English
اعمال فیلتر
0 نظر
علم خدا در روايات اهل بيت
حسين بن بشار مىگويد: از حضرت ابوالحسن على بن موسى الرضا (ع) پرسيدم:
«ايعلم الله الشيئ الذى لم يكن ان لو كان كيف كان يكون او لا يعلم الا ما يكون؟ فقال: ان الله تعالى هو العالم بالاشياء قبل كون الاشياء قال عزوجل: انا كنا نستنتسخ ما كنتم تعملون و قال لاهل النار: و لو رودو العاد والمانهو عنه و انهم لكاذبون، فقد علم عزوجل انه لو ردوهم لعادو المانهوا عنه و قال للملائكة لما قالوا اتجعل فيها من يفسد فيها من يفسد فيها و يسفك الدماء و نحن نسبح بحمدك و نقدس لك قال انى اعلم ما لا تعلمون فلم يزل الله عزوجل علمه سابقا للأشياء قديما قبل ان يخلقها فتبارك ربنا و تعالى علوا كبيراً خلق الاشياء و علمه بها سابق لها كما شاء كذلك لم يزل ربنا عليما سميعا بصيراً:»
آيا خداوند چيزى را كه وجود نداشته به اين كه اگر وجود داشت چگونه مىبود، مىداند يا نمىداند مگر وقتى كه وجود پيدا كند؟
حضرت پاسخ داد خداوند بزرگ يقيناً عالم به اشياء است پيش از وجود اشياء، خداى عزوجل مىفرمايد: ما آنچه را همواره در دنيا انجام مىداديد مىنويسيم. و به اهل آتش مىگويد: اگر اينان به دنيا برگردانده شوند به آنچه از آن نهى مىشدند باز مىگردند و اينان حتماً دروغگو هستند، خدا به آنچه انجام ندادهاند در صوت بازگشت و انجام آن عالم است، و به ملائكه كه پيش از آفرينش آدم گفتند: آيا كسى را مىخواهى در زمين قرار دهى كه در آن فساد و خونريزى كند و ما تسبيح تو را همراه حمد به جا مىآوريم و تو را تقديس مىكنيد فرمود: آنچه را من مىدانم شما نمىدانيد، همواره علم و دانش خدا پيش از اشياء است و بر وجود اشياء پيش از آفريده شدن مقدم است.
پر بركت است پروردگار ما و بلند مرتبه است خداى ما همه چيز را آفريد در حالى كه علمش به آنها پيشى داشت آنگونه كه مىخواست، و همواره پروردگار ما از نظر علم و شنوائى و بصيرت چنين است.
محمد بن مسلم مىگويد از حضرت صادق (ع) پرسيدم معناى اين آيه چيست؟
يَعْلَمُ السِّرَّ وَ أَخْفى:
خداوند پنهان و پنهانتر را مىداند
حضرت فرمود:
«السرّ ما كتمته فى نفسك و اخفى ما خطر ببالك ثم انسيته:»
پنهان چيزى است كه در باطن خود پوشيده داشتى، و پنهانتر چيزى است كه بر خيالت گذشته، سپس آن را فراموش كردهاى. حضرت صادق (ع) درباره آخرين آيه سوره مباركه لقمان كه در آن پنج حقيقت مطرح است فرمود:
«إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِى الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِى نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِى نَفْسٌ بِأَىِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ:»
يقيناً خداست كه آگاهى به قيامت فقط نزد اوست، و تنها اوست كه باران را نازل مىكند و زمان نزول و عدد قطرات باران را مىداند، و به آنچه در رحمهاست داناست، واحدى نمىداند در آينده چه چيزى از خير و شر را به دست مىآورد، و هيچ كس نمىداند در چه سرزمينى مىميرد، بىترديد خدا دانا و آگاه است.
اين پنج حقيقتى است كه هيچ فرشته مقربى و پيامبر مرسلى از آن آگاهى ندارد، و دانش اين امور از صفات و ويژگىهاى خداست. در دعاهاى حضرت زهرا عليها سلام آمده است:
«سبحان من يعلم خواطر القلوب، سبحان من يحصى عدد الذنوب، سبحان من لاتخفى عليه خافيه فى الارض و لا فى السماء:»
منزه است آن كه آنچه بر قلبها مىگذرد مىداند، منزه است كسى كه عدد گناهان را احصا مىكند، منزه است خداوندى كه پنهانى در زمين و آسمان از او پوشيده نيست.
ابو على قصاب مىگويد در محضر حضرت صادق (ع) گفتم:
«الحمد لله منتهى علمه فقال: لا تقل ذلك فانه ليس لعلمه منتهى:»
خدا را ستايش مىكنم تا مرز پايان علمش، فرمود اينگونه مگو زيرا براى علم خدا پايانى نيست. ابن حازم مىگويد به حضرت صادق (ع) گفتم:
«هل يكون اليوم شيئ لم يكن فى علم الله عزوجل؟ قل لها بل كان فى علمه قبل ان ينشئ السماوات و الارض:»
آيا امروز چيزى هست كه در عرصه علم خدا نباشد؟ فرمود نه بلكه در علم او بوده پيش از آن كه آسمانها و زمين را به وجود آورد.
از حضرت صادق (ع) روايت شده است:
«ان الله علم لا جهل فيه، حياة لا موت فيه، نور لا ظلمة فيه:»
تحقيقاً خداوند عين علم است كه جهلى در آن نيست، فقط حيات و هستى است كه مرگى در آن وجود ندارد، نورى است كه ظلمتى در آن نيست.
اميرمؤمنان مىفرمايد:
«قد علم السرائر، و خبر الضمائر، له الاحاطة بكل شيئى:»
به همه نهانها آگاه است، و از همه انديشهها با خبر است، و احاطه بر همه چيز ويژه اوست.
و نيز آن حضرت به علم خداوند اشاره كرده مىگويد:
«قَسَمَ اءَرْزاقَهُمْ وَ اءَحْصَى آثارَهُمْ وَ اءَعْمَالَهُمْ وَ عَدَدَ اءَنْفُسِهِمْ وَ خَائِنَةَ اءَعْيُنِهِمْ وَ مَا تُخْفِى صُدُورُهُمْ مِنَ الضَّمِيرِ وَ مُسْتَقَرَّهُمْ وَ مُسْتَوْدَعَهُمْ مِنَ الْاءَرْحَامِ وَ الظُّهُورِ إ لَى اءَنْ تَتَنَاهَى بِهِمُ الْغَايَاتُ:»
روزىهاى موجودات را تقسيم كرد، و آثار و اعمالشان و عدد نفسهايشان را حساب نمود.
به خيانت چشمها آگاه، و به آنچه در سينهها پنهان مىكنند داناست، و به قرارگاهشان در ارحام و گذرگاهشان در اصلاب تا به نهايت وجودشان برسند عالم است.
«يَعْلَمُ عَجِيجَ الْوُحُوشِ فِى الْفَلَواتِ، وَ مَعاصِىَ الْعِبادِ فِى الْخَلَواتِ، وَاخْتِلافَ النِّينانِ فِى الْبِحارِ الْغامِراتِ، وَ تَلاطُمَ الْماءِ بِالرِّياحِ الْعاصِفاتِ:» «3»
خداوند آواز وحوش را در بيابانها و گناهان بندگان را در مراكز پنهان و آمد و شد ماهيان را در درياهاى ژرف و عميق و تلاطم امواج آب را با وزش تندبادها مىداند و به همه آنها آگاه است.
نظرات کاربران (0)