تقوا

خود نگهدارى و حفظ خويش از گناهان و معاصى، و آفات و بلاهاى هلاك كننده، واقعيتى است كه قرآن و معارف الهيه از آن به عنوان تقوا ياد كرده‏اند.

تقوا روحيه و حالى است كه از تداوم ترك گناه و ادامه‏ى عبادت به دست مى‏آيد، و در ميان ارزش‏هاى دينى و زيباييهاى معنوى از جايگاه خاصى برخوردار است.

آثار هدايت الهى جز در اهل تقوا ظهور نمى‏كند، و بهشت قيامت جز براى اهل تقوا آماده نشده:

«ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ» .

اين كتاب هيچ گونه شكى در آن نيست، هدايت‏گر اهل تقواست.

«وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ» .

و بهشت به اهل تقوا نزديك مى‏گردد.

تقوا آثار و منافع زيادى دارد كه آن آثار و منافع در آيات قرآن و روايات مطرح است:

«... وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ» .

و تقواى الهى پيشه كنيد باشد كه رستگار شويد.

«... وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ» .

و تقواى الهى را رعايت كنيد و بدانيد كه خداوند با اهل تقواست.

«... فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ» .

همانا خداوند عاشق اهل تقواست.

«... فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» .

تقواى الهى داشته باشيد باشد كه شكرگزار خداوند باشيد.

«... وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ» .

و تقواى الهى را به كار بگيريد، همانا خداوند در حسابرسى سريع است.

«... لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ» .

براى آنان كه نيكى كردند و تقوا به خرج دادند اجر بزرگ است.

«... إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ» .

خداوند فقط از اهل تقوا عمل را مى‏پذيرد.

«وَ ما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْ‏ءٍ...» .

حساب غير اهل تقوا بر اهل تقوا نخواهد بود، اهل تقوا را حسابى بسيار سهل و آسان است، و در عرصه‏گاه محشر وقوف چندانى نخواهند داشت.

«... وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» .

و تقواى الهى داشته باشيد، باشد كه مورد رحمت قرار گيريد.

«... وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ» .

و خداوند سرپرست اهل تقواست.

«... إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ...» .

همانا گرامى‏ترين شما نزد خداوند پرهيزگارترين شماست.

اميرالمؤمنين عليه السلام براى اهل تقوا نشانه‏هايى ذكر مى‏كنند از جمله:

راستى در گفتار، اداى امانت، وفاى به عهد، كمى عجز و بخل، صله‏ى رحم، ترحم به ناتوانان، كمى موافقت با زنان، بذل خوبى، اخلاق حسنه، وسعت بردبارى، عمل به علم در آنچه كه انسان را به خدا نزديك مى‏نمايد، سپس مى‏فرمايند: خوشا به حال آنان، و بازگشتگاه نيك براى ايشان است‏ !

رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند:

لَوْ انَّ السَّماواتِ وَالْارْضَ كانَتا رَتْقاً عَلى‏ عَبْدٍ ثُمَّ اتَّقَى اللَّهَ لَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ مِنْهُما فَرَجاً وَمَخْرَجاً .

اگر آسمانها و زمين بر بنده‏اى بسته باشد، سپس آن بنده خدا را بپرهيزد، خداوند براى او از آسمانها و زمين راه گشايش و خروج قرار مى‏دهد.

و نيز فرمودند:

خَصْلَةٌ مَنْ لَزِمَها اطاعَتْهُ الدُّنْيا وَالْآخِرَةُ وَرَبِحَ الْفَوْزَ بِالْجَنَّةِ. قيلَ: وَما هِىَ يا رَسولَ اللَّهِ؟ قالَ: التَّقْوى‏، مَنْ ارادَ انْ يَكونَ اعَزَّ النّاسِ فَلْيَتَّقِ اللَّهِ‏ .

يك خصلت است هركس ملازم آن شود دنيا و آخرت از او اطاعت مى‏كند، و رستگارى را با بهشت به سود مى‏برد، عرضه داشتند: يا رسول اللَّه! آن خصلت چيست؟ فرمودند: تقوا، كسى كه مى‏خواهد محترم‏ترين مردم باشد خدا را پروا كند.