ظاهر و باطن‏

كسانى كه در حد لازم، از پاكىِ باطن و ظاهر برخوردار هستند، به تعبير قرآن كريم‏ «وَالْبَلَدُ الطَّيّبُ»  سرزمين پاك هستند، همه كوشش‏هاى مثبت و فعاليت‏هاى انسانى و الهى آنها، چه در اين عالم و چه در عالم ديگر، به نتيجه خواهد رسيد.

هم چنين بر عكس اين‏ها، مردمى كه در حد خودشان از پاكى ظاهر و باطن بر خوردار نيستند، آلودگى اعتقادى و فكرى دارند، كه قرآن مجيد در اين باره مى‏فرمايد: اعمالشان هم بر اساس همان آلودگى‏ها، انحرافى است، گرچه اعمال ظاهرى آنها برابر با احكام خدا باشد؛ حج بجا آورند، نماز بخوانند، روزه بگيرند، پولى را انفاق كنند. ولى در آن عالم كوشش و فعاليت آنها بى‏ثمر خواهد ماند.

پروردگار در قرآن مجيد گاهى از وضع عملى آنان به «أُوْلئِكَ حَبِطَتْ أَعْملُهُمْ»  تعبير مى‏فرمايد. اين‏ها كوشش‏ها و فعاليت‏هايى كه دارند، گرچه در زمينه خير باشد ولى تباه و نابود مى‏شود.

گاهى قرآن مجيد به «هَبَآءً مَّنثُورًا»  تعبير مى‏كند؛ مانند گرد و غبارى كه در هوا پراكنده مى‏شود و محو مى‏گردد.