باطن تجارت‏

تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ» اين كه باطن شما به قبول خدا، ايمان، پذيرش، تسليم، عشق به خدا و پيغمبر صلى الله عليه و آله گره بخورد. اين‏ها را بايد در باطن داشته باشيد كه دشمنان در باطن شما جا نگيرند، چون وقتى دشمن باطن را خالى از خدا ببيند، كرسى حكومتش را در آنجا برقرار مى‏كند.
اين آيه شريفه را دقت كنيد:«أَفَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَوَيهُ» «هواه» يعنى چه؟ در اين آيات قرآن، خدا مى‏فرمايد:
 «وَ أَمَّا مَنْ خَافَ مَقَامَ رَبّهِ وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى‏» «هوى» در اصطلاح قرآن، يعنى مجموعه خواسته‏هاى بى‏مهار و بى‏قيد و شرط. پول، مقام و لذت خدا اسم اين مجموعه را «هوى» گذاشته است.
اين خيلى عجيب است كه در آيه شريفه مى‏فرمايد: «اتَّخَذَ إِلهَهُ هَوَيهُ» هواى نفس در باطن آنان به جاى خدا دارد حكمرانى مى‏كند. وقتى باطن انسان از خدا خالى باشد، قطعاً جاى هواست. وقتى باطن از پيغمبر صلى الله عليه و آله خالى باشد، قطعاً جاى هگل، لنين، دوركهايم، فرويد و امثال اين‏هاست. يا نه، نازل‏تر، وقتى درون از خدا خالى باشد، جاى قهرمانان بى‏دين دنيا و هنرپيشه‏هاى بى‏ايمان است. درون خيلى از افراد با هنرپيشه‏ها دارد زندگى مى‏كند. درونِ خود را شبيه آنها شكل مى‏دهد.
اما اين چهره معنوى اين تجارت است: «تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ» «تؤمنون» با فعل مضارع، يعنى پيوسته، تا آخر عمر در ارتباط با خدا و پيغمبر صلى الله عليه و آله باشيد و لحظه‏اى باطن خود را از اين‏ها خالى نكنيد كه دشمنان در كمين هستند، تا جاى خالى را ببينند و اشغال كنند كه اگر اشغال شود، باطن را نمى‏توان به راحتى پس گرفت. جوانى كه عاشق رفيق ناباب مى‏شود، يعنى رفيق ناباب، شبح وجودى خودش را در درون او جا مى‏دهد، لذا پدر، مادر، عمو، دايى، برادر و خواهر به او مى‏گويند: با او راه نرو، اما مى‏رود. گريه و زارى مى‏كنند، اما او گوش نمى‏دهد. ممكن است چند روزى از بدن رفيق بد غايب شود، اما از صورت باطنى، رفيق بد لحظه‏اى غايب نمى‏شود. از دست اين‏ها ناراحت است، كينه دارد كه چرا دارند او را از معشوقش جدا مى‏كنند. باطن را خيلى سخت مى‏شود از دست دشمن گرفت. اگر پيغمبر صلى الله عليه و آله را به معلمى و هدايتگرى باطن انتخاب نكنم، دشمن در باطنِ من، مرا نسبت به فرهنگ خودش هدايت مى‏كند. مسأله باطن مسأله خيلى مهمى است. بى‏علت نيست كه خدا در قرآن مى‏فرمايد: در قيامت، «يَوْمَ لَايَنفَعُ مَالٌ وَ لَابَنُونَ* إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ»
ظاهر تجارت، مجاهدت با مال و جان‏
اما روى ديگر تجارت كه روى ظاهرى آن است؛«وَتُجهِدُونَ فِى سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَ لِكُمْ وَ أَنفُسِكُمْ»  ولى قيد مى‏زند كه اين جهاد نبايد ريايى و خودنمايى در آن باشد و نبايد به عشق شهرت انجام بگيرد و اين حركت مالى و يا بدنى، حركت وجودى مثبت است.«ذَ لِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ» اين تجارت براى شما بهتر از هر تجارتى است، اگر آگاه باشيد. بايد آيه را تحليل كنيم و خداى دعوت كننده به اين تجارت و پيغمبر صلى الله عليه و آله را بشناسيم تا آگاه شويم و منافع اين كار را بشناسيم. باز در اينجا پاى معرفت و علم در كار است.
دلا تا به كى از در دوست دورى                    گرفتار دام سراى غرورى‏
نه بر دل تو را از غم دوست دردى                نه بر چهره از خاك آن كوى گردى‏
ز گلزار معنى نه رنگى، نه بويى                   در اين كهنه گنبد، نه هايى، نه هويى‏
تو را خواب غفلت گرفته است در بر             چه خواب گران است، الله اكبر
سؤال علاج از طبيبان دين كن                     توسل به ارواح آن طيبين كن
والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته‏