اسراف‏

زياده‏روى در خوراك و پوشاك، زياده‏روى در معاشرت و محبت، زياده‏روى در عشق به دنيا، زياده‏روى در بذل و بخشش، همه و همه از مصاديق اسراف و از نظر قرآن مجيد و روايات، عملى مذموم و كارى ناپسند است.

اسراف در حدى زشت است كه خداوند متعال در قرآن مجيد اعلام كرده كه مسرفين را دوست ندارد.

«كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ» .

بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد، همانا خداوند اهل اسراف را دوست ندارد.

اسرافكار، و ريخت و پاش‏دار، و مال تلف كن و ثروت بر باد ده در اصطلاح قرآن مجيد مبذر است، و مبذران برادران شياطين هستند:

«إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كانُوا إِخْوانَ الشَّياطِينِ وَ كانَ الشَّيْطانُ لِرَبِّهِ كَفُوراً» .

اسرافكاران و تلف كنندگان مال برادران شياطينند، و شيطان است كه نسبت به پروردگارش ناسپاس است.

و نيز آن حضرت فرمودند:

انَّ مِنَ السَّرَفِ انْ تَأْكُلَ كُلَّ مَا اشْتَهَيْتَ‏ .

از اسراف، خوردن هر چيزى است كه به آن ميل دارى.

امام حسن عسكرى عليه السلام فرمودند:

انَّ لِلسَّخاءِ مِقْداراً فَانْ زادَ عَلَيْهِ فَهُوَ سَرَفٌ‏ .

براى سخاوت اندازه‏اى است، اگر از اندازه بگذرد اسراف است.

امام على عليه السلام فرمودند:

وَيْحَ الْمُسْرِفِ، مَا ابْعَدَهُ عَنْ صَلَاحِ نَفْسِهِ وَاسْتِدْراكِ امْرِهِ‏ !

واى بر مسرف چه دور است از صلاح وجودش، و درك زندگى و حياتش!

امام صادق عليه السلام فرمودند:

لِلْمُسْرِفِ ثَلَاثُ عَلاماتٍ: يَشْتَرى مَا لَيْسَ لَهُ، وَيَلْبِسُ مَا لَيْسَ لَهُ، وَيَأْكُلُ مَا لَيْسَ لَهُ‏ .

براى مسرف سه نشانه است: مى‏خرد و مى‏پوشد و مى‏خورد آنچه را كه در شأن او نيست.

امام صادق عليه السلام فرمودند:

انَّ الْقَصْدَ امْرٌ يُحِبُّهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ، وَانَّ السَّرَفَ يُبْغِضُهُ اللَّهُ، حَتّى طَرْحَكَ النَّواةَ، فَانَّها تَصْلُحُ لِشَىْ‏ءٍ وَحَتّى صَبَّكَ فَضْلَ شَرابِكَ‏ .

همانا ميانه‏روى واقعيتى است كه خداوند عز و جل آن را دوست داد، و مسرف را دشمن است، اسراف تا جايى است كه هسته‏ى خرماى خورده شده را كه شايسته‏ى كاشتن است دور بيندازى، و زيادى آبى كه در اختيار دارى به زمين بريزى!

حضرت على عليه السلام فرمودند:

مَنْ كانَ لَهُ مالٌ فَايّاهُ وَالْفَسادَ، فَانَّ اعْطائِكَ الْمالَ فِى غَيْرِ وَجْهِهِ تَبْذِيرٌ وَاسْرافٌ، وَهُوَ يَرْفَعُ ذِكْرَ صاحِبِهِ فِى النّاسِ، وَيَضَعُهُ عِنْدَ اللَّهِ‏ .

كسى كه داراى ثروت است بر او باد از فساد، همانا تبذير و اسراف اين است كه ثروت خود را در غير جهت معينش خرج كنى، اينگونه خرج بيهوده و بى‏رويه نام صاحب ثروت را بين مردم بلند مرتبه مى‏كند و نزد خداوند پست مى‏نمايد.