اخلاص‏

مسأله‏ى بسيار باعظمت اخلاص و خلوص نيت واقعيتى است كه در قرآن مجيد و روايات به شدت مورد توجه قرار گرفته.

تنها فكر و نيت و عمل و اخلاقى از ارزش برخوردار است، و صاحب آن مستحق اجر عظيم و رضوان الهى است كه غرق در خلوص باشد.

حركت و كار و كوشش، و امور اخلاقى اگر براى غير خدا انجام بگيرد فاقد ارزش است، و نزد خداوند اجر و مزدى ندارد.

كسى كه از گناهان توبه مى‏كند به فرموده‏ى قرآن مجيد بايد پس از توبه به اصلاح حال و قال خود برخيزد، و در تمام امور پناهنده به حضرت حق شود، و تمام دين و شئون دينش را براى خدا خالص كند، و از ريا و خودنمايى بپرهيزد، و در انجام فرايض و تكاليف جز با خدا معامله ننمايد تا معيت با اهل ايمان پيدا كند، در اين زمينه آيه‏ى زير بسيار بسيار قابل توجه و دقت است:

«إِلَّا الَّذِينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا وَ اعْتَصَمُوا بِاللَّهِ وَ أَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ فَأُولئِكَ مَعَ‏ الْمُؤْمِنِينَ وَ سَوْفَ يُؤْتِ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ أَجْراً عَظِيماً» .

مگر آنان كه توبه كردند، و خود را اصلاح نمودند، و پناهنده به خدا شدند، و دين خود را براى خدا خالص نمودند، پس اينان با مؤمنانند و به زودى خداوند به مردم مؤمن اجر عظيم عنايت مى‏كند.

«أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ...» .

آگاه باشيد دين خالص براى خداست.

آنچه آلوده به ريا و خودنمايى و شرك است از عرصه‏گاه حريم حق جداست و ربطى به حضرت او ندارد.

«... فَاعْبُدِ اللَّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّينَ» .

پيامبر من! خدا را عبادت كن در حالى كه دين را براى او خالص قرار دهى.

اعمال غير مخلصان پوچ و هيچ است، و خريدار اعمال مخلصان خداوند مهربان است.

«... لَنا أَعْمالُنا وَ لَكُمْ أَعْمالُكُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُخْلِصُونَ» .

پيامبرم! به بدكاران و مشركان بگو: اعمال ما براى ماست، و اعمال شما براى شما و ما نسبت به خداوند بندگان با اخلاصيم.

ريا عمل را باطل مى‏كند و ارزش آن را بر باد مى‏دهد، و اخلاص، عمل را قيمت مى‏دهد و آن را مايه‏ى جزا و مزد آخرت مى‏نمايد.

بر توبه كننده لازم است نيت خود را اصلاح كند، و محور اراده و قصد باطنى خود را خدا قرار دهد تا درخت توبه‏ى او به ميوه بنشيند.

راه كسب اخلاص، توجه به خدا و قيامت و دقت در روش و منش اولياى الهى است، و اينكه انسان باور كند كليد بهشت و جهنم در اختيار كسى جز خدا نيست، و سعادت و شقاوت انسان ربطى به ديگران ندارد.

رسول خدا در رابطه با سود اخلاص فرموده‏اند:

مَا اخْلَصَ عَبْدٌ لِلّهِ عَزَّ وَجَلَّ ارْبَعِينَ صَباحاً الّا جَرَتْ يَنابِيعُ الْحِكْمَةِ مِنْ قَلْبِهِ عَلى‏ لِسانِهِ‏ .

بنده‏اى چهل روز خود را براى خداوند خالص ننمود، مگر اينكه چشمه‏هاى حكمت از قلبش بر زبانش جارى شد.

امام صادق عليه السلام فرموده‏اند:

انَّ الْمُؤمِنَ لَيَخْشَعُ لَهُ كُلُّ شَىْ‏ءٍ وَيَهابُهُ كُلُّ شَىْ‏ءٍ ثُمَّ قالَ: اذا كانَ مُخْلِصاً لِلّهِ اخافَ اللَّهُ مِنْهُ كُلَّ شَىْ‏ءٍ حَتّى‏ هَوامَّ الْارْضِ وَسِباعَها وَطَيْرَ السَّماءِ .

همانا براى مؤمن همه چيز خشوع مى‏كند، و همه چيز از او خوف دارد، سپس فرمودند: زمانى كه مؤمن براى خدا خالص شود، خداوند همه چيز را از عظمت و جلال او مى‏ترساند، حتى گزندگان و درندگان زمين و پرندگان آسمان.

امام على عليه السلام فرمودند:

سَبَبُ الْاخْلاصِ الْيَقينُ‏ .

عامل پديد آمدن اخلاص، يقين به حقايق است.

اصْلُ الْاخْلاصِ الْيَأْسُ مِمّا فِى ايْدِى النّاسِ‏ .

ريشه‏ى اخلاص، نا اميدى از همه‏ى آنچه كه در دست مردم است مى‏باشد.

مَنْ رَغِبَ فِيما عِنْدَ اللَّهِ اخْلَصَ عَمَلَهُ‏ .

كسى كه رغبت به رحمت و رضوان و بهشت الهى دارد عملش را خالص مى‏كند.