چهره پليد و زشت بى‏نماز

در نعمت‏هاى مادى و معنوى حضرت رب العالمين انديشه كنيد و ببينيد كه خداوند مهربان در اعطاى اين دو گونه نعمت چيزى از انسان فروگذار نكرده است.

از زمانى كه نطفه انسان بسته مى‏شود، تا روزى كه نوبت زندگيش در اين جهان به پايان مى‏رسد، بر اساس تمام نيازهايش، بر سفره كرم و احسان حضرت او نعمت مى‏بيند.

وجود مقدس حضرت حق بر اساس اسم رحمان، تمام موجودات كارگاه هستى را مشمول نعم مادى و انسان را علاوه بر نعم مادى، بر اساس رحيميتش مشمول نعم معنوى قرار داده است.

در جايى از قرآن مجيد مى‏فرمايد:

[وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً].

و نعمت هاى آشكار و نهانش را بر شما فراوان و كامل ارزانى داشته.

و در جاى ديگر مى‏فرمايد:

[وَ آتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها] «2».

و از هر چيزى كه [به سبب نيازتان به آن‏] از او خواستيد، به شما عطا كرد.

و اگر نعمت هاى خدا را شماره كنيد، هرگز نمى‏توانيد آن‏ها را به شماره آوريد.

آن گاه قرآن مردم را نسبت به مصرف كردن نعمت‏ها بر دو دسته تقسيم مى‏كند:

آنان كه هماهنگ با قوانين عالى الهى نعمت‏ها را به مصرف گذاشته و در نتيجه تمام نعمت هاى حق را تبديل به عقايد صحيحه، اخلاق حسنه و اعمال صالحه كردند و از اين راه به خير دنيا و آخرت نايل شدند و به عبارت ديگر بر اساس برنامه‏هاى الهى، نعمت‏هاى حق را شكرگزارى كردند؛ به اين معنا كه هر نعمتى را در همان موردى به مصرف گذاشتند كه دستور حضرت رب الارباب بود.

و آنان كه نعمت‏هاى مادى و معنوى حق را بر اساس هواها و هوس‏ها و در راه محافظت با قوانين الهى خرج كردند و در نتيجه نعمت حق را تبديل به عقايد باطله، اخلاق رذيله و بدترين عمل كردند و به عبارت ديگر به كفران نعمت برخاستند و خود و عده‏اى را به هلاكت دچار كرده و از زندگى جز ننگ و عار و شقاوت و بدبختى چيزى نصيب آنان نشد.

قرآن مجيد در اين زمينه مى‏فرمايد:

[أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ].

آيا كسانى را كه [شكر] نعمت خدا را به كفران و ناسپاسى تبديل كردند و قوم خود را به سراى نابودى و هلاكت درآوردند، نديدى؟!

بر اساس اين آيات، بى‏نماز آن انسانى است كه در انواع نعمت‏هاى مادى و معنوى غرق است و قدرت شمردن عطاى حق را نسبت به خويش ندارد، ولى چهره كثيف و پليدى است كه نعمت‏هاى الهى را به جاى اين‏كه به دايره شكر بكشد، به مرحله كفر آورده است.

در معارف ما در ضمن بيان علل احكام در كتاب «علل الشرايع» آمده كه حضرت رضا عليه السلام فرمودند:

علت و فلسفه نماز، اداى شكر حق تعالى نسبت به اين همه نعمت‏هاى اوست‏.