طريقه كسب معرفت حقيقى

 ذكر قلب عبارت از ياد خداست و اين ياد ، معلول معرفت انسان به حضرت اوست .آن معرفتى كه ثمره‏اش يافتن و درك « لا إله إلاّ اللّه » ، و « لا حول ولا قوّة إلاّ باللّه » ، و « لا مؤثّر فى الوجود إلاّ اللّه » ، و « ليس فى الدّار غيره ديّار » است .
علم به فقر ذاتى
انسان چون نسبت به خود و تمام آفرينش به درياى فكرت فرو رود ، به اين نتيجه مى‏رسد كه همه موجودات ، فقير بالذات و محتاج مطلق‏اند و به اين حقيقت دست مى‏يابد كه هيچ‏يك از موجودات عالم را بزرگى نمى‏رسد و در وجود آن‏ها هم علّتى كه سبب ادّعاى بزرگى از طرف آنان شود وجود ندارد .در پايان اين فكر نورانى و انديشه روحانى حقارت و فقر ذاتى تمام موجودات برايش آشكار شده و عظمت بى‏نهايت در بى‏نهايت محبوب در آيينه دلش تجلّى مى‏كند .چون فقر خالص را در ذات موجودات ببيند و عظمت را به تنهايى در محبوب حقيقى عالم مشاهده كند ، تمام حجاب‏هايى كه قبل از اين دو نظر ـ نظر به فقر ذاتى موجودات و عظمت منحصر به حق در قلبش بود از ميان برداشته شود و دلى كه قبل از مشاهده بزرگى حق و حقارت موجودات ، دچار حجاب‏ها بود عرش الهى گردد و از آسمان‏ها و زمين وسعتش بيش‏تر شود !! در اينجاست كه دست حاجت بردن به سوى غير خدا قطع شود و جز دامن رحمت و عنايت و لطف و محبّت او در دست نماند .
در اينجاست كه بر انسان معلوم مى‏شود تمام موجودات با همه قدرتى كه از طرف حق به آن‏ها عنايت شده از درمان كوچك‏ترين درد انسان عاجز و تنها خداست كه حلاّل تمام مشكلات است . در اينجاست كه موجوديّت ناچيز انسان با اتّصال به انوار حقيقت ، از ناسوت نجات پيدا كرده و پرواز كنان به سوى خطّه لاهوت به حركت آيد .و اينجاست كه مشرّف به شرف خلافة اللهى گشته و در زمين به خاطر فنا شدن در حق ، كار خدايى كند . اديب ارجمند ، ملاّ محمّدباقر لارى به پيشگاه مولا چنين عرضه مى‏دارد :
 
      كريما رحيما جهان داورا                              عطا پرورا معدلت گسترا 
خداوندگارا خدايى تو راست                                 زما عجز و قدرت نمايى تو راست
 تويى دادخواه و تويى دادرس                              تويى بيگه و گاه فرياد رس
      تويى آگه از هر نهان همه                             تويى هم نهان هم عيان همه
على را شبانگاه بيتوته نيز                                   نگه داشتى زآن گروه سيتز
 الهى الهى تو را بنده‏ام                                        به خاك نيازت سرافكنده‏ام
 سرافكنده آستان توام                                              غبار ره آستان توام