گناهان، مركب چموش، و خوبى‏ها، مركب رهوارند

آن‏هايى كه در اوج ديندارى هستند، چشمشان هم باز است. اميرمؤمنان عليه السلام وقتى گناهان را نگاه مى‏كند، پشت پرد گناهان را اين گونه مى‏بيند و مى‏گويد: مجموع گناهان، مركب چموشى است كه نمى‏شود اختيار آن را در دست گرفت؛ زيرا قدرت چموشى آن خيلى بالا است. هر انسانى كه سوار اين مَركب چموش مى‏شود و چون نمى‏تواند اختيار آن را به دست بگيرد، و به تعبير خود نهج‏البلاغه، چنين اسبى لجام ندارد كه آن را نگه دارد. اين مركب چموش، سوار خود را با چموشى مى‏برد، و وقتى از چموشى آرام مى‏گيرد كه سوار خود را تحويل جهنم بدهد. اين نگاه اميرمؤمنان عليه السلام به بدى‏هاست. اما وقتى حضرت به خوبى‏ها نگاه مى‏كند، اسمِ خوبى‏ها را مَركب رهوار مى‏گذارد. اين مَركب، سوار خود را بى‏اذيت، بى‏ترس، بى‏وحشت و با امنيت حركت مى‏دهد، در حالى كه مهار آن هم دست صاحبش است كه كج نرود و بى‏تقوايى نكند و خوابش هم نبرد. اين مركب خوبى‏ها، سوار بر خودش را به آخرين منزلى كه مى‏برد و او را آن جا پياده مى‏كند، بهشت پروردگار است.