دنيازدگان و توجيه فعاليت‏ها

قرآن مجيد نظر مردم را به دنيا، زندگى و حيات، دو نوع مى‏داند؛ يكى نظر مردمى كه در تماشاى فضاى حيات و زندگى، فقط به ديد و نگاه و چشم خود اكتفا كرده‏اند. كه كتاب خدا از اين گروه با يك تعبير مناسب با تماشاى آنها، مى‏فرمايد:

 « يَعْلَمُونَ ظَـهِرًا مِّنَ الْحَيَوةِ الدُّنْيَا وَ هُمْ عَنِ الْأَخِرَةِ هُمْ غَـفِلُونَ »

 اين‏ها قسمتى از روبناى زندگى و حيات را ديده‏اند، يعنى غير از مواد و عناصر چيزى را مشاهده نكرده‏اند و نمى‏كنند.

برداشتى كه اين گروه از نگاه و نظر خود دارند، آثارى به جز خوردن و لذت بردن و جمع كردن، كم يا زياد يا متوسط ندارند، كه البته براى تأمين خوراك و لذتها و جمع كردن آنها، خود را مجبور به فعاليت اقتصادى مى‏بينند، و پديده كسب‏ها هم در عالم، از همين نقطه بوده است. انواع فعاليت‏هاى اقتصادى، معلول همين برنامه بوده است و در ايجاد و تأمين اقتصاد، و رشته‏هاى كار و كسب، خود همين‏ها قانون و مقررات وضع كرده‏اند.

قرآن مى‏فرمايد: يكى از برنامه‏هايى كه پايه‏ريزى كردند ايجاد برنامه «ربا» بوده، و خيلى راحت اعلام كردند:

 « إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَواْ »

 گفتند: ربا هم يك كسب، معامله و منبع درآمد است. هيچ وقت هم آثار نامطلوب اين گناه و برنامه ريزى‏هايشان را نسبت به ديگران لحاظ نكردند، كه حالا اين كسب و اين روش، به ديگران چه ضربه‏هايى مى‏زند. چگونه تحت فشار قرار مى‏دهد، برايشان هيچ چيز مهم نبوده، بلكه مهم اين است كه پولى براى خودشان تأمين كنند و بخورند و لذت ببرند و جمع كنند.