نتيجه‏

پس، قرآن با طبيعت زندگى موافق است. قرآن كتاب بهداشت نيست، اما به تناسب مسائل بهداشتى را نيز طرح كرده است. خدا خوردن بعضى گوشت‏ها را براى انسان‏ها حرام كرده و دستور داده گوشت حيوانى كه خفه شده يا از بلندى پرت شده يا مرده را نخورند و به گوشت خوك و سگ لب نزنند. [14] اين دستورات از آن روست كه خوردن اين گوشت‏ها با طبيعت و فطرت انسانى موافق نيست و براى انسان مضر است. حتى در خوردن گوشت حلال هم سفارش كرده كه حد تعادل را نگه دارند، مبادا خلق‏وخوى حيوانات را پيدا كنند.

همين سازگارى و توافق قرآن با طبيعت و عقل انسانى است كه بزرگانى چون على، عليه السلام، و فاطمه زهرا، عليها السلام، كه از همه ملائكه و جن و انس عاقل‏ترند، در برابر فرامين آن سكوت مى‏كنند و بى چون‏وچرا آن را مى‏پذيرند. به سبب همين سازگارى است كه سخن و كلام بسيارى از دانشمندان علمى با فرمايشات قرآن سازگار است؛ مثلا، در قرآن مى‏ببينيم كه خداوند به حضرت ايوب، عليه السلام، مى‏فرمايد:

«فاغتسل فى الماء البارد».

و امروزه دانشمندان به هزار تجربه و آزمايش به اين حقيقت رسيده‏اند كه آب سرد تب را فرو مى‏كاهد و آرامش اعصاب به همراه مى‏آورد.

اين مقدمه كوتاهى بود براى تبيين سازگارى قرآن با عقل و طبيعت كه در گفتارهاى بعدى به تفصيل بدان خواهيم پرداخت.