هر روز بر رنج و ناتوانيش افزوده شده است به همين خاطر به مادر بسيار نيكى كن، نخست شكر مرا كه خالق تو و پدر و مادر و جهان هستى هستم به جاى آر، آنگه از پدر و مادر تشكر كن كه بازگشت همه به سوى من است.

و اگر پدر و مادر، تو را به شرك به خدا وادار كنند، در اين زمينه از آنان اطاعت مكن، اما در زندگى دنيا با آنان با حسن خلق مصاحبت نما و از راه آن كس كه به درگاه ما رجوع و انابه‏اش بسيار است پيروى كن كه پس از مرگ رجوع شما به سوى من است و من شما را به تمام اعمالتان آگاه خواهم كرد.

اى فرزند عزيزم! بدان كه خداوند اعمال بد و نيك خلق را اگر چه به مقدار خردلى باشد در ميان سنگى يا در طبقات آسمان‏ها يا زمين پنهان باشد، همه را در روز محاسبه مى‏آورد كه خدا بر همه چيز دانا و آگاه است.

فرزند عزيزم! نماز را به پاى دار و امر به معروف و نهى از منكر كن و در اين زمينه از مردم نادان هر آزارى بينى صبر پيشه كن و استقامت نما كه اين حوصله و استقامت و صبر و پايدارى در راه تربيت مردم و هدايت آنان نشانه‏اى از عزم ثابت مردم بلند همت در امور لازم عالم است. هرگز با تكبر و ناز از مردم رخ متاب و در زمين با غرور و تبختر قدم برمدار كه خداوند مردم متكبر خودستا را دوست ندارد.

در كليه شؤون حيات ميانه‏روى اختيار كن و سخن آرام بگو نه با فرياد بلند كه منكر و زشت‏ترين صداها صداى الاغ است «شايد مراد از صداى الاغ در اين حكمت هياهو و جنجال و ياوه‏گويى‏هاى مردم نادان و مغالطه كار باشد».