ظرف دانش انسان بى‏نهایت است

پیامبر دریاى دانش است ؛ ولى با وجود این، خدا از او مى‏خواهد که همواره طلب معرفت کند ؛ زیرا ظرف معرفت انسان، همواره نیاز به کسب معارف جدید دارد. خداوند انسان را به گونه‏اى نیافریده است که اگر به دنبال تحصیل علم و معرفت برود، پس از مدتى بگوید : دیگر جاى پذیرش ندارم. گنجایش علمى انسان، محدودیت ندارد.خداوند مى‏فرماید : «ما وسعنی ارْضی و سَمائى» ؛ همه آسمان‏ها و زمین گنجایش دریافت مرا ندارند. «ووسعنی قلبُ عَبْدِىَ المُومِن»5 ؛ دل بنده مومن گنجایش مرا دارد ؛ یعنى او مى‏تواند معرفت پیدا کند ؛ اما آسمان‏ها و زمین ظرف معرفت من نیستند.

گر معرفت دهندت بفروش کیمیا را
 ور کیمیا دهندت بى‏معرفت گدایى 
 انسان وقتى معرفتى را کسب مى‏کند، باید آن را در مسیر صحیح خرج کند و از راه آن، به کمال برسد ؛ یعنى کیمیاى وجود را به طلا تبدیل کند ؛ اما اگر معرفت و دانش در مسیر کمال قرار نگیرد، تبدیل به دوزخ مى‏شود که خداوند مى‏فرماید :«وَ لاَ یُکَلِّمُهُمُ اللّه‏ُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ»6.