دعوت كننده چه كسى است؟

چه كسى ما را به اين تجارت دعوت كرده است؟ در حديث قدسى آمده است: «أَنا جليسُ مَن ذَكَرَنى وَ مُحبُّ مَن احَبَّنى وَ مُطيعُ مَن أطاعَنى»  من همنشين كسى هستم كه به ياد من است و دوستدار كسى هستم كه مرا دوست مى‏دارد و خواسته كسى كه مرا اطاعت كند مى‏دهم. خدا در اين سه جمله مى‏فرمايد: كسى كه عاشق‏ترين عاشقان به شماست، شما را به تجارت دعوت كرده است. چه كسى مانند او انيس و جليس ما است؟ چه كسى مانند او به خواسته‏هاى ما گوش مى‏دهد؟ در دعاها آمده است كه تو از من نخواسته، به تو عطا كردم:
 «يا مَنْ يُعطى مَن سَئَلَهُ يا مَن يُعطى مَن لَم يَسئله وَ مَن لَم يَعْرِفه تَحَنُناً مِنه وَ رَحمةً»  اى آن كه به هر كه از او بخواهد مى‏بخشد، اى آن كه به هر كه از او نخواهد و او را نشناسد نيز مى‏بخشد. عطايش از روى مهربانى و رحمت است. اصلًا از من نمى‏خواستى و نخواستى، اما من به تو عطا كردم. عطاى من نيز از باب محبت، لطف و عشق بوده است. عاشق صادق، ما را به تجارت دعوت كرده است. و در اين تجارت نيز هيچ سهمى براى او مقرّر نيست، چون احتياج ندارد. خدا در قرآن مجيد مى‏فرمايد: «تَرَى‏ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ الْحَقّ» اين آيه نيز از آيات عجيب كتاب خداست. مى‏فرمايد: حبيب من! از دو چشم اهل معرفت، سيل‏وار اشك مى‏آيد؛ يعنى سرزمينى هستند كه قنات الهى آنها را سيراب مى‏كند. اين اشك به جايى ديگر وصل است، چون پروردگار مى‏فرمايد: «مِمَّا عَرَفُواْ مِنَ الْحَقّ» يعنى اين منبع و چشمه اصلى اين اشك، به معرفت نسبت به حق وصل است.