شب قدر

خداوند تبارک و تعالى مى‏فرماید :« اِنَّ اللّه‏َ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ وَیُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ »1.گرچه اولیاى ما از پیغمبر عزیز گرفته تا امام عصر و حتى صاحبان سرّ و اهل حال و کسانى که تا حدّى از باطن عالَم خبر داشته‏اند، به طور قوى و قاطع براى ما نفرموده‏اند که شب قدر کدام یک از این سه شب است، اما حالِ اهل حال و وضع پیغمبر و ائمّه طاهرین وگفته‏هاى آن بزرگواران نشان مى‏دهد که به شب بیست و یکم و بیست و سوم نظر بیشترى داشته‏اند.در این دو شب هم به شب بیست و سوم، یعنى امشب بیش از شب بیست و یکم توجه مى‏فرمودند. براى دختر گرامى پیغمبر مهم نبود که شب نوزدهم یا بیست و یکم در منزلشان کدام یک از بچه‏ها یا زنانى که مهمان بودند، خوابشان ببرد، اما امشب براى دختر پیغمبر بسیار مهم بود. اولاً، خانواده‏شان را، حتى بچه‏هاى کوچک را که تکلیف نشده بودند، بعد از ظهر مى‏خواباندند، افطار به آنها کم مى‏دادند و تا اذان صبح اجازه نمى‏دادند هیچ کدامشان، حتى یک چرت مختصر بزند، چون معتقد بودند که رحمت خدا امشب نازل مى‏شود. انسانى که خواب است، رحمت از کنار او رد مى‏شود و ممکن است شامل او نشود.پیغمبر بزرگ اسلام امشب در مسجد ظرف آبى در اختیار داشتند، به محض این که مى‏دیدند کسى چشمش سنگین مى‏شود، بلند مى‏شدند و خودشان با دست مبارکشان صورت آن شخص را مى‏شستند و مى‏فرمودند: برادر مواظب باش خواب نروى.امام صادق علیه السلام اتّفاقا عصر روز بیست و دوم سخت مریض شدند، به گونه‏اى که خانواده حضرت بسیار ناراحت شدند، اما امام بعد از افطار دستور دادند که ایشان را با رختخواب به مسجد ببرند و بعد از اذان صبح دنبال‏شان بیایند. ایشان با آن حال سختى که داشتند در رختخوابشان تا صبح در مسجد بودند و نخوابیدند و همه این برنامه‏ها مربوط به شب بیست و سوم بوده است. هیچ کدام از این برنامه‏ها را این بزرگواران در شب نوزدهم و بیست و یکم عملى نفرمودند. از برخوردهایى که با این شب داشتند، معلوم مى‏شود که به امشب توجه بیشترى داشته‏اند.

من خودم با شخصى ملاقات کردم که یک سال که در اول ماه هیچ اختلافى بین شیعه و سنّى نبود، حتى در عید فطر و عید قربان، یعنى قبلاً روى تقویم با دقت زیاد ملاحظه کرد که بین ما و بین آنها اختلاف زمانى نباشد، براى این که به طور قاطع به ما نگفته‏اند که شب قدر چه شبى است، غیر از عید قربان و عید فطر تمام روزهاى سال را روزه گرفت، بعد از ظهرش را هم یک مقدار مى‏خوابید و همه شب‏هاى سال را تا صبح بیدار مى‏ماند که حداقل در دوره عمرش شب قدر را درک کرده باشد، چراکه عاشقان خدا براى شب قدر اهمیّت قائل بوده‏اند و از شب قدر مى‏ترسیدند، چون شب اندازه‏گیرى اوضاع کائنات است، خیلى‏ها بوده‏اند که تا اذان امشب اسمشان در دفتر سعادتمندان عالَم بوده، به محض گفتن «اللّه‏ اکبر» موذن اسم در دفتر شقاوتمندان مى‏رود، خیلى‏ها هم بوده‏اند که اسمشان در دفتر شقاوتمندان بوده، به محض گفتن اذان خداى متعال دستور مى‏دهند که اسمشان را به دفتر سعادتمندان منتقل کنند، بنابراین، شب بسیار دقیقى است و باید قدرِ قدر و قدر امشب را بدانیم. امشب واقعا خالى از هر برنامه‏اى با خدا تماس بگیریم، با خدا فقط به‏خاطر خدا رابطه برقرارکنیم، چون اگر فقط خدا را بیابیم، همه‏چیز را یافته‏ایم و اگر او را از دست بدهیم، همه چیز را از دست داده‏ایم. او غنىّ مطلق است.امشب باید خانه تکانى سختى انجام داد، تا صبح نشده باید بیت اللّه‏ وجود را که قلب است، پاک کنیم تا خداى بیرون رفته از دل به دل برگردد، اگر خدا به دل برگردد، همه چیز برگشته و اگر خدا نداشته باشیم، هیچ چیزى نداریم.