كبر، صفتى ابليسى است‏

امروز كه بلوغ زودرس رنجى بر رنج مردم افزوده، امروز كه هجوم فرهنگ بيگانگان دردى بر دردها اضافه كرده، امروز كه صدا و تصوير رسانه‏هاى كفر جهانى روح و فكر مردم بخصوص جوانان را اشغال كرده، امروز كه فيلم‏هاى مبتذل در تمام جهان بيداد مى‏كند، و اين همه برنامه‏ها حاصلى جز تحريك شهوات، و شعلهور كردن غرائز ندارد، بر پدران و مادران و اقوام و ثروتمندان و خلاصه دولت و ملت اسلامى، واجب شرعى، و لازم اخلاقى است، كه تمام توان خود را در آسان‏

نمودن امر ازدواج جوانان، و حذف عادات و رسوم غلط، و در هم شكستن سنن غربى، و چشم‏پوشى از شرايط سنگين، بكار گيرند تا از اين راه ايمان و اخلاق و رفتار و كردار انسانى دختران جوان و پسران جوان تا حدّى محفوظ بماند، و اين گلهاى، باغ آدميت از پرپر شدن و افتادن در منجلاب گناه در مصونيت قرار بگيرند.

نسبت به پياده شدن فرامين الهى و دستورات رسول اكرم، و امامان معصوم تكبّر نكنيد، متأسفانه بعضى از پدران و مادران چنانكه مشاهده شده در مجالس قرارداد ازدواج آنچنان ژستى بخود مى‏گيرند كه انگار شاه مقتدرى هستند، و فرزند آنان شاهزاده، و بايد در امر عقد و عروسى، همچون فرعون و فرعونيان عمل شود، پيشنهادهائى مى‏دهند، و خواسته‏هائى اظهار مى‏كنند كه خانواده مقابل بهت‏زده شده، و فرزندشان از ازدواج و تشكيل خانواده پشيمان مى‏شود، و به ناچار براى ارضاى غرائز خود دست به دوست‏يابى نامشروع زده، و خود را به انواع گناهان جنسى آلوده مى‏نمايد!!

قرآن مجيد تكبر از حق را از مشخصه‏هاى ابليس شمرده آنجا كه مى‏فرمايد:

فسجد الملائكه كلّهم اجمعون الّا إبليس استكبر و كان من الكافرين‏

پس فرشتگان به‏امر حق همه سجده كردند مگر ابليس كه گردنكشى و بزرگ‏منشى نمود و از كافران شد.

قال فاهبط منها فما يكون لك أن تتكبَّر فيها فاخرج إنّك من الصّاغرين.

حضرت حق به او فرمود: از اين جايگاه و مقام و مرتبه فرو شو، ترا نرسد كه در اين حريم پاك بزرگ‏منشى كنى، پس بيرون رو كه تو از خوارشدگانى.

على (عليه السلام) فرمود:

إِيّاكَ وَالْكِبْرَ فَإِنَّهُ أَعْظَمُ الذُّنُوبِ وَالْامُ الْعُيُوبِ وَهُوَ حِلْيَهُ إِبْليسَ.

بر تو باد از اينكه در امور حيات نسبت به حق و خلق دچار كبر شوى، به حقيقت كه تكبر از بزرگترين گناهان و پست‏ترين عيوب است، و كبر رنگ و رخساره و خصلت ابليس است.

و نيز آن حضرت فرمود:

احْذَرِ الْكِبْرَ فَإِنَّهُ رَأْسُ الطُّغْيانِ وَ مَعْصِيَهُ الرَّحْمنِ.

از كبر بپرهيز كه اين صفت سر تجاوز و روگردانى از حضرت حق است.

و نيز آن بزرگوار فرمود:

أَقْبَحُ الْخُلُقِ التَّكَبُّرُ.

زشت‏ترين خوى تكبر است.

رسول الهى فرمود:

اجْتَنِبُوا الْكِبْرَ فَإِنَّ الْعَبْدَ لا يَزالُ يَتَكَبَّرُ حَتّى يَقُولَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ أُكْتُبُوا عَبْدى هذا فِى الْجَبّارينَ.

از كبر اجتناب كنيد، هر آينه انسان در كبر ادامه زندگى مى‏دهد، تا جائى كه خداوند عز و جل مى‏فرمايد: اى نويسندگان عمل، نام بنده‏ام را جزء جبّاران عالم ثبت كنيد.

و نيز آن حضرت به ابوذر فرمود:

يا اباذَر مَنْ ماتَ وَ فى قَلْبِهِ مِثْقالُ ذَرَّه مِنْ كِبْر لَمْ‏يَجِدْ رائِحَهَ الْجَنَّهِ إِلّا أَنْ يَتُوبَ قَبْلَ ذلِكَ.

اى ابوذر هر كس بميرد و در قلبش به وزن ذرّه‏اى كبر باشد، بوى بهشت را نخواهد يافت، مگر اينكه قبل از مردن توبه كند و از لباس كبر و نخوت و بزرگ‏منشى درآيد.

راستى موجودى كه از نطفه آفريده شده، و در حال حيات دنيوى، ضعيف و ناتوان، و در برابر حوادث بى‏قدرت و بى‏قوت است، و چرخى در اين عرصه‏گاه هستى به اراده او نمى‏چرخد، چه جاى آن دارد كه با حق و با خلق تكبر كند، و براى خود برترى بر ديگران قائل باشد؟

امام صادق (عليه السلام) از پدرانش روايت مى‏كند، بين سلمان و مردى دعوا درگرفت، آن مرد با حالتى خاص به سلمان گفت: تو كيستى كه من با تو رو در رو شوم؟ سلمان‏ اميرالمؤمنين (عليه السلام) مى‏فرمايد:

الْمُؤْمِنُ دَأْبُهُ زَهادَتُهُ، وَ هَمُّهُ دِيانَتُهُ، وَ عِزُّهُ قَناعَتُهُ، وَجِدُّهُ لِاخِرَتِهِ، قَدْ كَثُرَتْ حَسَناتُهُ، وَ عَلَتْ دَرَجاتُهُ، وَ شارَفَ خَلاصُهُ وَ نَجاتُهُ.

عادت و خوى مؤمن بى‏رغبتى او به امور مادى است، و همّتش ديندارى، و عزتش قناعت، و فعاليتش براى آخرت است. زياد شده خوبيهايش، و بالا رفته درجاتش، و نزديك شده به آزادى و نجاتش.

و نيز آن حضرت فرمود:

الْمؤْمِنُ دائِمُ الذِّكْرِ، كَثيرُ الْفِكْرِ، عَلَى النَّعْماءِ شاكِرٌ، وَ فِى الْبَلاءِ صابِرٌ.

مؤمن بطور دائم و هميشگى متذكّر حقائق و بخصوص حضرت حق است، انديشه‏اش بسيار، و شاكر تمام نعمت‏هاى الهى و صابر در بلاء است.

امام صادق (عليه السلام) فرمود:

الْمُؤْمِنُ مَنْ طابَ مَكْسَبُهُ، وَ حَسُنَتْ خَليقَتُهُ، وَ صَحَّتْ سَريرَتُهُ، وَ انْفَقَ الْفَضْلَ مِنْ مالِهِ، وَ امْسَكَ الْفَضْلَ مِنْ كَلامِهِ.

مؤمن كسى است كه آنچه كسب مى‏كند پاكيزه است، و طبيعتش نيكوست، و پنهانش صحيح‏است، اضافه مالش را انفاق مى‏كند، و از اضافه سخنش خوددارى مى‏نمايد.

در رابطه با ارزش مؤمن در روايات آمده:

از حضرت صادق (عليه السلام) نقل شده:

الْمُؤْمِنُ اعْظَمُ حُرْمَهً مِنَ الْكَعْبَهِ.

احترام و حرمت مؤمن از كعبه عظيم‏تر است.

امام پنجم (عليه السلام) فرمود:

انَّ الْمُؤْمِنَ يُعْرَفُ فِى السَّماءِ كَما يَعْرِفُ الرَّجُلُ اهْلَهُ وَ وَلَدَهُ وَ انَّهُ لَاكْرَمُ عَلَى اللّهِ عَزَّوَجَلَّ مِنْ مَلَك مُقَرَّب.

مؤمن در آسمان معروف است، چنانكه مرد همسر و اولادش را مى‏شناسد، و هرآينه مؤمن در پيشگاه حق از ملك مقرب گرامى‏تر است.

رسول حق فرمود:

انَّ اللّهَ جَلَّ ثَناؤُهُ يَقُولُ: وَعِزَّتى وَجَلالى ما خَلَقْتُ مِنْ خَلْقى خَلْقاً أَحَبَّ الَىَّ مِنْ عَبْدىَ الْمُؤْمِنِ.

خداوند جل ثناءه مى‏فرمايد: به عزت و جلالم قسم آفريده‏اى را در آفريدگانم در نزد خود محبوب‏تر از مؤمن نيافريده‏ام.