روايات و مسئله بخل
در زمينه بخل در روايات اسلامى آنقدر مسائل مهمى عنوان شده كه انسان از عظمت مكتب اسلام و توجه دقيقى كه به تربيت مردم در همه شؤون حيات مادى و معنوى دارد دچار شگفتى مىگردد.
قالَ رَسُولُ اللّه صلى الله عليه و آله: ايّاكُمْ وَالشُّحَّ فَإنَّهُ أَهْلَكَ مَنْ كانَ قَبْلَكُمْ وَحَمَلَهُمْ عَلى أنْ يَسْفِكُوا دِماءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحارِمَهُمْ .
پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله فرمود: شما را از بخل بر حذر مىدارم، بخل اقوام قبل از شما را دچار هلاكت كرد و آنان را بر خونريزى و حلال دانستن محارم نشاند.
وَقالَ: لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخيلٌ وَلا خِبٌّ وَلا خائِنٌ وَلا سَىِءُ الْمَلكَة .
و نيزآن حضرت فرمود: بخيل و حقه باز و خائن و بد اخلاق وارد بهشت نمىشوند.
وَقالَ: الْبَخيلُ بَعيدٌ مِنَ اللّهِ، بَعيدٌ مِنَ النّاسِ بَعيدٌ مِنَ الْجَنَّةِ، قَريبٌ مِنَ النّارِ .
و نيز آن حضرت فرمود: بخيل به خاطر بخلش منفور و دور از خداست و به خاطر دست بستگىاش دور از مردم است و به خاطر اين مرض خطرناكش دور از بهشت است و بعلت اين پليديش اهل آتش است،
وَقالَ: الْمُوبِقاتُ ثَلاثٌ: شَحٌّ مُطاعٌ، وَهَوىً مُتَّبَعٌ وَإعْجابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ .
و نيز آن جناب فرمود: هلاك كنندهها سه چيز است، بخل پيروى شده، هواى متابعت شده و خود ديدن و خود بينى و شگفتى انسان از خودش كه به به من كيستم و چه بزرگ و با واقعيتم!!
وَقالَ إنّ اللّهَ يَبْغُضُ الشَّيْخَ الزّانى، وَالْبَخيلَ الْمَنَّانِ وَالْمُعيلَ الْمُخْتالِ .
و نيز آن حضرت فرموده خداوند دشمن سه كس است، پيرمرد زناكار، بخيل منتگذار، زن و بچهدار فريبكار.
و نيز آن حضرت فرمود:
از بخل بپرهيزيد كه پيشينيان شما را هلاك كرد، آنها را به دروغ و ظلم و قطع رحم واداشت و آنان هم دچار اين سه بلاى خطرناك شدند.
وَقالَ الصادق عليه السلام: ألْبُخْلُ شَجَرَةٌ فِى النَّارِ تَقُوْدُ بِأَغْصانِها كُلَّ بَخيلٍ الى النَّار .
امام صادق عليه السلام فرمود: بخل درختى است در آتش كه با شاخههايش هر بخيلى را به سوى آتش مىكشد.
و نيز آن حضرت فرمود:
بخل آفريده شده از دشمنى است و سر بخل استوار و پا بر جا در ريشه درخت زقوم است كه از درختهاى روئيده شده در جهنم مىباشد، قسمتى از شاخههاى اين درخت سركشيده در دنياست هر كس متصل به شاخهاى از آن شود، آن شاخه او را به آتش مىكشد.
از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله شخصى در جبهه جهاد شهيد شد، زنى بر او نگريست و فرياد زد: واشهيداه! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: از كجا مىدانى شهيد است، شايد سخن بىمعنى گفته باشد يا از آنچه كه از او كم نمىشد بخل ورزيده باشد!
قالَ صلى الله عليه و آله: إنّ اللّهَ يَبْغُضُ الْبَخيلَ فى حَياتِهِ، السَّخِىَّ عِنْدَ وفاتِهِ .
پيامبر فرمود: خداوند زنده بودن بخيل را و مرگ سخى را دوست ندارد.
عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله قالَ: لايَجْتَمِعُ ألشُّحُّ وَالْايمانُ فِى قَلْبِ عَبدٍ أبداً .
و نيز آن حضرت فرمود: بخل و ايمان هرگز در دل بنده جمع نمىشوند.
وَقالَ: خِصْلَتانِ لاتَجْتَمِعانِ فِى مُؤْمِنٍ: ألْبُخْلُ وَسُوءُ الْخُلْقِ .
و نيز فرمود: دو خصلت در مؤمن قرار نمىگيرد، بخل و بد خلقى.
پيامبر بزرگ اسلام صلى الله عليه و آله در دعاهايشان به پيشگاه پروردگار عرضه مىداشتند:
أللَّهُمَّ إنّى أعُوذُ بِكَ مِنَ الْبُخْلِ .
خداوندا! به تو پناه مىبرم از بخل.
English